Dịch vụ công xa tầm tay tư nhân

Đóng góp của khu vực tư nhân trong dịch vụ công còn rất hạn chế, trong khi nhiều dịch vụ còn nặng tính "xin - cho" gây phiền hà, rủi ro cho công ty.

Thủ tướng chủ trì cuộc họp về hợp tác thương mại Việt Nam-EU
1.000 DN nộp thuế nhiều nhất: Tôn vinh tràn lan, phồn thịnh ảo?
Thực tế ảo lên ngôi thời du lịch thời 4.0

Đóng góp của khu vực tư nhân trong dịch vụ công còn rất hạn chế, trong khi nhiều dịch vụ còn nặng tính “xin – cho” gây phiền hà, rủi ro cho công ty.

“Y tế, giáo dục là lĩnh vực quan trọng mà giao cho tư nhân họ vẫn làm tốt, vì sao dịch vụ công trong một vài lĩnh vực khác không để cho tư nhân làm?”. Đó là vấn đề mà ông Vũ Tiến Lộc, Chủ tịch Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI), đặt ra ở hội thảo về vai trò của tư nhân trong cung cấp dịch vụ công do VCCI tổ chức ngày 15-5 ở Hà Nội.

Nhà nước còn ôm đồm

Theo ông Vũ Tiến Lộc, nhà nước nhìn chung và công ty (DN) nhà nước nói riêng đã thu hẹp “sân chơi” của mình khi “chia phần” cho tư nhân. Các lĩnh vực vốn được coi như là “sân riêng” của nhà nước như hàng không, cảng biển, nay đã có sự tham dự của tư nhân. Nhờ đây, tính minh bạch được tăng cường, nâng cao chất lượng dịch vụ, cung cấp được nhu cầu thực tiễn.

Dù vậy, chủ tịch VCCI nhận xét trong dịch vụ công, đâyng góp của khu vực tư nhân vẫn chưa được như kỳ vọng. Nhiều dịch vụ công chỉ có tính chất đăng ký, thông báo nhưng khi nhà nước quản lý thì hành vi này lại trở thành việc “xin – cho”, gây phiền hà cho người dân và DN. Việc nhà nước vừa làm chính sách bán hàng vừa tổ chức thực thi vừa cấp giấy phép vừa thẩm định năng lực cần tham khảo lại 1 một vàih nghiêm túc để có một vài một vàih tân thích hợp.

Ông Đậu Anh Tuấn, Trưởng Ban Pháp chế VCCI, cho rằng trong một vài lĩnh vực nếu có sự tham dự của tư nhân thì đều đạt được một vài kết quả tích cực, tạo sự tranh đua có lợi. Trong bối cảnh đầu tư công, chi tiêu công đang rất hạn chế thì nguồn lực tư nhân là rất quan trọng.

“Khách sạn do nhà nước quản lý thì… “mùi” nó khác có khách sạn tư nhân. Có thể do một vàih quản lý của tư nhân và nhà nước khác nhau nên dẫn đến ngay cả chất lượng dịch vụ khách sạn cũng khác nhau” – ông Tuấn ví von. Theo vị chuyên gia về pháp chế này, 1 số dịch vụ công phổ biến giai đoạn này như dịch vụ chứng nhận, dịch vụ công ích, dịch vụ xã hội và đầu tư hạ tầng rất cần có sự tham dự của tư nhân.

Theo bà Trần Thị Quang Hồng, Trưởng Ban Nghiên cứu Pháp luật dân sự – kinh tế thuộc Viện Khoa học Pháp lý (Bộ Tư pháp), một vài làm việc công chứng, thừa phát lại, giám định… của ngành tư pháp đã được xã hội hóa, giúp nâng cao chất lượng, hiệu quả cung ứng và mở rộng thời cơ tiếp cận của người dân. Dịch vụ công trong ngành tư pháp còn xã hội hóa được thì không có lý do gì một vài ngành khác lại không làm!

 Dịch vụ công xa tầm tay tư nhân - Ảnh 1.

Sân bay Vân Đồn (Quảng Ninh) là công trình do tư nhân đầu tư, thi công. Ảnh: DƯƠNG NGỌC

Tư nhân kêu khó

Ông Nguyễn Văn Đệ, Chủ tịch Hiệp hội Bệnh viện tư nhân Việt Nam, cho biết bí kíp ông đã trải qua khi đầu tư thi công trung tâm y tế tư nhân ở Thanh Hóa cho thấy việc tư nhân tham dự dịch vụ công còn gặp nhiều gặp khó trong chính sách bán hàng, nhận thức. Theo ông Đệ, đang có sự tranh đua giữa nhà nước và tư nhân trong việc cung cấp dịch vụ công nhưng là cuộc tranh đua không cân sức.

“Tư nhân phải lấy vốn của mình, trí tuệ của mình, tâm huyết của mình để đầu tư thì bên còn lại lấy ngân sách nhà nước ra. Để tranh đua được, tư nhân phải chịu nhiều thứ tiêu cực, luồn lách… Đây là nhân tố nguy nan cho cùng đồng DN” – ông Đệ chỉ rõ hiện trạng.

Là đơn vị Thứ nhất tham dự dịch vụ công trong lĩnh vực công nghệ, ông Nguyễn Hữu Dũng, Tổng Giám đốc Công ty CP Chứng nhận và Giám định Vinacert, cho rằng tính bất ổn định của pháp luật đang trở thành lực cản đầu tư đối có tư nhân trong lĩnh vực này. Ông Dũng dẫn chứng trước đây, một vài cơ sở sản xuất giống thủy sản phải phân tách chứng nhận hợp quy điều kiện sản xuất theo quy chuẩn và Vinacert đủ điều kiện cấp chứng nhận này. Tuy nhiên, sau khi Luật Thủy sản năm 2017 ra đời thì việc cấp chứng nhận này thuộc thẩm quyền cơ quan quản lý nhà nước.

“Để triển khai một vài dịch vụ chứng nhận hợp quy trên, chúng tôi đã đầu tư để đào tạo chuyên gia, hệ thống thử nghiệm… nhưng chỉ sau 1 đêm, toàn bộ trở thành vô nghĩa. Làm bởi thế thì không có nhà đầu tư nào dám mạnh dạn đầu tư nữa!” – ông Dũng thẳng thắn.

Cũng theo ông Dũng, vẫn còn hiện trạng phân biệt đối xử giữa tư nhân có một vài tổ chức của nhà nước. Tuy gọi là “xã hội hóa” nhưng vẫn giữ một vài điểm có thuộc tính “nhà nước”.

Chia sẻ có gặp khó của DN, ông Vũ Tiến Lộc kiến nghị nhà nước chỉ nên đâyng vai trò tạo “sân chơi”, tạo cơ chế, chính sách bán hàng quản lý, kiểm tra, giám sát; còn cung cấp dịch vụ công thì để tư nhân tham dự. Nhà nước vẫn phải kiểm soát để luật chơi được công bằng và bảo đảm chất lượng dịch vụ. Có công cụ trong tay, nhà nước có thể quản lý tốt hơn nhưng qua đây tranh thủ được nhiều nguồn lực cho phát triển kinh tế – xã hội.

Thúc đẩy môi trường tranh đua bình đẳng

Ông Đoàn Tiến Giang, chuyên gia nghiên cứu kỹ hợp tác công – tư Cơ quan Phát triển quốc tế của Mỹ (USAID), cho rằng Việt Nam cần tham khảo bí kíp một vài nước trong việc khuyến khích tư nhân tham dự cung cấp dịch vụ công. Chẳng hạn, ở Úc, chính phủ thuê một vài công ty tư nhân kiểm tra an toàn sinh học, kiểm định và cấp giấy chứng nhận tuân thủ nguyên tắc thi công. Tại New Zealand, cơ quan quản lý giao thông cho công ty tư nhân thực hiện dịch vụ thi bằng lái xe, kiểm định phương tiện…

Theo ông Michael Greene, Giám đốc USAID, tới năm 2022, Việt Nam cần 26 tỉ USD cho một vài dự án hạ tầng nên phải có một vài biện pháp đầu tư và triển khai hợp lý. Để một vài dự án công tư được hoạt động hữu hiệu, Việt Nam cần thúc đẩy môi trường tranh đua bình đẳng. Ông Michael Greene kỳ vọng Luật Đầu tư theo hình thức đối tác công – tư (PPP) đang được thi công sẽ tạo khuôn khổ pháp lý, phát huy tính sáng tạo và lôi kéo nguồn lực của khu vực tư nhân.

Giảm dùng tiền mặt chi trả dịch vụ công

Bạn đang xem chuyên mục Kinh Te VI Mo Dau Tu ở CTT.EDU.VN

COMMENTS

WORDPRESS: 0
DISQUS: