Các doanh nghiệp ngành điều “đói” vốn và không chủ động nguyên liệu

Hiện nhiều doanh nghiệp chế biến, xuất khẩu hạt điều ở Bình Phước đã phải tạm ngưng vận hành do thiếu vốn và không chủ động nguồn nguyên liệu. Doanh

Giám đốc Grab Việt Nam: Sau khi mua lại Uber, thu nhập của tài xế GrabBike tăng 20% theo tháng, có thể lên tới 700.000 đồng/ngày
Từ bỏ quyền lực vì doanh nghiệp
Tăng thuế VAT, cả nước có thêm 240.000 người nghèo

Hiện nhiều doanh nghiệp chế biến, xuất khẩu hạt điều ở Bình Phước đã phải tạm ngưng vận hành do thiếu vốn và không chủ động nguồn nguyên liệu.

Doanh nghiệp điều lao đao vì thiếu nguyên liệu

Một doanh nghiệp nhập khẩu nguồn nguyên liệu điều ở Bình Phước cho biết, năm nay doanh nghiệp phải nhập dao động hơn 1.000 tấn điều từ nước ngoài, chiếm 2/3 lượng điều mà doanh nghiệp sản xuất. Những tháng đầu năm, doanh nghiệp mới nhập được 500 tấn thì giá nguyên liệu tăng cao đột biến. Công ty kí hợp đồng có giá 37.000 đồng, nhưng thời điểm này, giá điều nhập từ cảng cán mốc 50.000 đồng/kg nên doanh nghiệp chẳng thể nhập hàng, đành phải hưởng ứng bỏ cọc 10% tổng lượng hàng đã kí cho đợt này là 200 tấn. Giá cả biến động, lãi suất ngân hàng tăng cao khiến cho doanh nghiệp gặp khó.

“Ngân hàng tăng lãi suất, năm 2017 là 7%/năm, năm nay lại lên 8,6%/năm, doanh nghiệp vận hành cầm chừng và ngưng vận hành nên mong ngân hàng cắt giảm lãi suất để doanh nghiệp đỡ gặp khó trong thời điểm này”, chủ doanh nghiệp chia sẻ.

Các doanh nghiệp ngành điều “đấyi” vốn và không chủ động nguyên liệu - Ảnh 1.

Nhiều doanh nghiệp chế biến, xuất khẩu hạt điều ở Bình Phước đã phải tạm ngưng vận hành vì thiếu nguyên liệu (Ảnh minh họa: KT)

Việc tùy thuộc quá nhiều vào nguồn nguyên liệu nhập khẩu khiến cho 1 số doanh nghiệp điều Bình Phước gặp không ít rủi ro do chẳng thể chủ động được về giá. Hiện nay, 50% nguyên liệu cho chế biến điều của Việt Nam là nhập khẩu từ Bờ Biển Ngà và Campuchia, còn lại từ 1 số vùng khác. Hình thức chuyển nhượng chủ yếu qua hợp đồng, chất lượng hạt điều nhập khẩu hoàn toàn tùy thuộc, giá biến động không ngừng.

Năm nay, theo Hiệp hội điều Việt Nam (VINACAS), giá nhập khẩu nguyên liệu điều tăng mạnh (trung bình trên 2.000 USD/tấn), dẫn đến 1 số doanh nghiệp không dám nhập hàng. 6 tháng đầu năm nay, kim ngạch nhập khẩu ước dao động trên 750 triệu USD, giảm mạnh 40,7% so có cộng kỳ. Chính việc thiếu hụt nguyên liệu chế biến đã khiến hơn 30% doanh nghiệp ngành này phải tạm đấyng cửa.

Nghịch lý là giá nguyên liệu tăng cao, nhưng giá điều nhân xuất khẩu lại giảm mạnh. Nhân điều loại cỡ trung, chỉ còn từ 4,1-4,15 USD/kg, trong khi cộng kỳ năm ngoái, giá loại này đạt từ 5,1-5,3 USD/kg. Nguyên nhân là do các tháng đầu năm, công suất chế biến của nhà máy trong nước tăng đột biến, dẫn đến hiện trạng tranh phân phối, nhà nhập khẩu lấy cớ ép giá. Chính sự sụt giá này, khiến không ít doanh nghiệp ngành điều lỗ nặng.

“Giá cả không ổn định, phân khúc mỗi người phân phối 1 giá, không ai đứng ra để chắc chắn giá chung để xuất khẩu ra nước ngoài, nên sản xuất rất cầm chừng, đơn hàng kí đến đâu làm đến đấy. Tôi đề nghị Hiệp hội điều hỗ trợ 1 số nhà máy sản xuất để cho ra 1 giá thống nhất để ổn định sản xuất”, Ông Đặng Văn Ân, Giám đốc Công ty TNHH MTV Ánh Thi, thị xã Phước Long, Bình Phước nêu ý kiến.

Giải pháp nào cho ngành điều phát triển bền vững?

Mới đấy, ông Nguyễn Đức Thanh, Chủ tịch Hiệp hội Điều Việt Nam đề xuất và kêu gọi 1 số ngân hàng thương mại đang tài trợ vốn cho ngành điều tiếp tục đồng hành có 1 số doanh nghiệp ngành này, bằng việc tham khảo tài trợ cho toàn ngành điều 1 “gói tín dụng” trị giá dao động 800 triệu USD. Số vốn này thực sự cần thiết để 1 số doanh nghiệp ngành điều trong nước từ nay đến cuối năm có thể nhập khẩu dao động 500.000 tấn hạt điều giá rẻ (dao động 1.600 USD/tấn).

Tuy nhiên, đấy cũng chỉ là biện pháp tình thế, bởi nhập nguyên liệu điều thô về để sản xuất chưa bao giờ là biện pháp bền vững. Biện pháp căn cơ hơn là phải chủ động được nguồn nguyên liệu trong nước để ngành điều sản xuất bền vững. Ngành nông nghiệp tỉnh Bình Phước cũng đã nhìn thấy được hạn chế của lĩnh vực sản xuất điều giai đoạn này và đã có biện pháp nâng cao năng suất.

“Chúng tôi tiếp tục hỗ trợ bà con, thực hiện CLB điều 2 tấn để áp dụng thâm canh điều nâng cao năng suất, chất lượng vườn điều. Đặc biệt là làm sao để cho người dân có cái nhận thức chăm sóc, có cái thâm canh vườn điều chứ không làm quảng canh như từ trước tới giờ nhăm tăng năng suất lên. Thứ hai là áp dụng tái canh các vườn điều già cỗi”, bà Lê Thị Ánh Tuyết, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Bình Phước cho biết.

Cùng có tập trung vào việc quy hoạch lại vùng nguyên liệu ở 1 số địa phương có tổng diện tích điều lớn trong cả nước, cần phải siết lại vận hành của 1 số cơ sở chế biến điều nhỏ lẻ. Bởi giai đoạn này có quá nhiều doanh nghiệp tham dự xuất khẩu điều, số lượng doanh nghiệp xuất khẩu tăng lên sau mỗi năm. 80% trong số đấy đạt kim ngạch xuất khẩu dưới 5 triệu USD/năm. Nhiều doanh nghiệp không có cơ sở chế biến, chỉ mua gom để xuất khẩu, bởi thế chất lượng sản phẩm xuất khẩu không đồng đều, thấp và có số lượng không đáng kể nhưng lại tranh đua về giá, làm thiệt hại cho ngành điều nhìn chung.

“Anh phải lệ thuộc vào người ta, nếu phân khúc lên thì người ta tới mua còn phân khúc xuống người ta không mua, bởi vì mình không nắm được đề nghị phân khúc, không có bạn, lại không có kĩ thuật, bởi thế mình thất thế”, ông Nguyễn Đức Thanh, Chủ tịch Hiệp Hội Điều Việt Nam nhận định.

Theo đề án phát triển bền vững ngành điều đến năm 2020 của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, để ngành điều phát triển bền vững, cần hội đủ 1 số nhân tố thâm canh, trồng xen, cải tạo giống, chuyển giao kỹ thuật trồng điều cho nông dân, hình thành tổ chức sản xuất cho người trồng điều và đặc thù là thi công vùng nguyên liệu điều. Cùng có đấy, đầu tư vào công nghệ và máy móc tân tiến để sản xuất thêm nhiều sản phẩm hạt điều gia trị tăng thêm cao.

“Xây dựng mối liên kết nghiêm ngặt để làm sao hình thành mối liên kết chặt. Từ tổ chức sản xuất, áp dụng 1 số tiến bộ khoa học kỹ thuật. Ổn định đầu thu mua, chế biến và tổ chức phát triển phân khúc, mà phân khúc ở đấy phải chú tâm cả hai đấy là trong nước và nước ngoài. Riêng hạt điều là việc chú tâm phân khúc trong nước chưa tương xứng mà phải coi đấy là phân khúc tiềm năng và phải coi đấy là 1 thế để ổn định về mặt thương mại chứ nếu quá tùy thuộc vào phân khúc nước ngoài thì việc phát triển phân khúc lệch lạc không đầy đủ và cũng không hết chuỗi giá trị”, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Nguyễn Xuân Cường nhấn mạnh.

Việc tổ chức sản xuất của ngành điều còn thiếu bền vững, thiếu tính chiến lược lâu dài không phải mới được đề cập, mà đã được chỉ ra từ nhiều năm nay, nhưng việc khắc phục vẫn rất chậm chạp. Các doanh nghiệp vẫn chủ quan dựa vào nguồn nguyên liệu nhập khẩu mà chưa có kế hoạch gắn sản xuất có thi công vùng nguyên liệu trong nước. Những gặp khó mà ngành điều đang đối mặt hôm nay cũng là dịp để Hiệp hội Điều Việt Nam và 1 số doanh nghiệp sớm có các chấn chỉnh để tiếp tục khẳng định và duy trì địa vị là nhà chế biến – xuất khẩu hạt điều lớn nhất địa cầu./.

Khó khăn ngành điều

Bạn đang xem chuyên mục Kinh Te VI Mo Dau Tu ở CTT.EDU.VN

COMMENTS

WORDPRESS: 0
DISQUS: