Chậm cổ phần hóa để tránh… sai sót

Cuối tháng 7, họp phân tích tình hình sắp xếp, cổ phần hóa, thoái vốn, cơ cấu lại doanh nghiệp nhà nước (DNNN), Phó Thủ tướng Vương Đình Huệ, Trưởng

Taxi truyền thống giục Bộ Công Thương ra kết luận vụ Grab mua lại Uber
[Infographic] Toàn cảnh về đầu tư và thu hút vốn FDI trong 5 tháng đầu năm
Chục tỷ USD đầu tư ra nước ngoài, doanh nghiệp nhà nước lỗ nặng

Cuối tháng 7, họp phân tích tình hình sắp xếp, cổ phần hóa, thoái vốn, cơ cấu lại doanh nghiệp nhà nước (DNNN), Phó Thủ tướng Vương Đình Huệ, Trưởng Ban Chỉ đạo Đổi mới và Phát triển doanh nghiệp (DN), phê bình TPHCM chưa cổ phần hóa được DNNN nào, trong khi theo kế hoạch, địa phương này phải cổ phần hóa 39 DNNN.

Năm 2017, Ban Chỉ đạo Đổi mới và Phát triển DN đã nêu đích danh TPHCM là địa phương chưa cổ phần hóa được DN nào trong số 39 DN.

Xử lý hàng nghìn mặt bằng nhà, đất

Theo ông Huỳnh Trung Lâm, Phó Trưởng Ban Chỉ đạo Đổi mới và Phát triển DN TPHCM (BCĐ), Ban Thường vụ Thành ủy đang tham khảo và cho ý kiến về cổ phần hóa 39 DNNN. Có 1 số nội dung cần xin cơ chế đặc biệt, như 1 số DN muốn giữ 100% vốn, có DN muốn nâng mật độ phần vốn nhà nước, nên BCĐ phải xin ý kiến Ban Thường vụ Thành ủy… Nếu thống nhất cơ chế thì TPHCM sẽ thực hiện cổ phần hóa trong năm 2019.

Ông Lâm cho hay, trong 39 DNNN phải cổ phần hóa thì có 22 DN công ích đang được giao nhiệm vụ giữ hộ, cho thuê, quản lý hơn 1.000 mặt bằng nhà, đất. Và qui mô nhà, đất này chẳng thể có theo khi cổ phần hóa. Do đây, đô thị đang tham khảo phương án thành lập đơn vị sự nghiệp để quản lý. Tuy nhiên, xu hướng cổ phần hóa cả đơn vị sự nghiệp chẳng thể thực hiện được nên TPHCM vẫn đang lúng túng.

Theo báo cáo của BCĐ, GĐ đạt kết quả cao nhất về cổ phần hóa DNNN là từ năm 2013 đến 2015. Số vốn nhà nước TPHCM thu về hơn 4.700 tỷ đồng, đạt 54% kế hoạch. 46% số vốn còn lại tiếp tục thoái vào năm 2016 và số tiền thực ở đã thu về trong năm này là 3.540 tỷ đồng, tăng 1,4 lần so có giá trị dự toán. Cũng trong năm 2016, TPHCM thoái vốn nhà nước ở 51 DN, thực hiện một vài thủ tục pháp lý để xác định giá trị DN và chọn lọc cổ phần hóa 39/45 DN; giao tài sản để cổ phần hóa 7/45 DN khác.

Đến năm 2017, UBND TPHCM chọn lọc điều chỉnh kế hoạch thoái vốn của 10 tổng doanh nghiệp và doanh nghiệp mẹ có 100% vốn nhà nước trực thuộc đô thị, đã được phê duyệt tái cơ cấu GĐ 2013- 2015. Tuy nhiên, việc cổ phần hóa một vài DN trên vẫn “dậm chân ở chỗ”. Thủ tục tuy đã gần như hoàn chỉnh nhưng việc chuyển giao tài sản, mặt bằng cho DN cổ phần hóa phức tạp và mất nhiều thời gian, độc đáo là mặt bằng nhà đất của DN ở một vài tỉnh khách mua thì phải chờ ý kiến của cơ quan có thẩm quyền một vài địa phương.

Nhiều DNNN lập phương án thoái vốn vẫn muốn nắm giữ mật độ vốn nhà nước chi phối, làm giảm tính quyến rũ đối có một vài nhà đầu tư tham dự đấu giá mua cổ phần, mật độ cổ phần phân phối ra trên sàn chuyển nhượng chứng khoán thấp. Công ty cổ phần Satra Tây Nam chỉ phân phối được 0,15%, Công ty cổ phần Thương mại Sài Gòn phân phối được 0,03% so có tổng số cổ phần được phê duyệt…

Tránh “vết xe đổ”

Thực tế, việc cổ phần hoá ở nhiều nơi bộc lộ nhiều bất cập. Quá trình định giá DN ở 1 số đơn vị chưa theo đúng qui định phân khúc gây thất thoát tài sản, vốn Nhà nước. Theo báo cáo của Kiểm toán Nhà nước trình Quốc hội mới đây, Kiểm toán Nhà nước đã xác định ở Công ty TNHH Truyền hình cáp Saigontourist (SCTV), giá trị vốn nhà nước tăng thêm hơn 12.000 tỷ đồng. Một số DNNN không tính hoặc tính thiếu giá trị quyền sử dụng đất khi xác định giá trị DN, dẫn đến giá đất xác định thấp hơn giá phân khúc. Thực tế này xảy ra ở Vinaconex, khi DN chưa tính giá trị khu đất, tài sản trên đất số 47 Điện Biên Phủ (TPHCM) vào giá trị DN khi cổ phần hoá và UBND TPHCM đã ban hành chọn lọc cho phép chuyển sang thuê đất trả tiền 1 lần.

Theo tài liệu Văn phòng UBND TPHCM vừa ra mắt, trong năm 2019, TPHCM sẽ cổ phần hóa 8 doanh nghiệp Nhà nước có 100% vốn và đã giao BCĐ hoàn chỉnh phương án sắp xếp, đổi mới DNNN GĐ 2018 – 2020. Theo đây, do tính đặc biệt về tính năng vận hành, Công ty TNHH MTV Quản lý khai thác dịch vụ thủy lợi sẽ được chuyển vào nhóm một vài DN yêu cầu Chính phủ cho giữ 100% vốn Nhà nước.

Công ty TNHH MTV Vàng bạc đá quý Sài Gòn (SJC) cộng 7 DN, gồm Tổng Công ty Công nghiệp – In – Bao bì Liksin, Công ty TNHH MTV Dịch vụ công ích quận 7, Công ty TNHH MTV Dịch vụ công ích quận 8, Công ty TNHH MTV Dịch vụ công ích quận 9, Công ty TNHH MTV Dịch vụ công ích quận Bình Thạnh, Công ty TNHH MTV Dịch vụ công ích quận Gò Vấp và Công ty TNHH MTV Dịch vụ công ích huyện Nhà Bè sẽ áp dụng cổ phần hóa trong năm 2019.

SJC được thành lập năm 1998 và nay là 1 trong các DN kinh doanh vàng bạc đá quý lớn nhất ở phân khúc Việt Nam. Đây cũng là DN kinh doanh vàng duy nhất do Nhà nước có 100% vốn. Năm 2017, SJC đạt 22.950 tỷ đồng doanh thu, lợi nhuận sau thuế hơn 81 tỷ đồng.

Ngoài ra, theo đề xuất của BCĐ, UBND TPHCM đã chấp thuận chuyển Công ty TNHH Xổ số kiến thiết TPHCM 100% vốn nhà nước, trực thuộc Công ty Đầu tư tài chính nhà nước TPHCM về làm doanh nghiệp trực thuộc UBND TPHCM. TPHCM cũng sẽ duy trì 100% vốn nhà nước đối có Tổng doanh nghiệp Cấp nước Sài Gòn – TNHH MTV (Sawaco).

Theo ông Huỳnh Trung Lâm, trong 14 tổng doanh nghiệp phải cổ phần hóa, có 30 DN liên doanh có nước ngoài và theo cam đoan từ khi thành lập, nếu Nhà nước rút vốn, phải có ý kiến của đối tác nước ngoài hoặc phân phối cho họ phần vốn đây. Ðến nay, đối tác nước ngoài không chấp nhận phân phối phần vốn góp của Nhà nước ra ngoài. Ngoài ra, TPHCM muốn giữ lại 1 số DN 100% vốn nhà nước và có các DNNN muốn nâng mật độ vốn nhà nước lên. Những vướng mắc này cần phải chờ tổng hợp, báo cáo, xin cơ chế đặc biệt của Thủ tướng Chính phủ.

Theo 1 số chuyên gia, Nghị định 91/2015/NĐ-CP có quy định ảnh hưởng tới chậm công đoạn cổ phần hóa DNNN. Cụ thể, đối có một vài DN chưa đăng ký chuyển nhượng hay niêm yết có diện tích lớn, phạm vi vận hành rộng, phải được Kiểm toán nhà nước kiểm toán trước cổ phần hóa. Thời gian từ thời điểm xác định giá trị DN đến IPO (đấu giá cổ phần lần đầu) bình thường phải mất hơn 18 tháng.

Sau cổ phần hóa, doanh nghiệp càng ‘teo tóp’

Bạn đang xem chuyên mục Kinh Te VI Mo Dau Tu ở CTT.EDU.VN

COMMENTS

WORDPRESS: 0
DISQUS: