BVSC: Kinh tế Mỹ đang ở giai đoạn hậu tăng trưởng, pha suy giảm sẽ chính thức bắt đầu từ quý 2/2019

BVSC cho rằng đã có một số tín hiệu cảnh báo sớm về rủi ro đảo chiều của kinh tế Mỹ từ (1) mật độ thất nghiệp; (2) chênh lệch lợi suất TPCP Mỹ giữa k

ETF “náo loạn” thị trường, VnIndex giữ vững cột mốc 1.150 điểm với sự hỗ trợ của GAS, SAB và nhóm ngân hàng
“Nhà đầu tư nên hạn chế margin với nhóm đầu cơ, VnIndex khó vượt 800 điểm trong tháng 9”
Cổ phiếu doanh nghiệp phân phối Mercedes lớn nhất Việt Nam “lao dốc”, bất chấp tiêu thụ xe đạt kỷ lục

BVSC cho rằng đã có một số tín hiệu cảnh báo sớm về rủi ro đảo chiều của kinh tế Mỹ từ (1) mật độ thất nghiệp; (2) chênh lệch lợi suất TPCP Mỹ giữa kỳ hạn ngắn và kỳ hạn dài. Nhiều khả năng pha suy giảm sẽ chính thức bắt đầu từ quý 2/2019 hoặc muộn nhất vào đầu năm 2020.

TTCK Mỹ phiên ngày 04/12/2018 đã sụt giảm mạnh hơn 3%, xóa đi tất cả thành quả của tuần tăng điểm trước đấy nhờ một số tín hiệu lạc quan trong bài phát biểu mới nhất của Chủ tịch FED cũng như chiến tranh thương mại Mỹ-Trung tạm hòa hoãn 90 ngày sau Hội nghị G20. Đà lao dốc của TTCK Mỹ trong phiên 04/12/2018 chủ yếu xuất phát từ lo ngại về khả năng kinh tế Mỹ sắp bước vào pha suy giảm trong chu kỳ kinh tế sau khi mức chênh lệch giữa lợi suất giữa TPCP Mỹ kỳ hạn 5 năm và 2 năm lần Thứ nhất xuống dưới mức 0% kể từ sau cuộc khủng hoảng tài chính năm 2008-2009.

Vậy diễn biến này có thật sự đáng lo ngại và nền kinh tế Mỹ còn một sốh pha suy giảm bao lâu? CTCK Bảo Việt (BVSC) có 1 số nhận định như sau:

Kinh tế Mỹ đang ở GĐ hậu tăng trưởng

Về lý thuyết, 1 chu kỳ kinh tế (business cycle) điển hình thường có hai pha chính là bình phục và suy thoái. Mỗi pha này có thể chia nhỏ thành 3 GĐ. Theo đấy, sẽ có tổng cộng 6 GĐ nhỏ trong 1 chu kỳ kinh tế bao gồm: GĐ tiền tăng trưởng (early expansion), GĐ tăng trưởng mạnh nhất (peak expansion), GĐ hậu tăng trưởng (late expansion), GĐ tiền suy thoái (early contraction), GĐ suy giảm mạnh nhất (peak contraction) và GĐ hậu suy thoái (late contraction). Chu kỳ kinh tế là yếu tố chẳng thể tránh được có bất kỳ nền kinh tế nào. Việc của Chính phủ và NHTW một số nước là gắng sức kéo dài pha tăng trưởng trong mỗi chu kỳ càng lâu càng tốt và rút ngắn pha suy giảm cũng như hạn chế tối đa kịch bản “hạ cánh cứng” trong mỗi chu kỳ.

Ứng có một số đặc điểm vĩ mô và phản ứng chính sách bán hàng của Mỹ giai đoạn này, BVSC cho rằng kinh tế Mỹ đang ở trong GĐ hậu tăng trưởng. BVSC dự đoán pha suy giảm của kinh tế Mỹ sẽ chính thức bắt đầu kể từ cuối quý II/2019 và muộn nhất là đầu năm 2020.

