Chuyển giao vốn nhà nước về SCIC: Vẫn xem phim “Hãy đợi đấy!”

Việc chuyền giao DNNN về cho SCIC, về Ủy ban quản lý vốn Nhà nước ở DN nhằm tách bạch tính năng quản lý nhà nước có DN và tính năng quản trị và đầu t

Đại gia ô tô Việt Nam nộp ngân sách gần 15.000 tỉ đồng
Nhà máy lắp ráp xe Mazda lớn nhất Đông Nam Á của Thaco có gì đặc biệt?
Nữ giám đốc nặng 21kg, ngồi xe lăn và mô hình thổi hy vọng cho những người khuyết tật

Việc chuyền giao DNNN về cho SCIC, về Ủy ban quản lý vốn Nhà nước ở DN nhằm tách bạch tính năng quản lý nhà nước có DN và tính năng quản trị và đầu tư vốn. Chậm chuyển giao sẽ chậm thoái vốn nhà nước.

19 Tập đoàn, Tổng công ty nhà nước – có tổng tài sản gần 1,5 triệu tỷ đồng và vốn chủ có nhà nước theo giá trị sổ sách hơn 820.000 tỷ đồng – đã đã đi vào vận hành chuyển giao về Ủy ban Quản lý vốn nhà nước 1 một vàih mau chóng. Điều đấy cho thấy, nếu kỷ luật tài chính được thực thi nghiêm túc, việc chuyển giao vốn nhà nước về đầu mối tập trung không quá gặp khó. Thế nhưng, việc chuyển giao vốn nhà nước về SCIC lại chưa được bởi thế.

Bài học từ việc chuyển giao vốn về “Siêu ủy ban”

Xét trên góc độ trình tự chuyển giao, việc chuyển giao quyền đại diện có vốn nhà nước tại DN từ một cơ quan nhà nước này sang 1 cơ quan nhà nước khác không giống như trình tự chuyển giao từ một bộ ngành, địa phương sang Tổng công ty Đầu tư và Kinh doanh vốn nhà nước (SCIC).

Cụ thể, việc bàn giao công ty từ một vài bộ sang Ủy ban là bàn giao nguyên trạng. Nội dung bàn giao gồm một vài thông tin pháp lý của công ty như: Quyết định thành lập công ty; điều lệ tổ chức và vận hành; chọn lọc phê duyệt Kế hoạch đầu tư phát triển 05 năm và kế hoạch sản xuất kinh doanh hàng năm của công ty; chọn lọc phê duyệt Quy chế tài chính, vốn điều lệ; chọn lọc bổ nhiệm một vài chức danh; báo cáo tài chính hợp nhất…

Trong khi đấy, việc bàn giao vốn về SCIC còn phải trải qua 1 thủ tục khác là xác định, kiểm tra lại sổ sách vốn chủ sở hữu của công ty, do số vốn này được ghi nhận vào vốn chủ sở hữu của SCIC.

Tuy nhiên, theo ông Phan Đức Hiếu – Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương (CIEM), về căn bản một vài trình tự, thủ tục không quá phức tạp vì bản chất vẫn là chuyển giao từ cơ quan nhà nước trực tiếp quản lý về cơ quan đầu tư và kinh doanh vốn cũng do Nhà nước quản lý.

Việc chuyển giao tương tự như cổ phần hóa một vài DNNN, có xác định giá trị tài sản thông qua việc ký biên bản giao nhận giữa cơ quan nhận và cơ quan bàn giao. Tiến trình này nhanh hay chậm tùy thuộc vào ý chí và mức độ sẵn sàng của bên bàn giao. Phía bên nhận cũng mong muốn sớm đã đi vào vận hành vì đấy là nhiệm vụ của họ.

Với Ủy ban, nhờ có sự chỉ đạo quyết liệt của Thủ tướng Chính phủ, công tác bàn giao đã được thực hiện đúng quy định đặt ra dù diện tích tài sản rất lớn.

Vì sao chậm chuyển giao vốn về SCIC?

“Việc chuyển giao quyền đại diện chủ có bao gồm 9 quyền, trong đấy có quyền về bổ nhiệm cán bộ, phê duyệt kế hoạch sản xuất – kinh doanh và quyền chọn lọc về một vài vấn đề đầu tư tài chính” – ông Hiếu cho rằng đấy chính là các nhân tố gắn có ích lợi của đơn vị có quyền quản lý vốn nhà nước, dẫn đến sự chậm trễ nói trên.

Chuyển giao vốn nhà nước về SCIC: Vẫn xem phim Hãy đợi đấy! - Ảnh 1.

Ông Phan Đức Hiếu – Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương (CIEM)

Theo Quyết định số 1232/QĐ-TTg ngày 17/8/2017 của Thủ tướng Chính phủ về danh mục thoái vốn nhà nước GĐ 2017-2020, Thủ tướng Chính phủ đã chọn lọc việc chuyển giao về SCIC 62 công ty ở 6 bộ và 16 địa phương, có tổng số vốn nhà nước là trên 11.200 tỷ đồng (chiếm 65,3% vốn điều lệ một vài công ty thuộc diện chuyển giao).

Tuy nhiên, theo báo cáo của SCIC, từ 17/8/2017 (ngày ban hành QĐ 1232) đến 30/11/2018, SCIC mới chỉ tiếp nhận được 29 DN (năm 2017 tiếp nhận 21 DN, năm 2018 tiếp nhận 8 DN), chưa bằng 50% so có con số cần chuyển giao. Có thể kể tên một vài công ty chậm chuyển giao về SCIC như Tổng công Thép Việt Nam có giá trị 6.300 tỷ đồng, Tổng công ty Licogi, Tổng công ty Thiết bị Y tế Việt Nam…

Nếu căn cứ theo Nghị định 147/2017/NĐ-CP, trong đấy quy định rõ về đối tượng, trình tự và thời hạn chuyển giao, thì hiện vẫn có hàng trăm công ty chưa được chuyển giao về SCIC.

Chuyên gia Phan Đức Hiếu chỉ ra 1 số lý do của hiện trạng này.

Thứ nhất, phản ánh từ thực ở cho thấy, có hiện tượng Bộ, ngành và địa phương chưa tích cực thực hiện chuyển giao quyền đại diện chủ có vốn nhà nước ở công ty về SCIC, thậm chí đình trệ việc chuyển giao công ty đủ điều kiện chuyển giao. Một số bộ ngành, địa phương muốn giữ lại công ty để quản lý hoặc để áp dụng phân phối vốn Nhà nước ở công ty.

Thứ hai, nhiều công ty không muốn chuyển về SCIC do đã có mối quan hệ gắn bó có Bộ, địa phương.

Nếu xét về quy định pháp luật, ông Hiếu nhận xét, 1 số quy định pháp luật chưa có tiêu chí xác định đối tượng chuyển giao rõ ràng, khiến cho SCIC và một vài bộ, UBND cấp tỉnh chưa thống nhất về danh sách công ty chuyển giao quyền đại diện chủ có nhà nước.

Trong khi đấy, chế tài xử lý một vài cơ quan, tổ chức, cá nhân có trách nhiệm thực hiện việc chuyển giao quyền đại diện chủ có chưa được quy định rõ ràng bằng quy phạm pháp luật nên không tạo được sức ép để thực hiện quyết liệt như chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ.

Trên thực ở, việc chậm trễ chuyển giao công ty đủ điều kiện về SCIC diễn ra khá phổ biến, nhưng chưa có một vài trường hợp nào bị xử lý.

Về đối tượng chuyển giao, do quy định pháp luật chưa thật rõ nên còn có ý kiến khác nhau về loại công ty không chuyển về SCIC. Nhiều địa phương giữ công ty có nguồn gốc phục vụ cho sự phát triển của địa phương. Một số địa phương thành lập tổng công ty, nhóm công ty mẹ – công ty con để quản nguồn gốcanh nghiệp nhằm tránh phải chuyển về SCIC.

Phát huy tính thượng tôn pháp luật

Việc chuyển giao DNNN về cho SCIC, về Ủy ban quản lý vốn Nhà nước ở DN nhằm tách bạch tính năng quản lý nhà nước có DN và tính năng quản trị và đầu tư vốn. Chậm chuyển giao sẽ chậm thoái vốn nhà nước, trong khi mục đích của thoái vốn nhà nước là thu hẹp phạm vi vận hành của DNNN, khuyến khích phát triển, sự tham dự của một vài DN ngoài Nhà nước có mục đích cuối cộng là phát huy hiệu quả sử dụng nguồn lực của Nhà nước.

Trước hiện trạng bởi thế, cộng với việc GĐ này SCIC là 1 thành viên của Ủy ban, theo chuyên gia kinh tế Lưu Bích Hồ, Ủy ban cần có trách nhiệm đôn đốc việc chuyển giao vốn về SCIC. Khi vốn nhà nước được quản lý tập trung và chuyên nghiệp, chắc chắn hiệu quả đạt được sẽ cao hơn.

Chuyển giao vốn nhà nước về SCIC: Vẫn xem phim Hãy đợi đấy! - Ảnh 2.

Chuyên gia kinh tế Lưu Bích Hồ

Ông Phùng Văn Hùng, Ủy viên thường trực Ủy ban kinh tế của Quốc hội cho rằng, việc chuyển giao DN đã cổ phần hóa về SCIC là chuyển việc quản lý vốn nhà nước ở DN đang phân tán ở một vài bộ ngành gây yếu kém nhiều năm qua về SCIC.

“Trách nhiệm của Chính phủ, của Thủ tướng là phải quyết liệt, phải quy trách nhiệm cho người đứng đầu vì đấy là chủ trương lớn, làm không đúng thời gian quy định là đi ngược lại chủ trương của Chính phủ, của Thủ tướng Chính phủ” – ông Hùng nhấn mạnh.

Tại Hội nghị Đổi mới, nâng cao hiệu quả vận hành của công ty nhà nước, trọng tâm là một vài tập đoàn kinh tế, tổng công ty, ngày 21/11 mới đấy, Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc đã chỉ đạo đối có một vài DN Chính phủ đã cho phép một vài Bộ/UBND tỉnh phân phối vốn nhưng quá trình triển khai gặp gặp khó vướng mắc, không chắc chắn đúng công đoạn thì một vài Bộ/UBND tỉnh chuyển giao cho SCIC để thực hiện phân phối. Các DN sau khi được bàn giao về SCIC sẽ được phân loại đê quản lý; thực hiện tái cơ cấu, xử lý tồn tại, nâng cao quản trị, hiệu quả hoạt động và lựa chọn thời điểm thích hợp để triển khai bán vốn có lại hiệu quả.

Sau khi vấn đề này được đề cập, đã có 1 số chuyển biến tích cực được ghi nhận, chẳng hạn như mới đấy Bộ Công Thương đã thực hiện chuyển giao Tổng công ty Dệt may Việt Nam (Vinatex), Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn thực hiện chuyển giao Tổng công ty Thủy sản Việt Nam (Seaprodex) về SCIC.

TS Nguyễn Đình Cung: Ghế ở Siêu Ủy ban không phải ghế bổng lộc

Bạn đang xem chuyên mục Kinh Te VI Mo Dau Tu ở CTT.EDU.VN

COMMENTS

WORDPRESS: 0
DISQUS: