Doanh nghiệp Việt phải đánh đổi những năm đầu để hưởng lợi từ EVFTA

Nếu giải quyết được các vấn đề như chắc chắn xuất xứ, chất lượng sản phẩm, nguyên tắc môi trường, lao động..., thuỷ sản Việt Nam có thể thâm nhập bất

Việt Nam đang đi ngược xu thế tăng trưởng của thị trường ô tô toàn Đông Nam Á?
Tp.HCM lại đề xuất đưa Grab, Uber vào loại hình “taxi mới”
Trưởng ban Dân nguyện Quốc hội: Hành vi sàm sỡ nữ sinh trong thang máy mức phạt 200.000 đồng là quá nhẹ

Nếu giải quyết được các vấn đề như chắc chắn xuất xứ, chất lượng sản phẩm, nguyên tắc môi trường, lao động…, thuỷ sản Việt Nam có thể thâm nhập bất cứ phân khúc nào.

Cơ hội thực sự từ CPTPP, EVFTA

Là hiệp định có diện tích lớn hơn so có các hiệp định thương mại (FTA) thế hệ cũ nhưng CPTPP thực sự chỉ có lại cho Việt Nam 3 phân khúc mới là Canada, Chile và Mexico. Trong đấy, Canada và Chile giảm thuế về 0% đối có toàn bộ sản phẩm thủy sản ngay khi hiệp định có hiệu lực. Mexico sẽ xóa bỏ thuế có 1 số sản phẩm ngay lập tức từ mức 10 – 20%, riêng thuế có cá tra đông lạnh sẽ giảm từ 20% về 0% sau 3 năm.

Việt Nam đều đã ký FTA có 8 quốc gia còn lại. Tuy nhiên, Nhật Bản cam đoan mở cửa rộng hơn có Việt Nam trong CPTPP so có 2 FTA trước là Việt Nam – Nhật Bản và ASEAN – Nhật Bản. Với CPTPP, nhiều mặt hàng thủy sản trước chưa được cam đoan xóa bỏ thuế trong 2 FTA này cũng sẽ được hưởng thuế 0%.

Theo phân tách của bà Lê Hằng, Phó Giám đốc Trung tâm Đào tạo và xúc tiến thương mại Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản (VASEP), lợi thế về xuất khẩu thủy sản mà CPTPP có lại không cách tân nhiều do thuế đa số sản phẩm xuất khẩu sang 8 quốc gia trên đều đã về 0% trước khi CPTPP có hiệu lực. Các nước CPTPP đang chiếm tỷ trọng 25% trong cơ cấu xuất khẩu thủy sản của Việt Nam, theo số liệu của VASEP.

Doanh nghiệp Việt phải đánh đổi các năm đầu để hưởng lợi từ EVFTA - Ảnh 1.

Bà Nguyễn Thị Thu Trang, Giám đốc Trung tâm WTO và Hội nhập. Ảnh: Phan Vũ.



“Thuận lợi rõ nét nằm ở thuế nhập khẩu hàng hóa từ nước đối tác CPTPP về Việt Nam”, bà Hằng nói ở hội thảo “Cơ hội và thách thức của ngành thủy sản ở các Hiệp định CPTPP & EVFTA” diễn ra hôm nay (17/7) ở TP HCM.

Hiện ở, Việt Nam trung bình chi dao động 1 – 1,5 tỷ USD để nhập khẩu thủy sản mỗi năm, có mức thuế nhập khẩu trung bình là 9 – 17%. Vì vậy, tham dự CPTPP sẽ giúp công ty Việt Nam cắt giảm kinh phí trong nhập khẩu.

Trong khi đấy, EVFTA mở ra 28 phân khúc (tính cả Anh) cho hàng hóa Việt Nam và đều là các quốc gia mà chúng ta chưa có FTA. Tuy nhiên, bà Nguyễn Thị Thu Trang – Giám đốc Trung tâm WTO và Hội nhập – nhận định trước mắt, EVFTA không có lại lợi thế về thuế quan cho thuỷ sản Việt Nam.

Bà Trang cho rằng công ty Việt Nam phải nhận lời đánh đổi các năm Thứ nhất khi tham dự EVFTA. Bởi khi EVFTA có hiệu lực, thuế ưu đãi phổ cập (GSP) sẽ bị loại bỏ. Lộ trình giảm thuế của thủy sản nói riêng và hàng hóa nhìn chung khi đấy sẽ dựa trên thuế theo quy tắc đối xử tối huệ quốc (MFN) của WTO.

Trong khi đấy, thuế MFN hiện cao hơn nhiều thuế GSP. Ví dụ, thuế MFN có 1 số tôm nhập khẩu vào EU hiện là 12 – 20% trong khi thuế GSP chỉ là 4,2 – 7%. Theo công đoạn giảm thuế 5 – 7 năm của EVFTA, thuế suất của các năm Thứ nhất có thể cao hơn thuế GSP.

Tương tự, cá tra có công đoạn giảm thuế 3 năm trong EVFTA. Hiện ở, thuế MFN có cá tra nhập khẩu vào EU là 8 – 9% trong khi thuế GSP là 4,5 – 5,5%.

Theo số liệu của VASEP, EU là phân khúc tiêu thụ thủy sản lớn thứ hai của Việt Nam, sau Mỹ, chiếm 17 – 18% trong cơ cấu xuất khẩu của ngành.“Vì vậy, trong các năm đầu của công đoạn, hàng thủy sản của Việt Nam có thể gặp bất lợi vì chịu thuế cao hơn thuế GSP, nhưng về dài hạn thì sẽ hưởng lợi, đặc trưng là khi thuế về 0%”, bà Trang nói.

Việt Nam ký kết EVFTA trong khi mức thuế ưu đãi phổ cập mà EU dành cho hàng hoá Việt Nam đã khá thấp, theo bà Trang, do GSP là cam đoan có tính đơn phương, EU có thể rút lại bất cứ khi nào. Điển hình, ngành da giày Việt Nam đã bị EU rút lại thuế GSP.

Doanh nghiệp Việt phải đánh đổi các năm đầu để hưởng lợi từ EVFTA - Ảnh 2.

Câu chuyện quy tắc xuất xứ có sản phẩm thủy sản phát triển thành tương đối phức tạp ở trong cả CPTPP và EVFTA. Ảnh: Reuters.



Phức tạp chuyện xuất xứ

Ông Trương Đình Hòe, Tổng thư ký VASEP, phân tách rằng 1 trong các vấn đề mà ngành thủy sản phải giải quyết được nếu muốn ổn định và bền vững hóa việc phát huy lợi thuế của FTA là chắc chắn xuất xứ và chất lượng sản phẩm.

Chia sẻ bên lề hội thảo, bà Nguyễn Thị Thu Trang cũng cho rằng thách thức lớn nhất có ngành thủy sản là việc tận dụng và hiện thực hóa các thời cơ.

“Lợi thế thuế quan đi kèm có điều kiện về quy tắc xuất xứ. Với nhiều sản phẩm thủy sản, Việt Nam có xu hướng nhập khẩu nguyên liệu từ ngoại khu để chế biến và xuất khẩu. Vì vậy, câu chuyện quy tắc xuất xứ có sản phẩm thủy sản phát triển thành tương đối phức tạp ở trong cả CPTPP và EVFTA”.

Một điểm khác mà công ty cần lưu ý là nguyên tắc về môi trường, lao động… Bà Trang cho biết các nguyên tắc này sẽ dần được nâng lên theo hướng phát triển bền vững. Điều này đồng nghĩa rằng kinh phí để công ty cung cấp các nguyên tắc này cũng sẽ tăng lên.

“Nếu cung cấp được các nguyên tắc này, công ty sẽ tạo ra được thương hiệu cho sản phẩm thủy sản Việt Nam và có thể thâm nhập bất kỳ phân khúc nào khác. Bởi đấy đều là phân khúc khó tính nhất giai đoạn này”, đại diện của Trung tâm WTO và Hội nhập chia sẻ.

Cũng ở hội thảo, ông Trần Đình Luân, Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Thủy sản, cho biết thời cơ nhìn thấy là rất rõ nhưng thách thức là Việt Nam có cung cấp được các cam đoan khi hội nhập hay không. “Hay chúng ta chỉ nhìn 1 màu hồng. Công tác dự định của cả chuỗi sản xuất, từ người sản xuất, người thu mua, người chế biến, người làm phân khúc, nếu không có sự dự định tốt ngay thì toàn bộ thời cơ chỉ nằm trên giấy. Khi đấy, ngành sản xuất của chúng ta lâu dài chỉ ở địa vị là người chạy theo”, ông nói.

Theo bà Nguyễn Thị Thu Trang, có CPTPP, đa số sản phẩm thủy sản sơ chế gồm cá tra, cá ngừ, tôm, thịt cua… sẽ được xóa bỏ thuế quan sau 2 – 3 năm. Các sản phẩm thủy sản chế biến có công đoạn giảm thuế 5, 10 và 15 năm. Với EVFTA, 50% số dòng thuế có thủy sản cũng sẽ được xóa bỏ sau 3 – 7 năm. Ngoài ra, EU ứng dụng cách thức hạn ngạch thuế quan có cá ngừ đấyng hộp (11.500 tấn) và cá viên (500 tấn).

Nikkei: Apple thử nghiệm sản xuất AirPods ở Việt Nam

Bạn đang xem chuyên mục Kinh Te VI Mo Dau Tu ở CTT.EDU.VN

COMMENTS

WORDPRESS: 0
DISQUS: