Cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước: Ngăn chặn mọi sự thâu tóm giá rẻ

Quá trình cổ phần hóa vừa qua lộ nhiều “lỗ hổng” khiến vô số khu đất vàng, giá trị thương hiệu của 1 số doanh nghiệp nhà nước bị thâu tóm có giá rẻ,

Hai bộ và Ngân hàng Nhà nước chưa tròn trách nhiệm với ODA
Thủ tướng cho TP.HCM chuyển 26.000 ha đất NN sang dịch vụ
Dự kiến tăng thuế tiêu thụ đặc biệt với thuốc lá, xì gà

Quá trình cổ phần hóa vừa qua lộ nhiều “lỗ hổng” khiến vô số khu đất vàng, giá trị thương hiệu của 1 số doanh nghiệp nhà nước bị thâu tóm có giá rẻ, gây ra thất thoát lớn cho nguồn lực nhà nước.

Trong quá trình cổ phần hóa, việc xử lý đất đai và xác định giá trị doanh nghiệp là công việc cực kỳ quan trọng, mất nhiều thời gian và chọn lọc đến sự thành công khi chuyển doanh nghiệp nhà nước sang doanh nghiệp cổ phần.

Quá trình cổ phần hóa thời gian qua đã bộc lộ nhiều “lỗ hổng” khiến cho vô số khu đất vàng, giá trị thương hiệu của 1 số doanh nghiệp nhà nước bị thâu tóm có giá rẻ đã gây ra các thất thoát lớn cho nguồn lực nhà nước.

Câu chuyện cổ phần hóa Hãng Phim truyện Việt Nam, hay cảng Quy Nhơn thời gian qua là 1 điển hình cho việc mất giá vốn nhà nước.

Cụ thể, Hãng phim truyện Việt Nam đã chính thức về tay Tổng Công ty Vận tải thủy, có giá trị chỉ dao động 50 tỷ đồng. Trong khi, theo Quyết định 4126/QĐ-BVHTTDL ngày 26/11/2015 của Bộ Văn hóa-Thể thao và Du lịch, tổng giá trị thực ở của Công ty Trách nhiệm hữu hạn 1 thành viên Hãng phim truyện Việt Nam ở thời điểm 30/09/2014 là hơn 91,7 tỷ đồng.

Từ đấy, có 1 số ý kiến nghi ngờ về việc Công ty Trách nhiệm hữu hạn 1 thành viên Hãng phim truyện Việt Nam đã được phân phối có giá thấp hơn giá thực ở, chưa bao gồm cả thương hiệu và hơn 1,4 ha đất do Hãng nắm quyền có.

Trong số đấy, có khu đất vàng số 4 Thụy Khuê, ở ngõ 151 Hoàng Hoa Thám, quận Ba Đình và các trường quay ở địa điểm đắc địa khác ở Thành phố Hồ Chí Minh không được tính vào giá trị doanh nghiệp khi thực hiện cổ phần hóa.

Hay như quá trình thoái hết trọn vẹn vốn nhà nước ở Cảng Quy Nhơn để mua phân phối cho nhà đầu tư chiến lược là Công ty cổ phần Đầu tư và Khoáng sản Hợp Thành đã khiến dư luận đặt ra câu hỏi liệu có lợi ích nhóm trong vấn đề này hay không khi xác định giá trị Cảng Quy Nhơn chỉ có 404 tỷ đồng?

Ngay cả khi Thanh tra Chính phủ đã có chọn lọc chính thức về các sai phạm trong quy trình xác định giá trị doanh nghiệp, đất đai… của quá trình cổ phần hóa Hãng phim truyện Việt Nam, Cảng Quy Nhơn thì vẫn còn các bài học cần được rút ra trong quá trình cổ phần hóa, thoái vốn nhà nước.

Cục trưởng Cục Tài chính doanh nghiệp (Bộ Tài Chính) Đặng Quyết Tiến cho hay, vấn đề lớn nhất rút ra qua hai đề án cổ phần hóa trên là tính tuân thủ pháp luật.

Ở đấy không chỉ là pháp luật về cổ phần hóa mà còn là pháp luật liên quan đến đất đai, xác định giá trị doanh nghiệp và các quy định đặc biệt của ngành như Cảng Quy Nhơn là quy định về cơ sở hạ tầng…

Tất cả 1 số quy định đấy nhằm chắc chắn xác định tính đúng, tính đủ, sát phân khúc về giá trị doanh nghiệp.

Bên cạnh đấy, khi xác định được giá trị doanh nghiệp thì phải chắc chắn công khai minh bạch. Cần có sự thảo luận giữa 1 số nội khu Ban chỉ đạo cổ phần hóa, để có sự phản biện, kiểm tra kiểm chứng giúp cho việc xác định đúng giá trị. Nếu cần thiết thì đề nghị Kiểm toán Nhà nước kiểm toán lại việc này.

Tiến sỹ Nguyễn Ngọc Tuấn, Chủ tịch Hội đồng Thẩm định giá Việt Nam cho rằng, xác định giá trị doanh nghiệp phải theo qui định tính đúng, tính đủ cả ba nhân tố: tài sản hiện có, lợi thế kinh doanh và khả năng sinh lợi.

Cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước: Ngăn chặn mọi sự thâu tóm giá rẻ - Ảnh 1.

Một góc cảng Quy Nhơn. (Ảnh: Nguyên Linh/TTXVN)

Theo ông Đặng Quyết Tiến, trong quá trình cổ phần hóa, việc xác định giá trị doanh nghiệp trước khi cổ phần là GĐ then chốt, làm tiền đề cho việc phê duyệt phương án cổ phần hóa về sau. Nhưng thời gian qua, việc xác định giá trị doanh nghiệp cho thấy còn có nhiều bất cập, dẫn tới nguồn lực nhà nước ở 1 số doanh nghiệp này có thể sẽ bị cắt giảm.

Ông Đặng Quyết Tiến cũng thừa nhận, việc xác định giá trị, nhượng quyền sử dụng thương hiệu, góp vốn liên doanh, liên kết… bằng giá trị thương hiệu đối có 1 số doanh nghiệp thuộc mọi thành phần kinh tế ở Việt Nam vẫn còn là 1 dao động trống bỏ ngỏ.

Tuy nhiên, “việc xác định giá trị thương hiệu, tuy khó không phải là không làm được, đều có 1 số biện pháp khác nhau để có thể tính đúng. Vấn đề ở đấy là đạo đức hay chuẩn mực nghề nghiệp của cơ quan giải đáp.

Do đấy, thời gian tới, Chính phủ đã quy định theo hướng phân khúc giải đáp cung cấp dịch vụ theo hợp đồng, không khống chế 1 số giá thành định giá trong cổ phần hóa để chắc chắn chất lượng từ giải đáp. Theo đấy, giải đáp được ứng dụng nhiều biện pháp định giá doanh nghiệp theo pháp luật giá; khuyến khích sự tham dự của giải đáp quốc tế,” ông Đặng Quyết Tiến cho biết.

Các văn bản pháp luật từ trước đến nay không quy định Bộ Tài chính phân tích giá trị tài sản mà chủ có là bộ, ngành, Ủy ban Nhân dân 1 số tỉnh và doanh nghiệp đề xuất thuê giải đáp xác định giá trị doanh nghiệp.

Giá trị doanh nghiệp do bộ, ngành và Ủy ban Nhân dân tỉnh phê duyệt, còn doanh nghiệp lớn do Thủ tướng Chính phủ phê duyệt, Bộ Tài chính tham dự khi có đề nghị của Thủ tướng, ông Đặng Quyết Tiến khẳng định.

Tổng Kiểm toán Nhà nước Hồ Đức Phớc cho biết, năm 2016, Kiểm toán Nhà nước xác định giá trị của 7 doanh nghiệp, đã làm tăng vốn nhà nước lên trên 20.800 tỷ đồng. Năm 2017, Kiểm toán Nhà nước tiếp tục làm ở 6 doanh nghiệp và cũng làm tăng vốn nhà nước lên trên 8.900 tỷ đồng. Như vậy có nghĩa là tính bình quân mỗi doanh nghiệp này làm thất thoát trên 1.000 tỷ đồng, nếu không kiểm toán lại. Nếu việc này được triển khai sớm hơn dao động chục năm, chắc sẽ chặn đứng được dòng chảy thất thoát về tài sản của nhà nước.

Tiến sỹ Lưu Bích Hồ cũng cho rằng, 1 vấn đề khác trong quá trình cổ phần hóa, thoái vốn có nguy cơ gây thất thoát tài sản nhà nước là khâu định giá tài sản doanh nghiệp.

Một số doanh nghiệp khi định giá tài sản nhà cửa, chất liệu thiết kế… đã không tuân thủ việc ưu tiên ứng dụng đơn giá thi công căn bản do cơ quan có thẩm quyền ban hành ở thời điểm gần nhất…

Vì vậy, nếu thực hiện cổ phần hóa không tốt, không đúng công đoạn và vội vã sẽ gây nguy cơ thất thoát vốn nhà nước.

Việc xác định giá trị quyền sử dụng đất để đưa vào giá trị doanh nghiệp trong phương án cổ phần hóa được thực hiện trên cơ sở qui mô đất doanh nghiệp tiếp tục được giao sử dụng trong phương án cổ phần hóa và giá đất cụ thể theo quy định của pháp luật về đất đai.

Việc xử lý giá trị quyền sử dụng đất khi cổ phần hóa được thực hiện theo quy định của Chính phủ về cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước nhưng phải chắc chắn qui định giá đất để xác định giá trị quyền sử dụng đất là giá đất cụ thể do Ủy ban Nhân dân cấp tỉnh chọn lọc.

Cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước: Ngăn chặn mọi sự thâu tóm giá rẻ - Ảnh 2.

Cầu cảng bốc xếp container của cảng Quy Nhơn. (Ảnh: Nguyên Linh/TTXVN)

Ông Đặng Quyết Tiến cũng chỉ ra pháp luật về đất đai và pháp luật khác có liên quan đã quy định việc quản lý, sử dụng đất trong và khi cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước chắc chắn thích hợp nhu cầu sử dụng đất của doanh nghiệp, quy định về quản lý, sử dụng đất và theo qui định phân khúc.

Theo Bộ trưởng Bộ Tài chính Đinh Tiến Dũng, trong quá trình cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước, việc thi công, phê duyệt phương án sử dụng đất của doanh nghiệp là rất quan trọng.

Quan trọng hơn là sau cổ phần hóa, chính quyền địa phương nơi doanh nghiệp có đất đai phải quản lý nghiêm ngặt quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất, đặc biệt là mục đích sử dụng đất, quy hoạch thi công khi doanh nghiệp có nhu cầu chuyển đổi mục đích sử dụng đất từ đất sản xuất sang đất ở, đất thương mại thì phải thu hồi, đấu giá công khai để thu về cho Nhà nước có giá trị cao nhất và trách nhiệm này thuộc về chính quyền địa phương nơi trực tiếp quản lý đất đai.

Để phòng ngừa thất thoát vốn nhà nước sau cổ phần hóa, Chính phủ ban hành Nghị định số 126/2017/NĐ-CP về chuyển doanh nghiệp nhà nước và doanh nghiệp Trách nhiệm hữu hạn 1 thành viên do doanh nghiệp nhà nước đầu tư 100% vốn điều lệ thành doanh nghiệp cổ phần.

Nghị định này có các điểm mới sẽ hạn chế thất thoát vốn nhà nước.

Ông Đặng Quyết Tiến cho biết sau gần 1 năm có hiệu lực (1/1/2018) Nghị định 126 đã tháo gỡ được 1 số vướng mắc trong quá trình cổ phần GĐ 2011-2016 như thời gian cổ phần hóa, xác định giá trị doanh nghiệp, xác định giá khởi điểm chào phân phối, chính sách phân phối hàng phân phối cổ phần cho cổ đông chiến lược, xử lý về tài chính, công nợ.

Có thể cảm thấy 1 số biện pháp quan trọng để ngăn chặn được hiện trạng thất thoán vốn nhà nước trong cổ phần hoá là 1 sốh tân nhận thức, thực hiện đầy đủ, đúng qui định tuân thủ pháp luật, chắc chắn công khai, minh bạch tài liệu, theo phân khúc trong định giá, trong tổ chức phân phối cổ phần, chọn lọc nhà đầu tư.

Đồng thời, tăng cường trách nhiệm của người đứng đầu cơ quan, doanh nghiệp trong thực thi kỷ luật, kỷ cương hành chính, chấp hành chỉ đạo của chủ có và kiên quyết xử lý 1 số cá nhân không quyết liệt, thiếu trách nhiệm, không chắc chắn công đoạn, qui định quy định trong chỉ đạo, tổ chức cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước, thoái vốn nhà nước ở doanh nghiệp.

Bên cạnh đấy, cần đẩy mạnh giám sát, kiểm tra việc tổ chức thực hiện, bao gồm cả nội dung chấp hành kỷ luật hành chính của 1 số cá nhân, tổ chức; trong đấy tập trung 1 số khâu trọng yếu như định giá doanh nghiệp, quản lý, sử dụng đất, phân phối đấu giá cổ phần, thoái vốn.

Ngoài ra, cần tăng cường công khai rộng rãi tài liệu quá trình thực hiện, kết quả thực hiện cổ phần hóa, thoái vốn nhà nước theo đúng quy định để người lao động, nhà đầu tư, cùng đồng xã hội biết, phản biện, giám sát, thống nhất đồng thuận trong thực hiện.

Mặt khác, phát huy tính tích cực, vai trò của 1 số cơ quan báo chí, truyền thông trong biện pháp quan trọng này.

Tháng 8 chỉ có thêm 2 doanh nghiệp nhà nước được phê duyệt phương án cổ phần hoá

Bạn đang xem chuyên mục Kinh Te VI Mo Dau Tu ở CTT.EDU.VN

COMMENTS

WORDPRESS: 0
DISQUS: