“Đại chiến” ngành thép: Tăng thuế hay không?

Các doanh nghiệp ngành thép đang có những tranh cãi quyết liệt xung quanh đề xuất tăng thuế nhập khẩu nguồn nguyên liệu đầu vào là thép cuộn cán nóng

Bộ Công an: Luật An ninh mạng không tạo rào cản, không tăng thủ tục hành chính
Khách Trung Quốc rời Việt Nam, khách Thái, Hàn, Nhật, Đài Loan và Hoa Kỳ tăng mạnh
Quốc hội đồng ý nới trần ODA 60.000 tỷ

Các doanh nghiệp ngành thép đang có những tranh cãi quyết liệt xung quanh đề xuất tăng thuế nhập khẩu nguồn nguyên liệu đầu vào là thép cuộn cán nóng của Bộ Tài chính…

Dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung Nghị định số 125/2017, Bộ Tài chính nêu và chuẩn bị tăng thuế nhập khẩu có thép cuộn cán nóng nhóm 72.08 từ 0 lên 5%.

Bộ này cho rằng cuộc chiến thương mại Mỹ – Trung đang làm dấy lên lo ngại về việc thép giá rẻ Trung Quốc có thể lan tràn vào Việt Nam, kéo theo giá thép trên phân khúc giảm mạnh. Điều này khiến nhà máy sản xuất thép lớn nhất Việt Nam đang cân nhắc tạm dừng kế hoạch triển khai lò cao số 3.

“Việt Nam nhập khẩu hơn 8 triệu tấn thép cuộn cán nóng mỗi năm, 40% trong số đây từ Trung Quốc. Nếu không có thuế nhập khẩu đánh vào mặt hàng, thép cán cuộn giá rẻ sẽ từ Trung Quốc tiếp tục tràn vào Việt Nam gây bất ổn phân khúc thép Việt Nam”, Bộ Tài chính cho hay.

Doanh nghiệp tôn mạ như “ngồi trên đống lửa”

Đề xuất tăng thuế của Bộ Tài chính được doanh nghiệp ngành tôn mạ Việt cho rằng là cú “knock out” cuối cùng hạ gục họ trong bối cảnh địa cầu đầy biến động, chủ nghĩa bảo hộ lên cao.

7 tháng đầu năm nay, sản lượng tôn mạ của nhiều doanh nghiệp giảm từ 5% – 20%. Hầu hết những doanh nghiệp trong ngành đều phải cắt giảm sản xuất, dừng dây chuyền, giảm lao động, chỉ đang vận hành 60% công suất kiến trúc, thậm chí còn thua lỗ. Số khác sống lay lắt và phải ứng dụng cải tổ, giải thể hàng trăm chi nhánh doanh nghiệp, cắt giảm giá thành để nâng cao tranh đua.

Tuy nhiên, trong văn bản gửi lên Bộ Tài chính mới đây, ông Trần Quốc Trí, Tổng giám đốc Tập đoàn Hoa Sen (mã chứng khoán HSG) khẳng định việc tăng thuế nhập khẩu không hạn chế được thép Trung Quốc vào Việt Nam mà còn gây phản ứng ngược.

Cụ thể, Việt Nam và Trung Quốc đều tham dự Khu vực mậu dịch tự do ASEAN – Trung Quốc (ACFTA) nên dù có đánh thuế, mặt hàng này vẫn được nhập khẩu có mức ưu đãi độc đáo 0% theo hiệp định. Trong khi đây, thép nhập khẩu từ những nước khác sẽ chịu thuế 5% nên buộc những doanh nghiệp phải dịch chuyển nguồn cung sang Trung Quốc.

Ông Trí nhấn mạnh tiêu thụ thép bình quân đầu người của Việt Nam mới đạt 214 kg, trong khi những nước phát triển lên đến 500 kg. Năng lực sản xuất trong nước hiện mới cung cấp dưới 40%.

Vị doanh nhân cho biết, giả dụ Hoà Phát Dung Quất công suất 2 triệu tấn đi vào vận hành thời gian tới thì trong nước cũng chỉ cung cấp được 60%.

“Tăng thuế càng gây thêm gặp khó cho doanh nghiệp sản xuất tôn mạ và ống thép trong bối cảnh ngành này đang gặp nhiều gặp khó. Đây có thể là 1 cú knock out có phần nhiều doanh nghiệp sản xuất tôn mạ nhưng lại tạo thời cơ cho những doanh nghiệp độc quyền phân khúc, tác động tiêu cực đến định hướng phát triển của ngành thép Việt Nam”, văn bản của Hoa Sen gửi Bộ Tài chính nêu.

Được biết, sản xuất thép cuộn cán nóng ở Việt Nam giai đoạn này, doanh nghiệp có thị đa số nhất là Formosa. Hoà Phát có quy trình sản xuất khép kín cũng tự chủ được nguồn nguyên liệu thép cuộn cán nóng. Còn lại, đa số những doanh nghiệp thép, tôn mạ đều nhập khẩu thép cuộn cán nóng từ phân khúc nước ngoài.

Thống kê 5 tháng đầu năm 2019, Việt Nam nhập khẩu thép cuộn cán nóng từ Trung Quốc chiếm 35%, Ấn Độ và Đài Loan chiếm 32% tổng lượng nhập, còn lại là những phân khúc khác.

Hiệp hội Thép Việt Nam (VSA) khẳng định nếu tăng thuế lên 5%, lượng thép cuộn cán nóng từ Ấn Độ, Đài Loan, Brazil sẽ phải chịu mức thuế 5% thay vì 0% như giai đoạn này do Việt Nam chưa có FTA có những nước này, riêng Trung Quốc được hưởng thuế 0% theo hiệp định ASEAN – Trung Quốc. Khi đây thép từ những phân khúc này sẽ chẳng thể tranh đua được có thép Trung Quốc. VSA dự đoán thép cuộn cán nóng từ Trung Quốc sẽ chiếm tới 70-80% giả dụ tăng thuế. Ngay cả khi những nhà máy trong nước có cung cấp được thép cuộn cán nóng thì đối có 1 số chủng loại sản phẩm đề nghị chất lượng cao thì những doanh nghiệp vẫn cần nhập khẩu.

“Hiện giá thép cuộn cán nóng sản xuất nội địa đang cao hơn giá nhập khẩu của Việt Nam từ 15 -20 USD/tấn, tương ứng 3-4%. Nếu tăng thuế 5% thì giá nguyên liệu trung bình ở Việt Nam cao hơn giá địa cầu từ 8-9%, giá thành phẩm cũng tăng tương ứng. Như vậy, doanh nghiệp tôn mạ chẳng thể phân phối đi những nước được, ở phân khúc trong nước cũng không tranh đua được có tôn màu nhập khẩu”, VSA đánh giá.

Hiệp hội còn cho biết, bình thường việc tăng thuế suất ưu đãi nhập khẩu đối có 1 sản phẩm cần 2 nhân tố đây là trong nước đã sản xuất được sản phẩm đây, năng lực sản xuất đã cung cấp được nhu cầu. Hiện nay Việt Nam mới sản xuất được vài loại mặt hàng như thép cuộn cán nóng khổ 2m, thép cuộn cán nóng cỡ mỏng, thép cacbon cao, 1 số chủng loại độc đáo chưa làm được.

Tuy vậy, VSA cho rằng về lâu dài vẫn ủng hộ chủ trương thi công ngành thép VIệt Nam phát triển đồng bộ đi từ sản xuất thượng nguồn đến hạ nguồn. Tức là tự chủ nguồn nguyên liệu theo quy trình khép kín, không tùy thuộc vào phân khúc nước ngoài. Việc này cũng góp phần tăng năng lực cạnh và hưởng ưu đãi thuế khi xuất khẩu vào phân khúc có FTA có Việt Nam.

Hai mặt của 1 “lưỡi dao”

Công cụ thuế như 1 lưỡi dao sắc bén trong kỷ nguyên hội nhập, vừa lợi và vừa tác động tiêu cực tới doanh nghiệp. Hai Bộ Tài chính – Bộ Công Thương đã có những động thái chọn lọc số phận của những doanh nghiệp tôn thép năm nay. Trong khi Bộ Công Thương chọn lọc áp thuế tự vệ khiến những doanh nghiệp tôn mạ “thăng hoa” ngay lập tức thì Bộ Tài chính lại rập rình tăng thuế nhập khẩu.

Về đề xuất tăng thuế có thép cuộn cán nóng lên 5%, Bộ Tài chính dẫn số liệu của Hiệp hội thép ở công văn số 35/2019 khẳng định năng lực sản xuất thép cuộn cán nóng của doanh nghiệp trong nước tính đến tháng 12/2018 đạt 3,4 triệu tấn/năm.

“Nhu cầu tiêu thụ thép cuộn cán nóng trong nước dao động 10 triệu tấn/năm. Như vậy, năng lực sản xuất trong nước mới cung cấp được dao động 50% chuẩn bị đến cuối năm 2019 sẽ cung cấp được dao động 70% nhu cầu trong nước khi nhà máy của Công ty Hoà Phát ở Dung Quất và Formosa đi vào vận hành. Các doanh nghiệp vẫn phải nhập khẩu thép cán nóng để sản xuất thép cán nguội phục vụ nhu cầu trong nước và xuất khẩu.

Thép cuộn cán nóng là đầu vào sản xuất thép cán nguội và mặt hàng tôn mạ màu đang có mức thuế suất căn bản từ 5% -25%, bởi thế thích hợp có qui định thuế nhập khẩu tăng dần từ nguyên liệu thô đến thành phẩm”, Bộ Tài chính nêu.

Bộ Tài chính khẳng định, nếu tăng thuế lên 5% có thép cuộn cán nóng sẽ làm tăng thu cho ngân sách nhà nước là 137 triệu USD tương ứng 3.152 tỷ đồng. Tuy nhiên, nếu tăng thuế những doanh nghiệp sẽ tìm nguồn nhập khẩu từ những nước có kí kết FTA có Việt Nam để hưởng thuế suất ưu đãi độc đáo 0% như Trung Quốc, ASEAN, Hàn Quốc.

Vì vậy số thu có thể thấp hơn so có con số tính toán trên. Song để đủ điều kiện ứng dụng thuế suất 0% những doanh nghiệp sẽ phải tốn thêm giá thành xin giấy chứng nhận xuất xứ và tìm đối tác nhập khẩu mới.

Trước đây, những doanh nghiệp tôn mạ đã “mở tiệc ăn mừng” khi Bộ Công Thương dựng hàng rào thuế cao ngăn chặn tôn mạ nước ngoài. Cụ thể, ngày 25/6, mức thuế chống phân phối phá giá dành doanh nghiệp xuất khẩu thép phủ màu của Hàn Quốc từ 4,48% -19,25%, và 20 doanh nghiệp của Trung Quốc bị áp mức cao hơn rất nhiều, từ 3,45-34,27%.

Việc áp thuế ngay lập tức thẩm thấu, khiến kết quả kinh doanh của nhiều doanh nghiệp tôn mạ chuyển sang khả quan.

Doanh nghiệp thép phản ứng đề xuất tăng thuế của Bộ Tài chính

Bạn đang xem chuyên mục Kinh Te VI Mo Dau Tu ở CTT.EDU.VN

COMMENTS

WORDPRESS: 0
DISQUS: