Cách mạng 4.0 và “những nhà máy không ánh đèn”

Rồi đây sẽ là một vài nhà máy không ánh đèn, không toilet, không công nhân đòi hỏi lương, hưu trí,… Ở đây, chỉ có một vài con robot... Hình ảnh trên

Lĩnh BHXH 1 lần có lợi hơn hưởng lương hưu hay không?
Hàng loạt bộ trưởng nhận lệnh của Thủ tướng cho mục tiêu 2017
Thứ trưởng Đặng Huy Đông: Không một nền kinh tế nào có thể đảm bảo doanh nghiệp cứ ra đời là sẽ sống, đấy không phải lỗi của cơ chế chính sách!

Rồi đây sẽ là một vài nhà máy không ánh đèn, không toilet, không công nhân đòi hỏi lương, hưu trí,… Ở đây, chỉ có một vài con robot…

Hình ảnh trên được ông Hoàng Nam Tiến, Chủ tịch FPT Software, ví von trong 1 bài viết về cuộc một vàih mạng 4.0 trên trang cá nhân mới đây. Theo ông, đây là một vài nhà máy mà công nhân đã bị robot “cướp mất” việc làm và điều nghe có vẻ xa vời này, ở Việt Nam, tiên liệu chỉ không quá 10 năm nữa, cũng sẽ có hàng triệu công nhân mất việc vì robot.

Trong câu chuyện có VnEconomy về nhà máy không ánh đèn (Dark Factory), ngày 21/8, ông Tiến nói:

– Thế giới đã trải qua ba cuộc một vàih mạng lớn và cuộc một vàih mạng công nghiệp thứ tư đang tiếp nối có sự tham dự của công nghệ vật lý, kỹ thuật số, sinh học. Ở thế hệ công nghiệp 4.0 này, vạn vật sẽ được kết nối (Internet of Things) và giao thoa thực ảo.

Phần lớn công việc sẽ được tự động hóa, nguồn lực lao động sẽ phải chuyển dịch sang xu hướng kỹ thuật cao. Đây chính là thách thức lớn đối có một vài công ty, việc không một vàih tân và bắt kịp công nghệ có thể khiến công ty bị đào thải, mất năng lực tranh đua.

“Nhà máy không ánh đèn” khi nào đến Việt Nam?

Nhưng đâu là cơ sở mà ông đưa ra nhận định sẽ có hàng triệu công nhân Việt Nam sẽ thất nghiệp trong không quá 10 năm nữa?

Những ngành như dệt may, da giày, lắp ráp… có công việc có tính lặp đi lặp lại thì nguy cơ công nhân thất nghiệp sẽ là dĩ nhiên, bởi vì người máy làm việc sẽ tốt hơn, 24×7 (24 giờ và 7 ngày), lại không có kiện cáo, không có đòi hòi, không đấu tranh, biểu tình…

Hiện robot chuẩn để lắp ráp là 250 nghàn USD. Không phải tiên liệu gì cả, theo tôi, giá robot đảm bảo sẽ xuống rất nhanh còn dao động 20-30 nghìn USD khi sản xuất theo diện tích công nghiệp, thậm chí robot tác nghiệp dễ làm chỉ 5-7 nghìn USD.

Robot có giá như trên thì không có 1 công nhân giá rẻ nào tranh đua nổi.

Tôi nghĩ cộng có robot, thì công nghệ in 3D sẽ là ngày kết thúc cho hàng triệu công nhân làm giày, dệt may ở một vài nước châu Á như Việt Nam, Campuchia, Bangladesh…

Điều đây có nghĩa hàng triệu công nhân – nguồn lao động vẫn được gọi là giá rẻ và được xem là lợi thế của Việt Nam – sẽ là “gánh nặng” trong cuộc một vàih mạng 4.0 tới đây?

Lao động giá rẻ luôn luôn là ưu thế ở bất kỳ đâu, bất kỳ thời điểm nào. Máy móc, hệ thống máy tính nào chăng nữa thì lao động giá rẻ vẫn có lợi thế. Ở mỗi thời điểm, lao động giá rẻ sẽ được sử dụng vào mục tiêu khác nhau.

Chúng ta đã nhìn thấy sự phổ biến khi một vài nước lợi dụng lao động giá rẻ của Việt Nam để chuyển nhà máy sản xuất, nhà máy lắp ráp sang Việt Nam. Tới đây, chúng ta có 1 nguồn lực trẻ, giá rẻ hơn, tranh đua hơn thì vẫn luôn là ưu thế.

Tuy nhiên, trong cuộc một vàih mạng lần thứ tư này, thêm 1 điều kiện nữa có một vài quý khách trẻ đây là cần thêm 1 tri thức mới nhất, tức là phải đào tạo có một vài kỹ năng và ngành nghề theo xu hướng mới, có thời gian rút xuống chỉ 1 hai năm.

Vậy có thể hiểu, một vài ngành đang thâm dụng công nhân có một vài công việc có tính chất lặp đi lặp lại như dệt may, da giày, điện tử… có đang là “cái bẫy” trong cuộc một vàih mạng 4.0 của Việt Nam?

Không. Đừng bàn chuyện bẫy gì ở đây. Xu thế cả địa cầu là bởi thế.

Nhưng“nhà máy không ánh đèn” theo chủ quan của ông, khi nào sẽ lan đến Việt Nam?

Tôi nghĩ “nhà máy không ánh đèn” sẽ đến sớm Việt Nam thôi.

Tôi xin không nói tên cụ thể nhưng tôi biết rất nhiều công ty lắp ráp đã có kế hoạch này. Điều đây là dĩ nhiên vì nó sẽ rẻ hơn rất nhiều so có thuê nhân công là con người.

Thực tế, có 1 nguy cơ rất lớn là sự xuất hiện của robot, của trí tuệ nhân tạo (AI – Artificial Intelligence), dẫn đến vô số một vài quốc gia phát triển như Mỹ, Đức,… họ thay vì có nhà máy sang một vài nước nghèo, nước đang phát triển thì làm luôn nhà máy ở Mỹ hay ở Đức.

Như vậy nghĩa là người ta không cần đến nguồn lao động ở một vài nước nghèo, nước đang phát triển nữa, khi đây thì nguy cơ thực sự.

Một ví dụ điển hình là hãng thời trang thể thao Nike, họ đang lặng lẽ đưa vào sản xuất nhà máy giày ở Mỹ, nơi 30 năm trước đã phải rời bỏ vì giá nhân công quá cao, một vài điều kiện về luật lao động quá ngặt nghèo… Nhưng giờ họ quay lại, vì lẽ dễ làm là nhà máy có con robot không bị đòi hỏi có một vài điều kiện như trên.

Tôi dẫn chứng Nike vì hiện có hơn 300 nghìn công nhân Việt Nam làm việc cho một vài nhà máy sản xuất giày cho Nike và đây có thể sẽ là 1 nguy cơ.

Phân tích trên để thấy rằng, một vàih mạng 4.0 sẽ đến ngay một vài nước nghèo, nước đang phát triển, đến rất nhanh. Điều này rất “ngược đời” có 3 một vàih mạng trước.

Vậy theo ông, ta có nên có biện pháp nào đây để làm chậm hay “đẩy lùi” “nhà máy không ánh đèn” để không đến Việt Nam sớm hơn được không?

Nó đã là xu hướng rồi, không có một vàih nào cả. Còn mình cố nghĩ ra biện pháp kiểu “bế quan tỏa cảng” thì họ (nhà đầu tư) sẽ chuyển sang nước khác thôi.

Dù muốn hay không thì cuộc một vàih mạng 4.0 là tất yếu, một vài người nắm bắt được sự một vàih tân trước sẽ giành được lợi thế. Tôi vẫn thích một vàih nhìn tích cực có cuộc một vàih mạng này, đây là số lượng việc làm mới, ngành nghề mới sẽ nhiều hơn số bị mất đi.

Chẳng hạn ở một vài công ty dịch vụ phần mềm, một vàih mạng 4.0 sẽ có đến hàng triệu thời cơ việc làm cho người lao động. Đây là thời cơ lớn và không giới hạn.

“Đừng nghĩ tranh đua có robot”

Anh có nhắc đến về sự “ngược đời” của cuộc một vàih mạng 4.0, rằng sẽ đến ngay có một vài nước nghèo, nước đang phát triển rất nhanh, cụ thể ở đây là như thế nào?

Ba cuộc một vàih mạng trước, mọi người đều biết nó hình thành từ một vài nước hiện đại và rất lâu sau mới lan sang một vài nước nghèo, một vài nước không phát triển hoặc đang phát triển. Nhưng lần này thì rất khác, nó lan sang toàn bộ một vài nước gần như ngay lập tức.

Khái niệm 4.0 mặc dù được đề cập từ tháng 1/2015, khi Chủ tịch Diễn đàn Kinh tế Thế giới (Davos), ông Klaus Schwab, trình bày về một vàih mạng công nghiệp lần thứ tư, nhưng thực ra cuộc một vàih mạng này đã diễn ra ở 1 số nước rồi.

Điều bất ngờ có toàn bộ mọi người là việc đây diễn ra trên địa cầu rất nhanh, ngay cả một vài nước nghèo, nước chưa phát triển hoặc đang phát triển.

Đặc điểm cuộc một vàih mạng thứ 4 khác có ba cuộc một vàih mạng trước – là một vài nước nghèo, nước đang phát triển – sẽ chịu thiệt hại nhiều nhất. Vì 4.0 là kết nối, là thông minh hơn, độc đáo là trên nền móng Internet và địa cầu phẳng nên nó đến đồng thời và nhanh hơn và ở trên toàn bộ một vài nước.

Cuộc một vàih mạng thứ tư này, nguy cơ thì dĩ nhiên rồi, nhưng nếu chúng ta thực sự nghĩ đây là thời cơ thì thời cơ đây là vô cộng lớn lao.

4.0 lan nhanh, mạnh bởi thế mà ở Việt Nam, đâu đây, rất nhiều người, cả một vài trí thức vẫn hiểu 4.0 1 một vàih rất mông lung, thậm chí không biết gì, thưa ông?

Khi khái niệm 4.0 được nói ở Việt Nam từ tháng 4/2016, tôi nhớ chính xác mốc đây vì chúng tôi là một vài người Thứ nhất cung cấp thông tin bằng tiếng Việt về một vàih mạng công nghiệp lần thứ 4 cho nhiều cấp, nhưng mọi người đều nói xa vời, thậm chí cả một vài thí thức.

Nhưng chúng ta phải công nhận tốc độ lan truyền của nó quá nhanh. Ngay một vài người như chúng tôi làm trực tiếp cũng phải ngạc nhiên.

Sự phát triển của robot trong thời gian gần đây, sự phát triển của trí tuệ nhân tạo, về Big Data (dữ liệu lớn) là quá nhanh. Ở Việt Nam có rất nhiều kiểu thể hiện bởi thế. Nhiều công việc diễn ra nhưng chúng ta không ý thức và coi 4.0 là cái gì đây xa lạ.

Vậy theo ông, nên nhìn nhận sự phát triển quá nhanh của robot, của trí tuệ nhân tạo và Big Data sẽ tạo ra thách thức, sức ép gì cho một vài nước đang phát triển như Việt Nam và chúng ta cần phải có “ứng biến” như thế nào?

Là người trong ngành, tôi nhìn thấy ngay trước mắt là việc mất việc làm của hàng triệu người và rõ ràng khi hàng triệu thanh niên trẻ không có việc làm thì nguy cơ mất ổn định xã hội, nguy cơ về một vài tệ nạn xã hội là rất lớn.

Ở cấp độ Chính phủ, theo tôi, phải suy nghĩ ngay là trong vòng 5 – 10 năm tới phải đào tạo lại số công nhân trên như thế nào, bởi nhóm công nhân này có tuổi trung bình từ 18-25 và 10 năm nữa họ còn rất trẻ.

Những việc mà robot làm rất tốt thì đừng nghĩ có thời cơ tranh đua có nó.

Ngoại giao kinh tế thời “không TPP” và một vàih mạng 4.0

Bạn đang xem chuyên mục Kinh Te VI Mo Dau Tu ở CTT.EDU.VN

Bạn nên click xem thêm thông tin của trang nàyhttps://giakhanhland.vn/kien-thuc/

COMMENTS

WORDPRESS: 0
DISQUS: 0