Kinh tế Mỹ sẽ “hạ cánh mềm” thay vì “hạ cánh cứng”

Về khung thời gian, không có 1 quy luật hay dao động thời gian nào chính xác cho pha suy giảm trong mỗi chu kỳ kinh tế vì nó tùy thuộc vào mức độ nghiêm trọng của một số yếu tố gây ra suy giảm. Tuy nhiên, xét trong 11 chu kỳ kinh tế gần nhất của kinh tế Mỹ thì về căn bản có hai điểm vượt trội. Thứ nhất, là dao động thời gian của pha suy giảm luôn thấp hơn so có pha tăng trưởng. Thứ hai, là trong dao động hơn 60 năm trở lại đấy (1945-2018), thời gian trung bình của pha suy giảm được rút ngắn lại đáng kể (trung bình dao động 11 tháng). Điều này xuất phát từ việc một số lý thuyết kinh tế tiên tiến đã cung cấp thêm nhiều công cụ cho Chính phủ và NHTW một số nước trong việc điều hành kinh tế nhằm kéo dài thời gian tăng trưởng và hạn chế hết mức có thể một số tác động tiêu cực của pha suy thoái hay còn gọi là nỗ lực hạ cánh mềm (soft landing).

Với chu kỳ kinh tế giai đoạn này, BVSC cho rằng kinh tế Mỹ nhiều khả năng sẽ “hạ cánh mềm” thay vì “hạ cánh cứng”. Lý do là kinh tế Mỹ trong thời gian qua đã có mức tăng trưởng GDP vượt tiềm năng nhờ một số chính sách bán hàng nới lỏng của FED (hạ lãi suất, bơm tiền qua 3 gói QE) cũng như kích thích tài khóa của chính quyền Trump (giảm thuế, tăng chi tiêu cơ sở hạ tầng). Theo 1 ước tính, chính sách bán hàng tài khóa đã đấyng góp 0,75% vào mức tăng trưởng 3,5% của kinh tế Mỹ giai đoạn này. Khi tăng trưởng vượt lên trên mức tiềm năng nhờ một số chính sách bán hàng kích thích thì nền kinh tế Mỹ sẽ sớm phải giảm tốc khi một số chính sách bán hàng kích thích ngắn hạn không còn nữa (năm 2019).

Trên cơ sở đấy, BVSC thiên về khả năng pha suy giảm của kinh tế Mỹ sắp tới đa số có yếu tố chu kỳ hơn là do 1 yếu tố có rủi ro lớn kích hoạt như một số tài sản “độc hại” trong cuộc khủng hoảng 2008 hay bong bóng dotcom năm 2000.

Những tín hiệu nào cảnh báo sớm về rủi ro đảo chiều của kinh tế Mỹ

Thứ nhất là mật độ thất nghiệp. Theo thống kê, kể từ năm 1948 cho đến nay, mỗi khi mật độ thất nghiệp giảm và chạm đáy thì ngay sau đấy nền kinh tế Mỹ sẽ bước vào pha suy thoái. Khi mật độ thất nghiệp chạm đáy, hàm ý nền kinh tế đã ở trạng thái toàn dụng nhân công. Các công ty gặp nhiều gặp khó trong mở rộng sản xuất do khó tiếp cận nguồn nhân lực, kinh phí nhân công tăng cao từ đấy tạo sức ép lên chỉ số lạm phát. Tăng trưởng của một số công ty chậm lại sẽ tác động đến tốc độ tăng trưởng kinh tế.

Hiện nay, mật độ thất nghiệp của Mỹ đang ở mức 3,7% (tháng 11/2018) – mức gần thấp nhất trong lịch sử, chỉ sau GĐ 1951-1953 có mức trung bình 3% và GĐ 1968-1969 có mức trung bình 3,5%. Không loại trừ khả năng mật độ thất nghiệp của Mỹ sẽ tiếp tục giảm xuống trong một số quý tới nhưng chúng tôi cho rằng đà giảm của chỉ số này có thể sẽ chậm lại và sớm kết thúc. Do đấy, nếu trong một số tháng tới, mật độ thất nghiệp đảo chiều tăng trở lại, 1 đợt suy giảm của kinh tế Mỹ rất có thể đang đến rất gần.

BVSC: Kinh tế Mỹ đang ở GĐ hậu tăng trưởng, pha suy giảm sẽ chính thức bắt đầu từ quý 2/2019 - Ảnh 1.

Thứ hai là chênh lệch lợi suất TPCP Mỹ giữa kỳ hạn ngắn và kỳ hạn dài. Rủi ro thường xuất hiện khi lãi suất TPCP kỳ hạn ngắn có xu hướng tăng nhanh hơn, thậm chí vượt cả lãi suất TPCP kỳ hạn dài. Diễn biến này biểu hiện sự tăng trưởng quá nóng của nền kinh tế khiến nhu cầu về vốn tăng lên mạnh trong ngắn hạn.

BVSC: Kinh tế Mỹ đang ở GĐ hậu tăng trưởng, pha suy giảm sẽ chính thức bắt đầu từ quý 2/2019 - Ảnh 2.

Theo quan sát của BVSC, kể từ năm 1980 trở lại đấy, cứ mỗi khi mức chênh lệch này trải qua GĐ giảm kéo dài và về quanh mức 0% (thậm chí ở mức âm) thì 1 cuộc suy thoái thường diễn ra ngay sau đấy (năm 1981, 1990, 2007).

Hiện ở, trong phiên ngày 04/12/2018, lần Thứ nhất kể từ sau cuộc khủng hoảng 2008, chênh lệch lợi suất TPCP Mỹ giữa kỳ hạn 5 năm và 2 năm giảm xuống dưới mức 0%.

Tuy nhiên, chênh lệch lợi suất giữa kỳ hạn 10 năm và 2 năm (kỳ hạn phổ biến được tham chiếu để dự đoán khủng hoảng) vẫn đang duy trì trên mức 0%. Mặc dù vậy, xu hướng các con phố lợi suất đang chuyển từ trạng thái “phẳng” dần (flattening yield curve) sang trạng thái “đảo ngược” (inverted yield curve) kể từ tháng 2/2018 đến nay là khá rõ ràng. Do đấy, việc chênh lệch lợi suất TPCP kỳ hạn 10 năm và 2 năm giảm về dưới 0% chỉ còn là vấn đề thời gian.

BVSC: Kinh tế Mỹ đang ở GĐ hậu tăng trưởng, pha suy giảm sẽ chính thức bắt đầu từ quý 2/2019 - Ảnh 3.

Tuy vậy, cũng cần lưu ý là luôn có độ trễ giữa việc các con phố cong lợi suất TPCP Mỹ chuyển sang dạng đảo ngược và pha suy giảm của kinh tế sau đấy. Như trước cuộc khủng hoảng 2008 thì các con phố cong lợi suất đảo ngược cũng duy trì dao động 4 quý trước khi cuộc khủng hoảng chính thức diễn ra, hay năm 2000 là 3 quý.

Do vậy, việc chênh lệch lợi suất kỳ hạn 5 năm và 2 năm chuyển sang trạng thái âm trong phiên ngày 04/12/2018 nên được xem là tín hiệu cảnh báo sớm hơn là lo ngại đà suy giảm sẽ diễn ra ngay lập tức. Dẫu vậy, có đặc tính đi trước nền kinh tế thực, TTCK Mỹ có lý do để lo lắng khi pha suy giảm của kinh tế Mỹ không còn quá xa.

Bạn đang xem chuyên mục thi truong chung khoan của CTT.EDU.VN

COMMENTS

WORDPRESS: 0
DISQUS: