Đã đến lúc thả nổi giá xăng dầu?

Trong khi chưa thể thả nổi hoàn toàn vẫn có những nhữngh đưa giá xăng dầu tiệm cận phân khúc như bỏ Quỹ Bình ổn giá, dừng áp đặt lợi nhuận định mức.

Hàng triệu người lao động sẽ được hưởng lợi từ quyết định này của Chính phủ
Cục thuế TPHCM quyết đòi 53 tỷ đồng tiền thuế Uber
Trăm tỷ FDI đổ vào Việt Nam: Nhiều tác động tiêu cực về môi trường, cạnh tranh… không được đề cập

Trong khi chưa thể thả nổi hoàn toàn vẫn có những nhữngh đưa giá xăng dầu tiệm cận phân khúc như bỏ Quỹ Bình ổn giá, dừng áp đặt lợi nhuận định mức.

Ngay sau khi 1 lãnh đạo Bộ Công Thương đề xuất nhà nước quản lý giá xăng dầu không nhất thiết bằng công thức tính giá cơ sở như giai đoạn này, đại diện bộ này đã lên tiếng đính chính đấy không phải đề xuất của bộ. Tuy vậy, câu chuyện thời điểm nào trả giá xăng dầu về phân khúc 1 lần nữa được khơi lại sau hàng chục năm bế tắc.

Nhiều tranh cãi

Nhiều luồng ý kiến cho rằng chưa nên vội vã đưa giá xăng, dầu về có phân khúc bởi khó tránh cú sốc cho nền kinh tế. PGS-TS Đinh Trọng Thịnh, Học viện Tài chính, chỉ rõ những cơ quan quản lý muốn sớm đưa xăng dầu thành loại hàng hóa thông thường song vấn đề an ninh năng lượng buộc công đoạn thực hiện phải chậm lại. “Xu hướng chung là chúng ta mong muốn có nền kinh tế phân khúc phát triển đầy đủ và vững vàng.

Thế nhưng, chẳng thể vì vậy mà buông nhiệm vụ bảo đảm an ninh năng lượng, an ninh quốc gia. Chúng ta kiểm soát giá xăng, dầu đi kèm có bảo đảm dự trữ là để thực hiện mục tiêu đây” – ông Thịnh đánh giá.

Đã đến khi thả nổi giá xăng dầu? - Ảnh 1.

Doanh nghiệp vận tải lo thả nổi giá xăng dầu sẽ làm đội kinh phí Ảnh: TẤN THẠNH

Tuy nhiên, theo ông Nguyễn Văn Tiu, Chủ tịch HĐQT Tổng Công ty CP Xăng dầu Tự Lực 1 (Hà Nội), chẳng thể lấy nguyên nhân an ninh năng lượng làm rào cản làm chậm việc điều hành giá xăng dầu theo phân khúc. “Có thể giao nhiệm vụ này cho những đơn vị có trách nhiệm trực thuộc Chính phủ. Họ sẽ phải bảo đảm những vấn đề về vật tư, kho dự trữ cũng như nguồn cung sao cho luôn đủ dự trữ theo đề nghị. Gán cho 1 công ty (DN) trách nhiệm này, đồng thời kiểm soát giá theo mệnh lệnh hành chính là làm trái có phân khúc. Xu hướng “thả nổi” giá xăng, dầu là thích hợp khi nền kinh tế càng ngày càng xác lập rõ hơn tính chất phân khúc” – ông Tiu nêu quan điểm.

TS Nguyễn Ngọc Sơn, Trường Đại học Tôn Đức Thắng, cho rằng thời gian qua dù chưa hoàn toàn theo cơ chế phân khúc nhưng giá xăng, dầu đã dần tiệm cận có phân khúc; không còn nhữngh điều hành “méo mó” như 5-6 năm trước. Thị trường giai đoạn này tuy vẫn có nhiều biến động song không tạo nên những cơn sốt quá lớn. Vì vậy, đã đến khi thả những mặt hàng năng lượng theo giá địa cầu. “Cơ chế giám sát, can thiệp sâu tạo nên những khuyết tật. Khi đã trả giá về phân khúc thì người dân sẽ hưởng ứng, tin tưởng dù giá lên hay xuống” – ông Sơn nói.

Không nên bỏ ngay

PGS-TS Đinh Trọng Thịnh cho rằng khi chưa có đủ điều kiện đưa giá xăng về có phân khúc thì vẫn có nhữngh giúp giá bán lẻ cắt giảm những nhân tố phi phân khúc. Cụ thể, trong cơ cấu giá bán lẻ có 3 nhân tố cần phải tham khảo và điều chỉnh cho hợp lý là Quỹ Bình ổn giá xăng dầu (BOG), kinh phí định mức và lợi nhuận định mức. “Từng bước tiến đến tự do hóa ở 1 số khâu, phân khúc phân khúc chứ không phải trọn vẹn phân khúc xăng dầu. Nhà nước vẫn phải đứng ra bảo đảm an toàn an ninh năng lượng” – ông Thịnh nói thêm.

Giám đốc 1 DN xăng dầu ủng hộ việc bỏ kiểm soát giá xăng dầu song cho rằng chưa nên ngay tức thì loại bỏ giá cơ sở trong điều hành mà cần chuyển đổi dần. “Nếu đã kiên định thực hiện theo cơ chế phân khúc thì việc nên làm là hướng tới bỏ công thức tính giá cơ sở. Nhà nước vẫn có thể điều hành giá bằng nhữngh mở bán giá định hướng tính theo diễn biến giá địa cầu. DN tự cùng phần lợi nhuận, kinh phí… để ra giá bán riêng. Khi đây, những DN sẽ phải nhìn nhau, tính tranh đua mạnh hơn, tất yếu người tiêu dùng được lợi” – vị giám đốc này góp ý.

TS Nguyễn Ngọc Sơn gợi ý cho phép từng DN tự tính kinh phí, giá bán sản phẩm và chịu trách nhiệm có mức giá đây trước pháp luật cũng như người tiêu dùng. Nhà nước không can thiệp bằng công cụ hành chính mà chỉ giám sát bằng luật lệ. “Chúng ta đã có Luật Cạnh tranh để kiểm soát vấn đề độc quyền. Luật Giá cũng là công cụ góp phần kiểm soát giá. Công cụ bằng pháp luật đã có đủ rồi, vì sao phải can thiệp bằng mệnh lệnh hành chính?” – ông Sơn thẳng thắn. Cũng theo TS Nguyễn Ngọc Sơn, khi gỡ bỏ mệnh lệnh hành chính thì tự động phân khúc sẽ hình thành nhiều mức giá cao, thấp khác nhau và làm việc ổn định, thành công.

Lộ trình riêng cho từng vùng, miền

TS Nguyễn Ngọc Sơn cho rằng mỗi khu vực có sự phát triển khác nhau nên cần lưu ý chuyển đổi dần, xác định rõ vùng miền nào làm trước, vùng miền nào làm sau. Các vùng miền núi, dân tộc thiểu số địa hình phức tạp, đòi hỏi đầu tư cố định lớn, không quyến rũ nhà đầu tư… vẫn cần nhà nước có chính sách bán hàng hỗ trợ về giá, về lợi nhuận định mức… để DN an tâm cung ứng năng lượng. Các khu vực thành thị phát triển, đông dân, đường sá thuận lợi thì có thể bắt tay vào thi công phân khúc xăng dầu tranh đua, đồng thời có cơ chế giám sát tốt. Nhà nước cũng không cần quá “nhọc lòng” giám sát bởi có sự phát triển mạnh của mạng lưới tài liệu như giai đoạn này, người dân có thể tự tiếp cận tài liệu và tự giám sát.

Sợ thả nổi thì giá tăng

Không đồng tình có phương án thả nổi giá xăng dầu, những công ty du lịch cho rằng hiện kinh phí vận chuyển chiếm 20% – 40% giá tour, nếu thả nổi giá xăng sẽ ảnh hưởng lớn đến ngành du lịch. Tương tự, DN sản xuất xi-măng cũng đề nghị Chính phủ có chính sách bán hàng thích hợp để ổn định mặt hàng xăng dầu bởi kinh phí vận chuyển chiếm 25% – 30% kinh phí, xăng tăng không ngừng nghỉ đã đẩy giá xi-măng tăng lên 20.000 đồng/tấn. Ông Bùi Văn Quản, Chủ tịch Hiệp hội Vận tải Hàng hóa TP HCM, đề nghị phải có công đoạn, thời gian đủ dài để DN có kế hoạch cũng như cân đối làm việc bởi nếu trả giá xăng dầu về có phân khúc cùng thêm phí môi trường sẽ gây ra nhiều sức ép có ngành vận tải.

N.Hải

Bộ Công Thương lên tiếng về giá xăng tăng mạnh

Bạn đang xem chuyên mục Kinh Te VI Mo Dau Tu ở CTT.EDU.VN

COMMENTS

WORDPRESS: 0
DISQUS: