Áp trần lãi vay đối với giao dịch liên kết 20%: Không bất thường

Việc áp trần lãi vay 20% không chỉ tránh được việc phân biệt đối xử giữa 1 số DN mà còn hạn chế được hiện trạng chuyển giá của cả 1 số DN nội địa. T

Chứng khoán giảm điểm, lãnh đạo ngân hàng mạnh tay mua vào cổ phiếu
Xử lý triệt để sở hữu chéo, ngăn nợ xấu phát sinh
Tiến sĩ Cấn Văn Lực: Vốn tư nhân vào bất động sản rất tích cực

Việc áp trần lãi vay 20% không chỉ tránh được việc phân biệt đối xử giữa 1 số DN mà còn hạn chế được hiện trạng chuyển giá của cả 1 số DN nội địa.

Thêm gánh nặng cho DN trong nước?

Nghị định 20/2017/NĐ-CP quy định về quản lý thuế đối có 1 số doanh nghiệp có chuyển nhượng liên kết có hiệu lực từ 1/5/2017. Nghị định này nhằm quản lý, chống thất thu thuế lương doanh nghiệp (DN) có 1 số DN có quan hệ liên kết. Đối tượng tiến hành là DN cả trong và ngoài nước.

Theo đó, 1 trong các vấn đề mấu chốt của Nghị định 20 là quy định khống chế mật độ lãi vay. Khoản 3, điều 8 Nghị định này quy định: “Tổng giá thành lãi vay phát sinh trong kỳ của người nộp thuế được trừ khi xác định lương chịu thuế lương DN không vượt quá 20% của tổng lợi nhuận thuần từ vận hành kinh doanh cộng có giá thành lãi vay, giá thành khấu hao trong kỳ của người nộp thuế”. Khi đó, phần giá thành lãi vay vượt quá 20% sẽ bị coi là giá thành không hợp lý và bị tính thuế.

Áp trần lãi vay đối có chuyển nhượng liên kết 20%: Không bất thường - Ảnh 1.

Theo Nghị định 20, phần giá thành lãi vay vượt quá 20% sẽ bị coi là giá thành không hợp lý và bị tính thuế (Ảnh minh hoạ: KT)


Sau hơn 1 năm Nghị định có hiệu lực, nhiều DN trong nước cho rằng, quy định về trần giá thành vay nói trên không chỉ ảnh hưởng lớn đến tình hình tài chính của họ vì số thuế lương DN phát sinh phải nộp rất lớn, mà còn tạo ra các gặp khó, bất cập khác.

Cụ thể, đối có 1 số khoản vay mà doanh nghiệp mẹ vay về và cho doanh nghiệp con vay lại thì giá thành lãi vay phát sinh ở cả doanh nghiệp mẹ và doanh nghiệp con tính trên cộng 1 khoản vay và sẽ bị áp trần hai lần. Phần giá thành lãi vay vượt trần sẽ bị tính thuế hai lần ở hai doanh nghiệp. Do đó, quy định này tạo ra rào cản đối có việc cho vay nội bộ giữa doanh nghiệp mẹ và doanh nghiệp con, làm mất đi khả năng điều tiết sức mạnh chung của 1 tập đoàn và thời cơ đầu tư dài hạn vào 1 số ngành nghề cần vốn lớn. Chưa kể, nhiều DN nội địa và 1 số doanh nghiệp liên kết chỉ vận hành ở Việt Nam và cộng chịu 1 mức thuế lương doanh nghiệp nên không có động cơ chuyển giá.

Với các gặp khó trên, gần đó, 1 số DN đã đề xuất Bộ Tài chính, Tổng cục Thuế tham khảo đề xuất Chính phủ sửa đổi Nghị định 20 cho thích hợp có điều kiện của 1 số doanh nghiệp trong nước.

Không phải là quy định bất thường

Tuy nhiên, ông Cao Anh Tuấn, Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Thuế cho biết, chính sách bán hàng thuế Việt Nam càng ngày càng phục vụ việc hội nhập sâu vào kinh tế địa cầu. Theo đó, Nghị định 20 là thực hiện trên cơ sở khuyến nghị của 1 số nước OECD và G20 đề nghị 1 số nước phải tập trung chống chuyển giá, chống xói mòn nguồn thu.

“Nước ta là nước thứ 100 gia nhập diễn đàn BEPS về chống xói mòn nguồn thu. BEPS đưa ra khuyến nghị về khống chế lãi vay từ 10-30%. Chính phủ đã cân nhắc chọn mức 20% trên cơ sở khảo sát 12.000 tập đoàn trên toàn cầu. Như vậy ta đã tính tới thực ở của Việt Nam”, ông Cao Anh Tuấn cho biết.

Áp trần lãi vay đối có chuyển nhượng liên kết 20%: Không bất thường - Ảnh 2.

Ông Cao Anh Tuấn, Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Thuế

Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Thuế đặt câu hỏi: Tại sao không có 1 DN đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) nào kinh doanh trên Việt Nam kêu về vấn đề trên mà chỉ có doanh nghiệp trong nước kêu về vấn đề này? Lý giải vấn đề này, theo ông Cao Anh Tuấn, vì họ biết rõ đó là cuộc chơi toàn cầu.

“Ta phải vào cuộc chơi toàn cầu, chẳng thể đứng ngoài cuộc. DN muốn làm ăn toàn cầu nhưng mà muốn chính sách bán hàng riêng thì khó. Việc khống chế như giai đoạn này không chỉ giúp lành mạnh tình hình tài chính của DN mà còn của nền kinh tế”, ông Cao Anh Tuấn nói.

Theo Báo cáo của Tổng cục Thuế, nếu chiếu theo mức khống chế lãi vay 20% như quy định, hiện chỉ có 423 DN là vượt trần 20%, tức là chưa tới 1% số DN đang vận hành.

“Các DN đề xuất, chúng tôi ghi nhận đó là vấn đề gặp khó có DN nhưng nếu nói quy định không thích hợp có thực ở thì phải căn cứ vào số liệu thống kê, xem ảnh hưởng so có đa số như thế nào” ông Tuấn cho hay.

Về vấn đề vay giữa 1 số bên liên kết và vay có bên độc lập phải xử lý như nhau, ông Cao Anh Tuấn cho biết, BEPS cũng đã khuyến nghị bài học của nước Anh. Theo đó, nếu chỉ khống chế có chuyển nhượng liên kết thì hệ quả là tất cả 1 số doanh nghiệp đa quốc gia nước này đã tái cơ cấu khoản nợ qua ngân hàng trung gian, 1 số doanh nghiệp liên kết, mẹ con, thành 1 số khoản vay giáp lưng qua 1 số ngân hàng thương mại, hoàn toàn né tránh được quy định khống chế lãi vay của Chính phủ Anh.

“Hiện tượng này cũng đã được ghi nhận. Thực tế, chúng tôi thanh tra 1 doanh nghiệp FDI có chuỗi trung tâm mua sắm rất nổi tiếng ở Việt Nam. Công ty dồn lợi nhuận về 1 doanh nghiệp thuộc tập đoàn có mật độ lãi vay trên 40-50% tổng giá thành. Sau khi trả lãi vay ở nước gần Việt Nam – nơi có mức thuế thấp thì đã hạch toán lỗ. Một số doanh nghiệp cũng thực hiện vốn hóa 1 số khoản vay giáp lưng để hạch toán khấu trừ giá thành lãi vay. Vì vậy, 1 số chuyển nhượng liên kết không chỉ khống chế có khoản vay liên kết mà cả chuyển nhượng độc lập nhưng biến tướng dưới 1 số khoản vay giáp lưng”, ông Tuấn tài liệu thêm.

Phân tích cụ thể hơn về vấn đề này, ông Nguyễn Văn Phụng – Vụ trưởng Vụ Quản lý thuế doanh nghiệp lớn (Tổng cục Thuế) cho biết, Nghị định 20 gần như không tác động nhiều đến 1 số DN trong nước. Nguyên nhân là do có quy định giá thành lãi vay không được vượt quá 20% (lợi nhuận trước thuế, chưa tính lãi vay và khấu hao – chỉ số Ebitda), đó là chỉ tiêu để 1 số DN có thể so sách được có nhau về cơ cấu vốn, tài sản. Có các DN lãi trước thuế có chỉ số Ebitda rất cao, nhưng báo cáo tài chính biểu hiện DN vẫn lỗ vì khấu hao quá nhiều, vay vốn quá nhiều (kết quả cuối cộng vẫn âm). Trong khi đó, có các DN lãi trước thuế, trước khấu hao, trước lãi vay ở mức vừa phải, nhưng do quản trị tài chính tốt, có vốn đầy đủ, cơ cấu tài sản hợp lý, không lãng phí tài sản thì lãi thực của họ rất cao.

Theo ông Phụng, chỉ số Ebitda trên địa cầu đã sử dụng từ lâu, còn chúng ta sử dụng để so sánh giữa 1 số DN khác nhau về ngành nghề, địa bàn, cơ cấu vốn có thể gặp nhau ở điểm chung nhất là lãi ban đầu (lãi thuần) chưa tính đến 1 số nhân tố về vốn là bao nhiêu.

Ông Phụng cho hay, lý do dẫn đến hiện trạng giá thành của DN về lãi vay khấu hao quá cao là do DN đầu tư nhiều tài sản thì khấu hao cao và DN ít vốn, phải vay nhiều, trong khi vay nhiều thì phải trả lãi nhiều.

“Chắc chắn DN nào vốn ít mà đầu tư quá nhiều, quá dàn trải thì sẽ bị gặp khó. Chúng ta giai đoạn này đang cần 1 số DN “khỏe mạnh”, làm ăn thực thụ. Chúng ta cần 1 triệu DN vào năm 2020, nhưng phải là DN “khỏe mạnh”, chứ chúng ta không cần DN sinh ra để trốn thuế, có lại rủi ro cho xã hội. Quy định này không chỉ bảo đảm cho nền tài chính, mà còn bảo đảm sự bền vững cho cả phân khúc”, ông Nguyễn Văn Phụng nhấn mạnh.

Đồng tình có quan điểm này, bà Nguyễn Thị Cúc, Chủ tịch Hội giải đáp thuế Việt Nam (VTCA) cũng cho rằng, việc đưa mật độ khống chế 20% trong mức lãi vay chênh lệch là hoàn toàn hợp lý. Điều đó là thích hợp có thông lệ quốc tế. Thậm chí có quốc gia đưa mức này lên tới 25% – 30%.

“Việc ra đời của Nghị định 20 đã tổng kết phân tích được 10 năm thực hiện việc quản lý 1 số chuyển nhượng liên kết và chống chuyển giá. Đây là công cụ tốt để có 1 khung khổ pháp luật ngăn ngừa hiện tượng chuyển giá và sai lệch kết quả kinh doanh, do vậy, hạn chế được việc tranh giành không lành mạnh giữa 1 số DN nước ngoài có DN Việt Nam”, bà Cúc khẳng định./.

Khống chế lãi vay 20% khiến nhiều ‘ông lớn’ lo lắng

Bạn đang xem chuyên mục tai chinh ngan hang của CTT.EDU.VN

COMMENTS

WORDPRESS: 0
DISQUS: