Bài 4: Nghị định 38 và con đường ‘đau khổ’ xin giấy phép

Sau rất nhiều lần tranh cãi, Bộ Y tế và cộng đồng DN đã tìm được tiếng nói chung về Nghị định 38. Khảo sát cho thấy mỗi năm DN mất hàng nghìn tỷ đồng

Trung Quốc biến 1 làng chài nhỏ bé thành đặc khu kinh tế có GDP đạt 294 tỷ USD, thu nhập đầu người tương đương OECD như thế nào?
Phí BOT: Dân không biết, quản lý cũng tù mù
Bộ Tài chính đang đề xuất tăng những loại thuế nào?

Sau rất nhiều lần tranh cãi, Bộ Y tế và cộng đồng DN đã tìm được tiếng nói chung về Nghị định 38. Khảo sát cho thấy mỗi năm DN mất hàng nghìn tỷ đồng để xin 45.000 giấy phép theo Nghị định này và nói như 1 luật sư, “sau 6 tháng đau khổ làm hồ sơ, DN vẫn phải tự chịu trách nhiệm, vậy Bộ quản lý ở chỗ nào?”.

Chiều 8/9, Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam chủ trì cuộc đối thoại giữa đại diện 1 số hiệp hội công ty sản xuất, kinh doanh thực phẩm, Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam, các bộ, ngành liên quan về các bất cập trong quản lý an toàn thực phẩm đối có các công ty.

Vấn đề khiến các đại biểu tốn nhiều thời gian nhất và không khí đối thoại nhiều khi phát triển thành gay gắt là các bất cập về thủ tục xác nhận ra mắt thích hợp quy định an toàn thực phẩm theo Nghị định 38 năm 2012 quy định chi tiết Luật An toàn thực phẩm.

Cuộc họp chiều 8/9 có sự tham dự của 9 hiệp hội, Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam, đại diện 1 số phòng thương mại và chuyên gia về thực phẩm. Ảnh: VGP/Đình Nam

Cuộc họp chiều 8/9 có sự tham dự của 9 hiệp hội, Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam, đại diện 1 số phòng thương mại và chuyên gia về thực phẩm. Ảnh: VGP/Đình Nam

Nói nhiều năm, Bộ chưa tiếp thu

Theo ông Trương Đình Hòe, Chủ tịch Hiệp hội Chế biến và xuất khẩu thủy sản Việt Nam (VASEP), sau nhiều lần được nhiều cơ quan, đơn vị kiến nghị, qua nhiều năm, Bộ Y tế vẫn không tiếp thu về vấn đề này.

VASEP khẳng định Luật An toàn thực phẩm đã quy định công ty chỉ có trách nhiệm đăng ký ra mắt hợp quy về an toàn thực phẩm mà không phải xin xác nhận ra mắt của cơ quan nhà nước. Việc cấp xác nhận ra mắt thích hợp không làm cách tân trách nhiệm của công ty về an toàn thực phẩm đối có sản phẩm được ra mắt, nhưng lại dễ bị lạm dụng biến thành cấp phép, dẫn đến xin-cho trên thực ở.

Theo VASEP, Bộ Y tế đã đưa ra các nguồn gốc không thuyết phục để đình trệ bãi bỏ thủ tục này. Cụ thể, Bộ Y tế cho rằng phải giữ thủ tục ra mắt xác nhận ra mắt vì nguy cơ mất an toàn thực phẩm từ “rau 2 luống, lợn 2 chuồng”. Thế nhưng, thủ tục xác nhận này chỉ tiến hành cho sản phẩm bao gói sẵn, không tiến hành cho thực phẩm tươi sống.

Bộ Y tế cũng đưa ra số liệu hơn 4.000 trường hợp ngộ độc thực phẩm mỗi năm để cho rằng xác nhận ra mắt là cần thiết. Nhưng báo cáo của Chính phủ cho thấy 98% vụ ngộ độc là do bếp ăn tập thể, thức ăn đường phố, chứ không phải do thực phẩm bao gói sẵn.

Hơn nữa, cơ quan nhà nước cấp giấy xác nhận chỉ dựa vào hồ sơ của công ty nộp, kết quả kiểm nghiệm dựa trên mẫu kiểm nghiệm do công ty tự lấy, nghĩa là Bộ hoàn toàn chỉ quản lý trên giấy. Nói cách khác, việc cấp giấy xác nhận ra mắt thích hợp hầu như không có ý nghĩa trong việc bảo đảm an toàn thực phẩm trong thực ở.

Theo các chuyên gia và công ty, trên thực ở, thủ tục này đã biến thành 1 loại “giấy phép con” gây tốn kém thời gian và giá thành rất lớn cho công ty. Theo Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương (CIEM), năm 2015, Cục An toàn thực phẩm cấp dao động 35.000 giấy xác nhận và con số này tiếp tục tăng mạnh trong 2017, có thể lên tới 45.000 giấy phép.

Điều này tiêu tốn của công ty 5,4 triệu ngày làm việc và hàng ngàn tỷ đồng giá thành mỗi năm. Khảo sát của CIEM cho thấy để xin được 1 giấy xác nhận, trung bình công ty mất dao động 10 triệu đồng có thực phẩm thường và dao động 30 triệu đồng có thực phẩm tính năng (gồm giá thành chính thức và cả phi chính thức). Thời gian xin xác nhận trung bình là 4 tháng.

“Cà phê bột thì chúng tôi lấy chất xơ ở đâu”

Doanh nghiệp còn gặp rất nhiều gặp khó khi thực hiện thủ tục này trong thực ở. Theo số liệu trên chính hệ thống cấp giấy xác nhận của Cục An toàn thực phẩm, không ngừng nghỉ có trên 10.000 hồ sơ cần bổ sung tài liệu. Doanh nghiệp thường bị đề nghị bổ sung nhiều lần bởi 4 cấp (nhân viên, phó phòng, trưởng phòng, lãnh đạo Cục).

Đặc biệt, rất nhiều đề nghị bổ sung là ngoài luật, không có trong bất kỳ 1 văn bản nào và không liên quan tới an toàn thực phẩm, thậm chí phi lý. Chẳng hạn đề nghị cà phê bột phải bổ sung kiểm nghiệm chất xơ. “Cà phê bột thì chúng tôi lấy chất xơ ở đâu ra?”, bà Lê Ngọc Hân, luật sư đại diện cho AmCham, bức xúc.

Hoặc cũng sản phẩm cà phê bột phải cung cấp chỉ tiêu chì dưới 2ppm (đề nghị khắt khe hơn cả châu Âu là dưới 10ppm). Thậm chí là đề nghị chỉnh sửa hàm lượng cafein cho thích hợp, nhưng cũng không nói rõ bao nhiêu là thích hợp và không công ty cũng không biết thế nào là thích hợp.

Hay có sản phẩm chả lụa cá, năm 2013 trên hồ sơ chỉ ghi là hương thịt, nhưng tới năm 2016 thì hồ sơ bị trả lại có đề nghị phải ghi rõ hương thịt gì (gà, lợn, bò…).

Thế nhưng đây vẫn chưa phải là vấn đề khiến công ty bức xúc nhất.

“Chúng tôi nộp hồ sơ ngày 13/1 năm nay và sau 6 tháng có 5 lần bổ sung hồ sơ, chúng tôi nhận được giấy xác nhận, trong đây ghi công ty phải chịu trách nhiệm hoàn toàn về chất lượng thực phẩm mà công ty đã ra mắt. Sau 6 tháng chúng tôi đau khổ làm hồ sơ, chúng tôi vẫn phải tự chịu trách nhiệm, vậy Bộ quản lý ở chỗ nào? Trong khi đây bảo đảm sức khoẻ, lợi ích cho người tiêu dùng chính là danh tiếng của công ty không chỉ trên pháp lý mà là trong thực ở”, luật sư Lê Ngọc Hân đặt câu hỏi.

Cam kết của Bộ

Cuối cộng, ở cuộc đối thoại, Thứ trưởng Bộ Y tế Trương Quốc Cường cho biết Bộ sẽ tiếp thu các ý kiến của công ty. Theo đây, thay vì phải xin xác nhận ra mắt như giai đoạn này, công ty chỉ gửi văn bản ra mắt thích hợp lên Cục An toàn thực phẩm theo hệ thống điện tử và sau 1 tuần cơ quan quản lý không có ý kiến thì công ty được triển khai thực hiện.

“Tuy nhiên đối có 1 số nhóm thực phẩm có nguy cơ cao về sức khoẻ con người như sữa, thực phẩm công thức dinh dưỡng cho trẻ em, thực phẩm tính năng, phụ gia thực phẩm… cần có cơ chế kiểm soát thích hợp”, Thứ trưởng Cường cho biết.

Như vậy, đa số các loại thực phẩm (trừ 1 số nhóm nguy cơ cao) sẽ không phải trải qua thủ tục xin xác nhận ra mắt của cơ quan Nhà nước. Hướng xử lý này được các công ty ở buổi đối thoại hoan nghênh. Tuy nhiên, cộng đồng công ty và Bộ Y tế sẽ tiếp tục trao đổi về các mặt hàng cụ thể nào sẽ được xếp vào nhóm nguy cơ cao.

‘Lập tổ đặc nhiệm để dẹp giấy phép con’

Bạn đang xem chuyên mục Kinh Te VI Mo Dau Tu ở CTT.EDU.VN

Bạn nên click xem thêm tài liệu của trang nàyhttps://giakhanhland.vn/kien-thuc/

COMMENTS

WORDPRESS: 0
DISQUS: 0