Gánh nặng nợ công “đè” tăng trưởng kinh tế

Nợ công tăng quá cao có thể sẽ tác động tới tăng trưởng kinh tế. Nếu không kiểm soát vay nợ, Việt Nam sẽ lún sâu vào nợ nần trước khi kịp cất cánh.

Từ cái “bắt tay” của Samsung với Bộ Công thương đến cách giải cho bài toán gia nhập chuỗi giá trị toàn cầu của doanh nghiệp Việt
Vì đâu Standard Chartered dự báo tăng trưởng kinh tế Việt Nam sẽ nhanh nhưng không nguy hiểm?
Phí tham quan vịnh Hạ Long tăng sốc: Cái gốc là khâu quản lý

Nợ công tăng quá cao có thể sẽ tác động tới tăng trưởng kinh tế. Nếu không kiểm soát vay nợ, Việt Nam sẽ lún sâu vào nợ nần trước khi kịp cất cánh.

Như đã đề cập ở bài trước, mặc dù nợ công vẫn ở ngưỡng an toàn, mật độ nợ công/GDP còn giảm so có thời gian trước nhưng nợ nước ngoài của quốc gia lại tăng, nghĩa vụ trả nợ cũng đã vượt giới hạn cho phép. Thực trạng này đang khiến cho nền kinh tế Việt Nam phải đối mặt có nhiều rủi ro lớn.

Nặng gánh nợ

PGS. TS. Nguyễn Đức Thành, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Kinh tế và Chính sách (VEPR) cho rằng, ngân sách liên tục thâm hụt và hiện trạng thâm hụt ngân sách kéo dài qua 1 vài năm và mật độ thu ngân sách so có GDP đã ở mức rất cao (năm 2015 bội chi ngân sách nhà nước (NSNN) bằng 6,28% GDP thực ở; năm 2016 là 4,95% GDP; năm 2017 là 3,48% GDP). Để bù đắp cho thâm hụt ngân sách và để có nguồn chi cho đầu tư phát triển, Việt Nam phải vay nợ càng ngày càng nhiều, khiến khối nợ công càng ngày càng phình to.

Gánh nặng nợ công “đè” tăng trưởng kinh tế - Ảnh 1.

Nợ công tăng quá cao có thể sẽ tác động tới tăng trưởng kinh tế (Ảnh minh họa: KT)


Theo ông Thành, có 1 nước đang phát triển, vay nợ là công cụ cần thiết để tài trợ vốn, cung cấp nhu cầu đầu tư và khuyến khích sản xuất khi mức tích lũy của nền kinh tế còn thấp. Tuy nhiên, nếu nợ công tăng lên ở mức quá cao thì tác động tới nền kinh tế có thể bị đảo ngược. Nếu không có các 1 vàih thức kiểm soát nghiêm ngặt nguồn vốn vay, mức trần nợ công rất dễ bị phá vỡ trong thời gian tới.“Mức nợ công của Việt Nam cao nhất trong 1 vài quốc gia trong khu vực và cộng trình độ phát triển. Đây là thực ở đáng lo ngại có 1 quốc gia chưa giàu đã có gánh nặng nợ lớn”, PGS Nguyễn Đức Thành cảnh báo.

“Trong bối cảnh Việt Nam đã tốt nghiệp vay vốn ODA, nếu lạm dụng vay nợ thì gánh nặng nợ trong tương lai là rất lớn. Nếu không kiểm soát vay nợ, Việt Nam sẽ lún sâu vào nợ nần trước khi kịp cất cánh”, PGS Nguyễn Đức Thành nhấn mạnh.

Nhiều rủi ro tiềm ẩn

Mức nợ công của Việt Nam vài năm gần đây đã vượt qua mức 60%GDP và theo nhiều tìm hiểu, nợ công của Việt Nam đã bắt đầu tác động tiêu cực tới tăng trưởng kinh tế. Bởi nợ công tăng là tăng lên sức ép trả nợ. Nhất là gần đây Việt Nam đã tốt nghiệp ODA, 1 vài khoản vay thương mại nhiều lên, vay ưu đãi hầu như không còn và Việt Nam cũng giống như 1 vài quốc gia phát triển khác phải vay nợ nước ngoài bằng các ngoại tệ mạnh.

Gánh nặng nợ công “đè” tăng trưởng kinh tế - Ảnh 2.

PGS. TS. Nguyễn Đức Thành, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Kinh tế và Chính sách (Ảnh: KT)

PGS Nguyễn Đức Thành cho rằng, sức ép trả nợ càng ngày càng lớn khiến cho tiết kiệm quốc gia giảm, kéo theo sự suy giảm của đầu tư và tăng trưởng kinh tế. Đáng chú tâm, gần đây, để chủ động hơn có nợ công, cắt giảm mức độ ảnh hưởng từ nợ nước ngoài, Chính phủ đã tăng tỷ trọng vay trong nước. Như vậy, nợ công làm giảm tích lũy vốn tư nhân. Nguồn cung vốn trên phân khúc vốn tư nhân giảm dẫn tới lãi suất tăng, đẩy giá thành đầu tư tăng và dẫn tới đầu tư tư nhân giảm.

“Tỷ trọng của chi đầu tư phát triển năm 2016 chỉ còn xấp xỉ 5% GDP, giảm 1 nửa so có 10% GDP của năm 2009. Chi cho đầu tư phát triển giảm 1 phần do thực hiện tái cơ cấu đầu tư công, đẩy mạnh xã hội hóa hạ tầng. Nhưng chi không ngừng nghỉ vẫn không có dấu hiệu suy giảm, dẫn tới nguồn lực dành cho chi đầu tư phát triển bị hạn chế, thậm chí có xu hướng giảm dần tính theo % GDP sẽ khiến cho tăng trưởng kinh tế giảm. Tăng trưởng kinh tế giảm thì lại tác động trở lại làm giảm nguồn thu ở vòng sau”, PGS Nguyễn Đức Thành đánh giá.

Còn theo PGS. TS. Vũ Sỹ Cường, Học viện Tài chính, nếu bội chi ngân sách và mức bảo lãnh của Chính phủ vẫn được duy trì như giai đoạn này thì mật độ nợ công/GDP của Việt Nam vẫn có nguy cơ tăng vượt trần trong các năm tới, kể cả khi tăng trưởng GDP có được duy trì ở mức cao và giá thành huy động vẫn còn tương đối thuận lợi như giai đoạn này. Nguyên nhân là do dư địa ngân sách đang càng ngày càng phát triển thành mỏng, khiến cho nợ công có thể phát triển thành mất bền vững ngay kể cả khi có các cú sốc nhẹ.

Theo ông Cường, nghĩa vụ nợ dự phòng, đặt biệt là nghĩa vụ nợ dự phòng tiềm ẩn có thể khiến cho Việt Nam càng thêm dễ tổn thương có công đoạn nợ như giai đoạn này, ngay cả khi cân đối ngân sách căn bản của Việt Nam vẫn được quản lý cẩn thận.

“Mức nợ chính phủ của Việt Nam cao hơn khá nhiều diện tích trung bình của 1 vài nước đang phát triển lương thấp và 1 vài nước châu Á; diện tích so có GDP hầu như không 1 vàih tân cho tiên liệu đến năm 2023. Điều này sẽ là sức ép không nhỏ về trả nợ và không gian cho chính sách bán hàng tài khóa”, PGS Vũ Sỹ Cường cảnh báo./.

Nợ công cao, sức ép trả nợ tăng mạnh

Bạn đang xem chuyên mục Kinh Te VI Mo Dau Tu ở CTT.EDU.VN

COMMENTS

WORDPRESS: 0
DISQUS: