Bài 2 : Điều kiện kinh doanh – ‘rừng đinh’ dưới bánh ô tô

Đại diện cùng đồng doanh nghiệp cho biết “nhìn thấy 1 rừng đinh nhọn sắc” từ một vài điều kiện kinh doanh vận tải xe hơi, trong khi chuyên gia cho bi

Thương mại điện tử Việt Nam sẽ đạt 7,5 tỷ USD vào năm 2025
Một chai bia tại Việt Nam chịu thuế ra sao?
Sẽ giảm thuế thu nhập cá nhân cho nhiều đối tượng?

Đại diện cùng đồng doanh nghiệp cho biết “nhìn thấy 1 rừng đinh nhọn sắc” từ một vài điều kiện kinh doanh vận tải xe hơi, trong khi chuyên gia cho biết một vài điều kiện này làm thui chột sáng tạo kinh doanh.

Hiện Bộ GTVT đang tiếp tục thi công dự thảo sửa đổi Nghị định 86 năm 2014 về kinh doanh và điều kiện kinh doanh vận tải bằng xe xe hơi – sau vô vàn ý kiến từ một vài chuyên gia và cả chỉ đạo của Chính phủ.

Các điều kiện kinh doanh vận tải xe hơi đang tỏ ra bất cập có sự phát triển của công nghệ. - Ảnh minh họa

Các điều kiện kinh doanh vận tải xe hơi đang tỏ ra bất cập có sự phát triển của công nghệ. – Ảnh minh họa

Với trải nghiệm của 1 đơn vị kinh doanh vận tải, ông Nguyễn Văn Thanh, Chủ tịch Hiệp hội Vận tải – xe hơi Việt Nam, khi nói về điều kiện kinh doanh đã thốt lên: “Tôi nhìn thấy 1 rừng đinh nhọn sắc. Điều kiện kinh doanh, giấy phép con là rào cản nguy hiểm lắm, tôi không biết người kiến trúc ra nó có nghĩ vậy không”.

Làm thui chột sáng tạo kinh doanh

Một trong các quy định gây tranh cãi nhiều nhất trong Nghị định này là về số lượng xe tối thiểu mà một vài doanh nghiệp phải cung cấp để được làm việc. Theo đó, vận tải hành khách theo tuyến cố định từ 300km trở lên phải có ít nhất từ 10-20 xe tùy địa phương. Vận tải taxi phải có ít nhất 10 xe, riêng có thành thị loại đặc trưng phải có 50 xe…

Trong 1 nghiên cứu kỹ được ra mắt mới đó, Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) cho rằng vô hình chung, điều này đã loại bỏ 70% doanh nghiệp vận tải nhỏ và tạo điều kiện cho một vài doanh nghiệp lớn chiếm giữ phân khúc. Còn bạn thì bị giảm thời cơ được chọn lọc một vài dịch vụ. “Không có cơ sở nào cho thấy doanh nghiệp có nhiều phương tiện hơn thì chất lượng dịch vụ tốt và an toàn hơn khi tham dự giao thông”, theo bà Nguyễn Thị Diệu Hồng (Ban Pháp chế – Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam).

Ông Phan Đức Hiếu, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương cho rằng nếu người dân bắt đầu kinh doanh có 1 xe xe hơi cũng rất tốt, miễn sao bảo đảm an toàn và nếu phát triển được thì nâng lượng xe lên. “Nếu tôi có 1 xe xe hơi mà không cho tôi kinh doanh taxi thì tôi chỉ có một vàih là chạy taxi dù”, ông Hiếu nói.

Ông Vũ Phương Đông, Giảng viên Đại học Luật Hà Nội cũng cho rằng việc doanh nghiệp có nhiều hay ít phương tiện tùy thuộc vào diện tích kinh doanh của doanh nghiệp. Đảm bảo quyền tự do kinh doanh của nhà đầu tư là phải bảo đảm quyền tự do chọn lọc diện tích kinh doanh. Ông Đông yêu cầu phải loại bỏ điều kiện này.

TS Nguyễn Đình Cung, Viện trưởng Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương, gọi chung các điều kiện kinh doanh như trên là các “biến tướng” về vốn pháp định – khái niệm đã được loại bỏ từ năm 1999. Những quy định bởi thế đặt ra rào cản gia nhập phân khúc, gây thiệt thòi cho một vài doanh nghiệp nhỏ; làm thui chột sáng tạo kinh doanh, loại bỏ các một vàih làm mới vì chúng bị coi là vi phạm pháp luật, khiến cho phân khúc phát triển thành kém tranh đua.

Ngoài ra, nhiều quy định trong Nghị định 86 cũng được phân tích là bất cập. Chẳng hạn một vài quy định có thể nảy sinh “xin-cho” như lái xe, nhân viên phục vụ hay người quản lý phải được tập huấn theo quy định của Bộ Giao thông vận tải. Hay quy định chung chung, không có nhiều ý nghĩa như như xe xe hơi phải bảo đảm an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường, trong khi việc này đã có khâu đăng kiểm.

Hay quy định có tính can thiệp quá sâu vào làm việc của doanh nghiệp như người điều hành vận tải phải có trình độ chuyên môn về vận tải từ trung cấp trở lên hoặc có trình độ từ cao đẳng trở lên đối có một vài chuyên ngành kinh tế, kỹ thuật khác và có thời gian công tác liên tục ở đơn vị vận tải từ 03 năm trở lên… Tương tự bởi thế là quy định doanh nghiệp kinh doanh vận tải biển phải có bộ phận pháp chế nhằm giải quyết một vài tranh chấp, kiện tụng (nếu có) có thể gây lãng phí, không cần thiết đặc trưng là khiến doanh nghiệp mất thời gian, và thời cơ kinh doanh.

Khi quy định “ép” người kinh doanh ‘lách luật’

Ông Bùi Danh Liên, Chủ tịch Hiệp hội vận tải Hà Nội phàn nàn về quy định lái xe và nhân viên phục vụ trên xe phải có hợp đồng lao động bằng văn bản có đơn vị kinh doanh vận tải theo mẫu. Với một vài hợp tác xã thì điều này là chẳng thể bởi một vài chủ xe tham dự hợp tác xã (tức xã viên) thường trực tiếp lái xe hoặc phục vụ xe của mình, bởi thế chẳng thể có chuyện chủ nhiệm ký hợp đồng lao động có lái xe, phụ xe, tức là xã viên được. Mặt khác, kể cả khi thuê lái xe thì cũng là do từng chủ xe ký hợp đồng lao động, bởi chính ông chủ ấy, chứ không phải hợp tác xã, sẽ trả lương bổng và theo dõi lái xe làm việc.

Ông Bùi Danh Liên thừa nhận, hiện một vài hợp tác xã vận tải đang có 2 một vàih để “đối phó” có quy định này. “Một là lì ra, chịu phạt; hai là lách luật, làm hợp đồng “giả vờ” theo hướng chủ xe ký hợp đồng còn hợp tác xã xác nhận, nhưng một vàih làm này cũng không đúng có quy định mà chỉ “gần giống” quy định thôi”.

Tương tự, ông Nguyễn Văn Chánh, Phó Chủ tịch Hiệp hội Vận tải Thành phố Hồ Chí Minh cho biết để “lách luật”, doanh nghiệp vận tải phải làm một vài hợp đồng “ma” về thuê bãi đỗ xe để có đủ điều kiện kinh doanh. Lý do là quy định đơn vị muốn kinh doanh vận ở phải có đủ diện tích đất làm bãi đỗ xe.

Mới đó nhất, Hiệp hội Các doanh nghiệp khu công nghiệp TPHCM cho biết nhiều doanh nghiệp trong một vài khu công nghiệp có xe tải riêng vận chuyển hàng hóa đã “khóc dở mếu dở” và kiến nghị về việc họ không phải là đơn vị kinh doanh vận tải nhưng vẫn phải đăng ký kinh doanh vận tải, gắn phù hiệu kinh doanh đối có xe trên 3,5 tấn và dưới 7 tấn, theo quy định ở Nghị định 86.

Ông Nguyễn Hải Triều, Giám đốc Công ty thủy hải sản Gió Mới, cho biết từ đầu năm đến nay chiếc xe tải 4,6 tấn duy nhất của doanh nghiệp phải tạm xếp xó, chẳng thể chạy được vì quy định trên. Theo đó, ông phải bổ sung ngành nghề kinh doanh vận tải ôtô ở Sở KH&ĐT TPHCM, sau đó lên Sở GTVT làm giải trình mục đích sử dụng, rồi đi đăng kiểm, khai báo lại… mới được gắn phù hiệu, hộp đen cho xe.

Nếu không, khi xe của một vài doanh nghiệp di chuyển ra các con phố đảm bảo sẽ bị công an phạt vì nguồn gốc không có phù hiệu. Điều trớ trêu là một vài doanh nghiệp này sử dụng xe của doanh nghiệp chở hàng hóa của mình giao cho bạn chứ doanh nghiệp không kinh doanh vận tải bằng xe hơi.

Cần một vàih tân tư duy quản lý

Không chỉ có Nghị định 86, một vài doanh nghiệp vận tải xe hơi còn gặp nhiều điều kiện kinh doanh từ một vài văn bản khác, thậm chí là từ Thông tư – cấp văn bản mà theo Luật Đầu tư 2014 đã không còn được phép quy định về điều kiện kinh doanh.

Chẳng hạn, Thông tư 19/2015/TTLT-BGTVT-BVHTTDL quy định xe xe hơi du lịch dưới 9 chỗ ngồi phải có điều hòa nhiệt độ, thùng chứa đồ uống…; xe xe hơi du lịch từ 9 chỗ ngồi đến dưới 24 chỗ phải sở hữu thêm rèm cửa chống nắng, thùng đựng rác…; xe xe hơi du lịch từ 24 chỗ ngồi trở lên phải sở hữu thêm micro, ti vi…

TS Nguyễn Đình Cung cho rằng một vài điều kiện về xe phải có máy lạnh hay thùng rác nghe có vẻ hợp lý và các điều kiện này cũng không khó cung cấp. Song vấn đề nằm ở chỗ, pháp luật không nên có các quy định ép buộc về việc đó. Các điều kiện kinh doanh chỉ nên đặt ra trong trường hợp nếu không có một vài điều kiện đó thì sẽ ảnh hưởng đến tính mạng, sức khỏe cùng đồng hay môi trường.

“Với các phân khúc hạng sang thì doanh nghiệp sẽ tự khắc nâng chất lượng lên rất cao, nhưng cũng có các phân khúc giá tốt mà bạn không cần sự sang trọng và tiện nghi đó, họ chỉ cần giá rẻ hơn cho chất lượng mà họ đón nhận được, như chúng ta hay gọi là tàu chợ, xe chợ…, miễn là xe bảo đảm an toàn giao thông”.

Theo ông Phan Đức Hiếu, taxi truyền thống thua Grab, Uber không phải vì nội lực không đủ mà là vì bị một vài điều kiện kinh doanh ràng buộc. “Tôi khẳng định doanh nghiệp rất đổi mới, rất năng động nhưng taxi truyền thống không tranh đua được là do đang chịu áp đặt 10 điều kiện kinh doanh. Có rất nhiều điều kiện đang giết chết sự sáng tạo của taxi truyền thống. Ví dụ, để có thể làm việc được thì lái xe phải được tập huấn về quy tắc đạo đức, ứng xử…”, ông Hiếu nhấn mạnh.

Theo một vài chuyên gia, tư duy quản lý cũ có việc việc “đóng khung” một vài loại hình kinh doanh vận tải xe hơi là hoàn toàn bất cập so có thực tiễn và đó là lý do dẫn tới sự lúng túng khi ứng xử có Grab, Uber. Chẳng hạn, quy địn kinh doanh vận tải phải có số lượng xe tối thiểu rõ ràng là bất cập vì Grab, Uber không có 1 xe xe hơi nào.

Hay như chính Thứ trưởng Bộ GTVT Nguyễn Ngọc Đông đã thừa nhận, ‘dịch vụ đi chung xe của Grab, Uber giống như xe dù trá hình’. Vậy thì việc cấm xe dù như lâu nay liệu có công bằng không, nếu chúng ta ủng hộ dịch vụ đi chung xe của Grab hay Uber?

Có lẽ, thay vì quản lý theo hình thức kinh doanh, một vài cơ quan cần hướng tới quản lý nội dung, theo mục tiêu quan trọng nhất là bảo đảm an toàn giao thông chứ không phải cầm tay chỉ việc hay cấm đoán doanh nghiệp phải làm thế này mà không được làm thế khác.

Những điều kiện ‘trói buộc’ doanh nghiệp – Bài 1: Xuất khẩu gạo

Bạn đang xem chuyên mục Kinh Te VI Mo Dau Tu ở CTT.EDU.VN

Bạn nên click xem thêm tài liệu của trang nàyhttps://giakhanhland.vn/kien-thuc/

COMMENTS

WORDPRESS: 0
DISQUS: 0