Làm sao để ‘hạt gạo làng ta’ vươn tầm xa hơn ra thế giới?

"Tháo gỡ" được nút thắt từ Nghị định 109/2010/NĐ-CP, câu chuyện "hạt Gạo làng ta" của doanh nghiệp sẽ trọn vẹn hơn rất nhiều. Trước tiên, phải ghi n

Đặc khu kinh tế Việt dự kiến còn 69 ngành kinh doanh có điều kiện
Tăng trưởng 41% so với cùng kỳ 2016, xuất khẩu nông nghiệp được kỳ vọng tăng mạnh đến hết năm
Năm 2018 ngành này sẽ thiếu 150.000 nhân lực, sinh viên ra trường thu nhập từ 8-12 triệu đồng, dễ dàng nhảy việc

“Tháo gỡ” được nút thắt từ Nghị định 109/2010/NĐ-CP, câu chuyện “hạt Gạo làng ta” của doanh nghiệp sẽ trọn vẹn hơn rất nhiều.

Trước tiên, phải ghi nhận rằng Nghị định 109/2010/NĐ-CP được ban hành có 1 số mục tiêu cốt lõi: Thứ nhất: Góp phần tiêu thụ thóc gạo, hàng hóa và bảo đảm lợi ích người trồng lúa theo chính sách phân phối hàng hiện hành. Thứ hai: Bảo đảm cân đối xuất khẩu và tiêu dùng nội địa, góp phần bình ổn giá thóc gạo trong nước.

Tuy nhiên, đến nay Nghị Định trên còn nhiều khoản trống, chưa thực sự thích hợp có thực ở và còn nhiều ý kiến tranh luận có nhiều quan điểm, nguyên nhân khác nhau.

Không chỉ là câu hỏi đặt ra cho 1 số nhà Xây dựng chính sách phân phối hàng, câu chuyện được Doanh nghiệp chia sẻ dưới đấy và phần ý kiến chuyên gia hy vọng sẽ gợi mở 1 số ý tưởng mới cho chủ đề này:

Nhà nước không thu được Thuế, Doanh nghiệp thì có nguy cơ lộ bí mật kinh doanh…

Lấy dẫn chứng ngay từ câu chuyện của doanh nghiệp, tham dự lĩnh vực sản xuất lúa gạo từ năm 1986, Cỏ May bắt đầu tìm kiếm thời cơ xuất khẩu gạo sang phân khúc Singapore có mong muốn nâng cao giá trị hạt gạo và thi công thương hiệu gạo của mình. Công ty đã đàm phán thành công có 1 số đối tác ở Singapore để xuất khẩu gạo vào phân khúc này. Song do không đủ diện tích, năng lực cung cấp 1 số điều kiện kinh doanh xuất nhập khẩu gạo quy định ở Nghị định 109/2010/NĐ-CP, mà Công ty đành để mất hợp đồng.

Cụ thể, theo Nghị định 109, để được cấp phép xuất khẩu gạo doanh nghiệp phải có kho chứa tối thiểu 5.000 tấn thóc và 1 cơ sở xay xát thóc, gạo có công suất tối thiểu 10 tấn thóc/giờ. Với diện tích nhỏ và vừa như Cỏ May, điều kiện này phát triển thành quá sức đối có Công ty.

Vì vậy, theo ông Phạm Minh Thiện, Giám Đốc Điều hành Công ty TNHH Cỏ May, để được xuất khẩu, doanh nghiệp ông ép buộc phải xuất ủy thác cho 1 doanh nghiệp lớn hơn ở Việt Nam. Ngoài ra, doanh nghiệp này phải “đi vòng”, lập 1 doanh nghiệp ở Singapore để chuyển sản phẩm vào 1 số kênh phân phối lẻ ở nước này và đấy cũng là phân khúc xuất khẩu duy nhất của Cỏ May.

Thực tế, số lượng phân phối cho 1 số trung tâm mua sắm và phân phối lẻ ở Singapore chỉ được vài trăm tấn, nhưng giá cao gấp 2-3 lần giá xuất thông thường. Nhưng cái được ở đấy là sản phẩm thương hiệu Cỏ May đến trực tiếp tay người tiêu dùng và họ phân tách cao về gạo Việt Nam.

Ở 1 khía cạnh khác, Ông Thiện nhấn mạnh rằng: “Dù xuất khẩu được gạo sang phân khúc Singapore, song cái giá phải trả là kinh phí đã bị ‘đội’ lên 2 USD mỗi tấn, doanh nghiệp ở Singapore phải đâyng thuế Thu nhập Doanh nghiệp cho nước sở ở có mức 17%, trong khi Nhà nước Việt Nam không thu được đồng thuế nào, bởi doanh nghiệp xuất khẩu may mắn lắm mới hòa vốn. Chưa kể, nếu xuất ủy thác, chúng tôi phải cung cấp tên tuổi bạn, doanh nghiệp, chủng loại hàng hóa, sản phẩm, đơn giá, phương thức chi trả… Điều này có thể dẫn đến nguy cơ lộ bí mật tài liệu kinh doanh như lộ hợp đồng, mất bạn, mất phân khúc…”.

Theo ghi nhận, sau khi ban hành Nghị định 109/2010/NĐ-CP, số lượng doanh nghiệp được xuất khẩu gạo đã giảm từ 200 doanh nghiệp xuống còn 145 doanh nghiệp, thậm chí thực ở còn thấp hơn. Đây là hiện trạng đáng lo ngại, bởi 1 số doanh nghiệp nhỏ sẽ khó có thời cơ “chen chân”, khi mà vận hành xuất khẩu gạo của Việt Nam đang bị chi phối bởi 1 số doanh nghiệp lớn và đã tham dự phân khúc từ lâu.

Để công bằng cho 1 số Doanh nghiệp tham dự Xuất khẩu Gạo

Dưới góc độ chuyên gia kinh tế, Giám đốc R&D – Viện Kinh tế và Phát triển TPHCM, Ông Nguyễn Hoàng Dũng đánh giá 2 mặt của vấn đề xuất khẩu gạo. Nếu hành lang pháp lý quá thuận lợi, ví dụ doanh nghiệp lớn nhỏ đều có thể tự tìm phân khúc gạo xuất khẩu trực tiếp thì có thể sẽ dẫn đến hiện trạng rối loạn phân khúc, mất cân bằng xuất khẩu và tiêu dùng nội địa, khó kiểm soát chất lượng kinh phí, tranh đua thủ đoạn có nhau…

Nếu vì lợi nhuận xuất khẩu giá cao hay vì thương hiệu riêng mà để mất cân bằng giá gạo trong nước, ảnh hưởng đến cuộc sống người dân thì cần phải cân nhắc lại. Mặt khác, nếu không cẩn trọng có thể mất thị phần ở sân nhà (thực ở gạo Campuchia vẫn đang được ưa chuộng ở phân khúc VN).

Nhưng nếu 1 số điều kiện để được xuất khẩu gạo quá nghiêm mà không có tính khả thi cao thì cũng cần cân nhắc lại, như trong Chương 2, Điều 4 về điều kiện kinh doanh xuất khẩu gạo, có đưa ra điều kiện là DN phải có ít nhất 1 kho chuyện dụng có sức chứa tối thiểu 5.000 tấn thóc, có ít nhất 1 cơ sở xay xát thóc gạo có công suất tối thiểu 10 tấn thóc/giờ.

Giám đốc R&D - Viện Kinh tế và Phát triển TPHCM, Ông Nguyễn Hoàng Dũng

Giám đốc R&D – Viện Kinh tế và Phát triển TPHCM, Ông Nguyễn Hoàng Dũng

Từ góc nhìn trên, ông Dũng cũng đưa ra lời yêu cầu về việc tổ chức lấy ý kiến dân chủ lại 1 lần nữa, có thể 1 số con số về điều kiện xuất khẩu sẽ giảm xuống mức hợp lý hơn và theo ông cần nhấn mạnh rằng mọi công tác cần phải rõ ràng minh bạch, đặc thù là xuất khẩu gạo tập trung, tránh việc lợi ích nhóm, chuyên quyền và mất lòng tin.

Tiến sĩ Trần Đình Lý, Trưởng phòng Đào tạo Trường ĐH Nông Lâm TP.HCM, Chuyên gia về Marketing và Xây dựng thương hiệu cho rằng “Nông sản Việt có giá trị xuất khẩu rất lớn, tiềm năng lớn trên phân khúc địa cầu, nhưng mấu chốt là cần tăng cường 1 số vận hành thi công và phát triển thương hiệu để tăng trọn vẹn lợi thế tranh đua, giá phân phối, lợi nhuận, hiệu quả của hệ thống.

Khi lấy ý kiến để tháo gỡ nút thắt từ Nghị Định 109/2010/NĐ-CP, tránh xung đột lợi ích giữa 1 số nhóm đối tượng, lưu ý khả năng xảy ra hỗn loạn phân khúc trong ngắn hạn để có biện pháp điều chỉnh, đặc thù, không để hiện tượng nông sản Việt xuất có giá thấp, qua khâu trung gian, chế biến, hoặc chỉ là 1 số sự 1 sốh tân đầu tư cho bao bì nông sản, chính nó lại “ngược dòng” quay lại Việt Nam có giá cao gấp vài lần.”

Bài toán ngành gạo có thể giải quyết triệt để khi cân bằng được ích lợi, trách nhiệm từ 4 nhân tố chính gồm:

Người dân trồng lúa: Phải nhận được nhiều giá trị hơn, ví dụ như tham dự trực tiếp vào việc xuất khẩu bằng 1 số ký kết trách nhiệm và ích lợi.

Doanh nghiệp xuất khẩu: Cần ý thức và gắng sức nhiều hơn để bắt kịp nhu cầu hội nhập. Không nên chỉ vì lợi ích của mình mà quên đi 1 số nhân tố khác. Để làm được điều đây thì DN cần mạnh dạn lên tiếng chia sẻ gặp khó, đâyng góp ý kiến để 1 số dự thảo pháp luật đã đi vào hoạt động và thích hợp hơn.

Nhà nước: đưa ra 1 số hành lang pháp lý hỗ trợ, chắc chắn ích lợi cho nông dân, cho doanh nghiệp xuất khẩu. Nhưng đồng thời phải chắc chắn thực hiện đúng 1 số ký kết trong 1 số hiệp định.

Quốc gia nhập khẩu: tinh thần hợp tác hữu nghị lâu dài, gạo đạt chuẩn chất lượng sẵn sàng thu mua có giá cả hợp lý.

Trong điều kiện Việt Nam, để tránh nguy cơ tụt hậu xa hơn, chỉ có 1 sốh duy nhất là tái cấu trúc toàn diện, từ hệ thống quản trị tới 1 số phương thức quản trị. Việt Nam đã đến khi cần chú trọng về chất lượng chứ không chỉ chạy theo số lượng. Một khi chất lượng và thương hiệu lúa gạo Việt Nam được đầu tư nghiêm túc bài bản và theo đuổi 1 chiến lược lâu dài thì cuộc sống của hàng triệu nông dân được cải thiện và kéo theo sự phát triển sung túc 1 số ngành nghề khác, 1 số vấn đề khác sẽ dẽ dàng giải quyết hơn.

Nhiều doanh nghiệp cũng mong mỏi rằng Chính phủ sẽ cho phép mọi doanh nghiệp tham dự xuất khẩu gạo đều có quyền xuất khẩu trực tiếp. Giống như ngành hàng cá tra, dù chỉ phát triển hơn chục năm nay, nhưng đã đi tới 150 quốc gia, vùng lãnh thổ. Vấn đề là sản phẩm của mình chắc chắn đầy đủ 1 số nguyên tắc đặt ra và thuyết phục được phân khúc.

“Các doanh nghiệp trong ngành gạo cũng tương tự ngành cá tra, đều rất cần thiết để đã đi vào hoạt động phân khúc” – Ông Võ Hùng Dũng, Giám đốc VCCI Cần Thơ cho biết.

Theo ông, trong ngành cá tra, 1 số doanh nghiệp lớn toàn làm phần ngon, còn phần xương xẩu, khó nhai như xử lý mỡ cá, dành cho 1 số doanh nghiệp nhỏ. Nhờ 1 số doanh nghiệp nhỏ xử lý, 1 số bộ phận của con cá đều được tận dụng, vừa giảm kinh phí sản xuất, vừa giảm gánh nặng môi trường. Chính nhờ đã đi vào hoạt động chuỗi cá tra và khai phá 1 số giá trị mới. Khi 1 số giá trị mới được khai phá và phân khúc mở rộng, 1 số doanh nghiệp lớn lại bắt đầu quan tâm đến 1 số thứ mà trước đấy họ bỏ qua.

Một trong 1 số ý tưởng được nhiều Doanh nghiệp nêu lên để Xây dựng thương hiệu cho Nông sản nhìn chung và mặt hàng Gạo nói riêng mà Nhà nước nên khuyến khích là dựa vào ưu đãi Thuế, đưa ra 1 số mức “Thuế” giảm dần cho doanh nghiệp theo “thước đo thương hiệu” mà doanh nghiệp phân phối ra phân khúc, tức là doanh nghiệp nào đưa ra sản phẩm có thương hiệu gắn liền có sản phẩm chất lượng cao có mức thuế phải chịu thấp hơn 1 số doanh nghiệp khác và từ đây thuế “giảm dần” theo chiều “tăng” của giá trị nông sản.

Xuất khẩu gạo có thể rơi vào khủng hoảng

Bạn đang xem chuyên mục Kinh Te VI Mo Dau Tu ở CTT.EDU.VN

Bạn nên click xem thêm tài liệu của trang nàyhttps://giakhanhland.vn/kien-thuc/

COMMENTS

WORDPRESS: 0
DISQUS: 0