Hành trình thoát nghèo của Ba Lan: Từ bán lông thú đi lên bán máy móc

Hành trình thoát nghèo của Ba Lan: Từ bán lông thú đi lên bán máy móc

Tính đến năm 2017, Ba Lan đã có tròn 26 năm tăng trưởng ổn định, 1 con số kỷ lục ở EU. Kể từ năm 1990, Ba Lan đã thực hiện nghiêm túc cơ chế phân khú

6 “đại gia” ngân hàng thế giới sắp phát hành tiền ảo riêng
Bão Harvey: Hậu quả không chỉ là trước mắt?
Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam chia sẻ nỗ lực của Việt Nam trong lĩnh vực Y tế tại SOM 3

Tính đến năm 2017, Ba Lan đã có tròn 26 năm tăng trưởng ổn định, 1 con số kỷ lục ở EU. Kể từ năm 1990, Ba Lan đã thực hiện nghiêm túc cơ chế phân khúc tự do và đây cũng là nền kinh tế duy nhất ở Châu Âu vượt qua thời kỳ khủng hoảng 2008 mà không có mức tăng trưởng âm nào.

Nói về khối một số nước Đông Âu, mọi người thường hay nghĩ về 1 khu vực có nền kinh tế chậm phát triển do ảnh hưởng từ thời Liên Xô cũ. Tuy nhiên, các kết quả gần đây cho thấy chính một số thành viên Đông Âu mới là các phân khúc có sự tăng trưởng bền vững nhất địa cầu so có vô vàn một số nền kinh tế mới nổi tăng trưởng nóng khác.

Trong số một số nước Đông Âu gia nhập Liên minh Châu Âu (EU), Ba Lan được coi là nền kinh tế phát triển nhất và cũng là phân khúc lớn thứ 6 trong khối. Kể từ năm 1990, Ba Lan đã thực hiện nghiêm túc cơ chế phân khúc tự do và đây cũng là nền kinh tế duy nhất ở Châu Âu vượt qua thời kỳ khủng hoảng 2008 mà không có mức tăng trưởng âm nào.

Tính đến năm 2017, Ba Lan đã có tròn 26 năm tăng trưởng ổn định, 1 con số kỷ lục ở EU. Mức GDP bình quân tính theo sức mua tương đương (PPP) của Ba Lan vào dao động 6% hàng năm trong suốt 20 năm qua, 1 con số cực kỳ ấn tượng ở Trung Âu. Kể từ năm 1995, tốc độ tăng trưởng GDP bình quân đầu người của Ba Lan thuộc hàng nhanh nhất so có bất kỳ nền kinh tế cộng cao cấp nào khác.

Số liệu của Ngân hàng địa cầu (World Bank) cho thấy Ba Lan đứng thứ 20 trên địa cầu xét về tổng GDP và được coi là 1 trong các nền kinh tế có lương cao.

Xét về cơ cấu kinh tế, mảng dịch vụ chiếm tới 62,3% trong khi công nghiệp chiếm 34,2% và nông nghiệp chỉ chiếm 3,5%. Dẫu vậy, ngành nông nghiệp Ba Lan lại chiếm tới 12,7% tổng lực lượng lao động và vẫn chiếm vai trò lớn lao trong nền kinh tế.

Hiện Ba Lan là nhà sản xuất danh tiếng địa cầu về củ cải các con phố và hắc mạch, đồng thời là 1 trong các nhà xuất khẩu lớn ở EU về cà chua và lúa mạch. Quốc gia này cũng đứng thứ 6 địa cầu về trồng và xuất khẩu táo.

Việc tăng cường đầu tư và cải một sốh kinh tế đã buộc chính phủ Ba Lan tăng cường vay nợ từ 42,2 tỷ USD năm 1989 lên mức 365,2 tỷ USD năm 2014. Đổi lại, tổng kim ngạch xuất khẩu của nước này đạt 198,2 tỷ USD năm 2015, tăng 5,4% so có năm 2011.

Khác có các nước tăng trưởng nóng thời gian gần đây, một số mặt hàng chủ lực của Ba Lan không phải tài nguyên môi trường xung quanh, hàng hóa thô hay nguyên vật liệu mà là máy móc, thiết bị điện tử, đồ gia dụng và nhựa.

Số liệu của Tổng cục thống kê Ba Lan cũng cho thấy mức tăng trưởng 3,9% năm 2010 của nước này thuộc danh tiếng Châu Âu. World Bank dự báo tăng trưởng năm 2017 của Ba Lan sẽ đạt 3,3% và tiếp tục tăng trưởng ổn định 3,2% trong một số năm 2018-2019. Tổ chức này cho rằng dù giảm tốc nhẹ năm 2016 nhưng các dòng vốn đầu tư mới cộng phân khúc việc làm sôi động cũng như một số chính sách phân phối hàng kích thích tiêu dùng của chính phủ đã khiến Ba Lan lấy lại được đà tăng trưởng của mình.

Từ phân phối lông thú đi lên phân phối máy móc

Vào thế kỷ thứ 16, khu vực Ba Lan nổi tiếng toàn Châu Âu có 3 mặt hàng xuất khẩu chủ lực là ngũ cốc, gia súc và lông thú. Những hàng hóa này chiếm tới 90% xuất khẩu của Ba Lan.

Trong các năm tháng Thế Chiến thứ I và thứ II, nền kinh tế Ba Lan trồi sụt thất thường do ảnh hưởng của một số cuộc xung đột địa chính trị. Mặc dù bị tổn thất nghiêm trọng về nhân lực sau một số cuộc chiến nhưng chính chiến tranh lại thúc đẩy nền công nghiệp và kỹ thuật ở Ba Lan phát triển, qua đây giúp quốc gia này có nền móng bước đầu cho con các con phố phát triển sau này.

Đến năm 1990, nhất là khi Liên Xô tan rã, Ba Lan bắt đầu có cuộc chuyển mình ngoạn mục. Việc mở cửa phân khúc, cổ phần hóa một số công ty quốc doanh vừa và nhỏ đã thúc đẩy phát triển trong nhiều lĩnh vực kinh tế.

Điều đặc trưng là công cuộc cổ phần hóa của Ba Lan không hề tạo ra các tập đoàn tư bản thống trị độc quyền hay các đế chế công ty kiểm soát nền kinh tế, qua đây tạo nên 1 môi trường kinh doanh tự do cũng như lôi kéo được một số nhà đầu tư nước ngoài.

Thêm vào đây, sự tăng trưởng phi thường của phân khúc nội địa giúp nền kinh tế này có động lực bền vững, vượt qua được các tác động của khủng hoảng kinh tế toàn cầu.

Mặc dù mảng nông nghiệp vẫn còn nhiều gặp khó như dư thừa lao động, canh tác manh mún và thiếu đầu tư trong khi mảng khai khoáng, 1 ngành khá nhạy cảm cũng gặp khó khi cổ phần hóa nhưng làn sóng đầu tư nước ngoài vào một số ngành kinh tế đã cho Ba Lan thời cơ để tái cơ cấu cũng như chuyển mình. Đặc biệt, mảng năng lượng và luyện kim của Ba Lan được một số nhà đầu tư nước ngoài quan tâm khá lớn.

Trong các năm gần đây, một số mảng dịch vụ y tế, giáo dục, an sinh xã hội và hành chính công đang được Ba Lan tích cực cải một sốh nhằm nâng cao hiệu quả tăng trưởng cũng như kéo dài kỳ tích 26 năm không tăng trưởng âm của đất nước. Kinh tế Ba Lan đã tăng trưởng đến 177% trong dao động 1989-2007, mức cao kỷ lục ở Châu Âu.

Hiện tượng Ba Lan càng ngày càng được chú tâm hơn vào năm 2009 khi nền kinh tế EU lâm vào khủng hoảng nhưng GDP của nước này vẫn đạt 1,6%. Tính đến tháng 11/2013, trong khi nền kinh tế nhiều nước EU mới bắt đầu bình phục lại thì tăng trưởng lũy kế của Ba Lan đã đạt 16%.

Nguyên nhân chính của thành công này ngoài các chính sách phân phối hàng cải một sốh mạnh tay của chính phủ cũng phải kể đến 1 phân khúc đầy tiềm năng trong nước của Ba Lan. Với dân đa số thứ 6 ở EU và 1 nền chính trị thân thiện có công ty, Ba Lan dễ dang lôi kéo được một số doanh nhân và nhà đầu tư đến tiếp cận phân khúc nội địa.

Bên cạnh đây, việc nợ công cao sau thời gian cần vốn đầu tư đã được chính phủ Ba Lan đặc trưng chú trọng. Các nguồn vốn được tái đầu tư vào một số ngành công nghiệp, qua đây đem lại lợi nhuận lớn để chi trả một số khoản vay và hạ nợ công xuống. Số liệu chính thức cho thấy nợ công của Ba Lan chỉ vào dao động 50% GDP, thấp hơn rất nhiều so có mức bình quân 90% của EU.

Điều này trái ngược có một số nước tăng trưởng nóng có khoản nợ khổng lồ nhưng lại tùy thuộc quá nhiều vào tài nguyên và hàng hóa thô, dẫn đến hiện trạng bất ổn khi giá một số mặt hàng này biến động mà ví dụ điển hình là Venezuela.

Hơn nữa, chính phủ Ba Lan đã rất khôn ngoan khi thực hiện chính sách phân phối hàng cắt giảm thuế cũng như tăng chi tiêu công bằng một số nguồn vốn vay ưu đãi. Điều này đã kích thích phân khúc nội địa cũng như tác động tích cực đến xuất khẩu. Ngoài ra, do không nằm trong khối đồng tiền chung Châu Âu (Eurozone) nên việc đồng Zloty giảm giá cũng khiến xuất khẩu của Ba Lan tăng trưởng tốt trong nhiều năm qua.

Tỷ lệ thất nghiệp của Ba Lan cũng liên tục giảm mạnh do số việc làm tăng cao cộng làn sóng đầu tư từ nước ngoài. Năm 2002, mật độ thất nghiệp của Ba Lan đạt 20% nhưng đã giảm xuống chỉ còn 7% năm 2014 và 4,8% vào tháng 4/2017. Thậm chí có xu hướng kết nối sang các phân khúc phát triển hơn của giới trẻ Ba Lan, quốc gia này đang phải nhập khẩu rất nhiều lao động nước ngoài, đặc trưng là từ Ukraine nhằm cung cấp nhu cầu nhân lực trong nước.

Mở cửa phân khúc

Với việc Liên Xô tan rã, giao thương của Ba Lan cũng một sốh tân mau chóng. Từ các năm 1996, dao động 70% thương mại của Ba Lan là có một số thành viên EU, đặc trưng là phân khúc Đức. Tính đến năm 2013, Đức là quốc gia nhập khẩu nhiều hàng hóa của Ba Lan nhất.

Xét trên phương diện xuất khẩu, dù máy móc thiết bị là mặt hàng chủ lực của Ba Lan nhưng nông sản cũng góp phần không nhỏ cho việc đem ngoại tệ về cho đất nước. Những mặt hàng nông sản chính của Ba Lan như cá hun khói, chocolate, sữa tươi, thịt… đã đem về 62 tỷ Zloty cho Ba Lan năm 2011, tăng 17% so có năm 2010.

Mặc dù có 1 phân khúc tiêu dùng nội địa mạnh cũng như không dựa dẫm quá nhiều vào xuất khẩu nhưng thương mại của Ba Lan lại vô cộng phát triển. Thặng dư thương mại của nước này năm 2011 tính theo phần trăm GDP đạt 40%, tăng gấp đôi so có giữa thập niên 1990. Xuất khẩu của Ba Lan sang phân khúc Nga cũng lớn nhưng bị gián đoạn do một số lệnh cấm vận vào năm 2014.

Kể từ năm 1989, xuất khẩu của Ba Lan đã tăng 25 lần, đạt 250 tỷ USD vào năm 2013.

Bên ngoài các lợi ích về giao thương, việc cải một sốh để cung cấp một số nguyên tắc của Châu Âu cũng giúp Ba Lan đã đi vào hoạt động được mô hình kinh tế, luật pháp và cấu trúc nền kinh tế cho thích hợp có tình hình mới.

Tăng trưởng GDP bình quân đầu người trong dao động 1989-2013 (Năm 1989=100 điểm)

Tăng trưởng GDP bình quân đầu người trong dao động 1989-2013 (Năm 1989=100 điểm)

Ngoài ra, nước này cũng đặc trưng chú trọng đến giáo dục khi 50% số thanh thiếu niên ở đây theo học đại học, cao hơn mức 10% của năm 1989 và mức bình quân trên toàn EU. Bất chấp lượng ngân sách đầu tư cho giáo dục thấp hơn một số nước phát triển, phân tích của hệ thống chất lượng giáo dục quốc tế PICA năm 2012 cho thấy học sinh trên 15 tuổi ở Ba Lan có khả năng đọc viết tốt hơn một số nước Tây Âu và Bắc Mỹ.

Năm 2014, nguồn vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) vào Ba Lan đạt 40% GDP, tăng 100% so có năm 2000 và đa số đến từ một số nhà đầu tư Đức, Pháp. Hầu hết dòng tiền này đổ vào một số ngành sản xuất và công nghiệp.

Báo cáo của Ernst & Young cho thấy Ba Lan xếp thứ 7 địa cầu về mức độ lôi kéo đầu tư nước ngoài trên địa cầu. Trong khi đây, Số liệu của World Bank chỉ ra Ba Lan là 1 trong các nền kinh tế dẫn đầu về cải một sốh ở EU cũng như trong Tổ chức hợp tác và phát triển kinh tế (OECD).

Nhờ các thành quả này mà người dân Ba Lan được cải thiện đáng kể về chất lượng sống, qua đây tác động tích cực ngược lại phân khúc. Số liệu của viện Brooking cho thấy tăng trưởng tiêu dùng bình quân của người dân Ba Lan cao hơn 70% so có mức trung bình ở Phương Tây và hơn 80% số người dân nước này hài lòng có cuộc sống giai đoạn này.

Tất cả các thành quả trên là nhờ chính sách phân phối hàng đúng đắn cũng như tinh thần làm việc chăm chỉ của người dân Ba Lan chứ không hề dựa trên nguồn tài nguyên môi trường xung quanh dồi dào hay các ưu đãi tài chính nào cả.

“Tỷ phú kền kền” Paul Singer – Nỗi khiếp sợ của một số CEO và cả một số quốc gia

Bạn đang xem chuyên mục Tai Chinh Quoc Te ở CTT.EDU.VN

Tìm hiểu thêm https://giakhanhland.vn/kinh-nghiem-mua-nha/

COMMENTS

WORDPRESS: 0
DISQUS: 0