Góc kinh tế học: Nền kinh tế phi chính thức – trở ngại hay cơ hội của người nghèo? (P1)

Nền kinh tế phi chính thức đâyng vai trò hỗ trợ hay là lực cản trong việc mở rộng thời cơ của người nghèo? Phần lớn các lập luận kinh tế đều cho rằng

Sẽ có một thế hệ Viettel mới sinh ra từ giới trẻ Việt Nam
Thủ tướng ra công điện, chỉ rõ hàng loạt các việc Bộ, ngành phải làm ngay sau Tết
Bộ trưởng GTVT: Trong năm 2019 sẽ báo cáo Quốc hội tổng thể dự án sân bay Long Thành, phê duyệt 11 dự án thành phần của đường cao tốc Bắc – Nam phia đông

Nền kinh tế phi chính thức đâyng vai trò hỗ trợ hay là lực cản trong việc mở rộng thời cơ của người nghèo? Phần lớn các lập luận kinh tế đều cho rằng khu vực kinh tế này là 1 lực cản trong việc giảm nghèo, là khu vực kinh tế hiệu quả thấp, là rào cản cho sự phát triển và tăng trưởng kinh tế theo diện tích. Thế nhưng…

Gần đấy 1 số nghiên cứu kỹ lại nhìn nhận kinh tế phi chính thức 1 cách tích cực hơn và đã xem nó như 1 phương tiện hữu ích để mở rộng thời cơ của người nghèo. Vậy thì các lập luận và bằng chứng về khía cạnh tích cực của khu vực kinh tế này là gì và làm thế nào có thể khai thác được nó trong việc hỗ trợ mở rộng thời cơ cho người nghèo.

Khu vực không chính thức là gì?

Nền kinh tế phi chính thức từ lâu đã trở thành bộ phận cấu thành quan trọng và tất yếu song hành có nền kinh tế chính thức của các quốc gia trên địa cầu.

Thuật ngữ này do Hart lần Thứ nhất đưa ra vào năm 1973 để mô tả 1 khu vực kinh tế truyền thống ở các nền kinh tế đang phát triển. Theo ước tính của Tổ chức Hợp tác Kinh tế Quốc tế, kinh tế phi chính thức đâyng góp trong dao động từ 1-20% GDP tùy thuộc vào từng quốc gia. Việc làm trong nền kinh tế phi chính thức bao gồm toàn bộ các người làm việc trong khu vực phi chính thức hoặc làm việc phi chính thức.

Khu vực phi chính thức bao gồm các doanh nghiệp tư nhân không đăng ký hoặc khá nhỏ về số lượng người có việc làm. Trong khi đây, việc làm không chính thức là các công việc không có các giải pháp bảo trợ xã hội hoặc pháp lý căn bản trong cả khu vực chính thức, khu vực phi chính thức hoặc hộ gia đình.

Quy mô của nền kinh tế phi chính thức

Có thể nói ở phạm vi toàn cầu, đa số công nhân và doanh nghiệp vận hành trong nền kinh tế phi chính thức. Một nghiên cứu kỹ gần đấy cho thấy 59% các doanh nghiệp mới ở các nước OECD khởi nghiệp là trong nền kinh tế phi chính thức, 62,6% ở các nền kinh tế chuyển đổi, lên tới 83,8% ở các nước châu Á Thái Bình Dương, 91,2% ở các nước Mỹ Latinh và Caribbean và đến 98% ở châu Phi. Khoảng 60% lao động phi nông nghiệp trên toàn cầu đang có việc làm chủ yếu là trong khu vực kinh tế phi chính thức, từ 24,8% ở châu Âu và Trung Á đến 75,6% ở Đông Nam Á.

Góc kinh tế học: Nền kinh tế phi chính thức - gặp khó hay thời cơ của người nghèo? (P1) - Ảnh 1.

Sự tồn ở và có sự khác biệt về mật độ việc làm trong nền kinh tế phi chính thức giữa các quốc gia được giải đáp theo 1 số cách khác nhau. Một luận điểm chiếm ưu thế trong đa số thế kỷ XX cho rằng việc làm trong khu vực kinh tế phi chính thức là 1 di tích từ thời kỳ sản xuất tiền tiên tiến và sẽ biến mất khi nền kinh tế chính thức tiên tiến chiếm ưu thế. Tuy nhiên, trong các thập kỷ gần đấy, sự thừa nhận rằng nền kinh tế phi chính thức không biến mất đã dẫn đến các giải đáp mới.

Thứ nhất, việc làm trong nền kinh tế phi chính thức là 1 chọn lọc kinh tế hợp lý trong bối cảnh các ràng buộc thể chế như quá nhiều can thiệp của Nhà nước, thuế suất cao, hiện trạng tham nhũng, dẫn đến người lao động tự nguyện rời bỏ công việc trong khu vực kinh tế chính thức để tránh các giá thành, thời gian và công sức đăng ký chính thức.

Thứ hai là cách giải đáp theo quan điểm cấu trúc cho rằng việc làm trong khu vực kinh tế phi chính thức là sản phẩm tất yếu do 1 bộ phận lao động trong khu vực chính thức bị sa thải vì không cung cấp được đề nghị cao về nguyên tắc nghề nghiệp và thiếu sự hỗ trợ phúc lợi. Do vậy, họ phải chuyển sang nền kinh tế phi chính thức để kiếm sống.

Nền kinh tế phi chính thức: gặp khó hay thời cơ của người nghèo?

Thông thường, lập luận cho rằng nền kinh tế phi chính thức là 1 cản trở cho việc mở rộng thời cơ của người nghèo vì nó có nhiều tác động tiêu cực. Vì các doanh nghiệp chính thức phải chịu tranh đua không lành mạnh từ các doanh nghiệp không chính thức nên nền kinh tế bị coi là mất khả năng tranh đua môi trường xung quanh, chính phủ mất kiểm soát về điều kiện làm việc và thu thuế, người tiêu dùng thiếu sự chắc chắn về pháp lý và ích lợi.

Trong khi đây, các người lao động phi chính thức thì lại không có khả năng tiếp cận vốn, tín dụng và dịch vụ tài chính, thiếu giải đáp và hỗ trợ trong việc chắc chắn quyền có trí tuệ chính thức đổi mới sản phẩm, do vậy khả năng thoát nghèo là 1 thách thức.

Tuy nhiên, các nghiên cứu kỹ gần đấy lại cho thấy vai trò tích cực của khu vực không chính thức trong việc mở rộng thời cơ của người nghèo. Các doanh nghiệp trong khu vực này được coi là có khả năng hưởng lợi từ nguồn lao động và nguyên liệu rẻ hơn. Các doanh nhân chính thức tiềm năng có thời cơ sử dụng lĩnh vực này như 1 thử nghiệm cho các dự án kinh doanh trong bối cảnh khi vẫn có hiện trạng tham nhũng và gánh nặng pháp lý giai đoạn này đang kìm hãm phát triển kinh doanh.

Góc kinh tế học: Nền kinh tế phi chính thức - gặp khó hay thời cơ của người nghèo? (P1) - Ảnh 2.

Trong khi đây, về phía người tiêu dùng, họ cho rằng họ có lợi từ khu vực kinh tế này nhờ hàng hóa và dịch vụ có giá cả phải chăng hơn. Thực tế là cho đến nay, có khá ít phân tích thực nghiệm về các quan điểm khác nhau đối có khu vực kinh tế phi chính thức khi tham khảo vai trò của nó đối có người nghèo. Nghiên cứu ở Brazil cho thấy 92,9% tổng số doanh nghiệp khởi nghiệp chưa đăng ký và vận hành trong nền kinh tế phi chính thức, 42,3% lực lượng lao động phi nông nghiệp có việc làm chính trong nền kinh tế phi chính thức.

Về khả năng thoát nghèo trong nền kinh tế phi chính thức, điều tra cho thấy 3% lao động nghèo trong khu vực phi chính thức thoát khỏi nghèo đâyi trong vòng 1 tháng nhưng chỉ có 1% lao động thuộc khu vực chính thức nghèo thoát nghèo trong thời gian này. Vì vậy, người lao động nghèo trong khu vực chính thức lại ít có khả năng thoát nghèo hơn.

Và 1 kết quả khá ngạc nhiên là 85% lao động phi chính thức đã thoát nghèo vẫn tiếp tục làm việc trong khu vực phi chính thức và chỉ 11% chuyển từ công việc không chính thức sang các công việc chính thức.

Tại Trung Quốc, 34,4% lao động phi nông nghiệp có việc làm chính trong khu vực kinh tế phi chính thức. Khoảng 168,2 triệu trong tổng số lực lượng lao động thành thị là 283 triệu (chiếm 59%) vận hành trong khu vực kinh tế phi chính thức, hơn 300 triệu lao động phi chính thức đang làm nông nghiệp.

Ấn Độ có 1 trong các nền kinh tế có khu vực phi chính thức lớn nhất trên địa cầu: 99,3% các doanh nghiệp khởi nghiệp chưa đăng ký và vận hành trong nền kinh tế phi chính thức, và 84,3% lao động phi nông nghiệp có việc làm chính trong nền kinh tế phi chính thức, trong đây 79,2% làm việc phi chính thức trong các doanh nghiệp phi chính thức.

Góc kinh tế học: Nền kinh tế phi chính thức - gặp khó hay thời cơ của người nghèo? (P1) - Ảnh 3.

Tuy nhiên, và có lẽ phản ánh giải pháp 1 số doanh nghiệp chính thức vận hành trong 1 lĩnh vực sản xuất riêng biệt, chỉ có 50,1% doanh nghiệp chính thức có hơn năm nhân viên tranh đua có các doanh nghiệp không đăng ký hoặc không chính thức và chỉ 17,3% xác định các vận hành của đối thủ trong khu vực phi chính thức là hạn chế chính. Nhiều người trong số các người lao động không chính thức này, Bên cạnh đây, không thấy mình làm việc không chính thức khi cần thiết.

Ví dụ, kiểm tra các người phân phối hàng rong, chỉ 12% giải đáp việc họ tham dự phân phối hàng rong là cần thiết, 15% là vận hành tổ tiên truyền thống, 56% là chọn lọc kinh tế hợp lý và 17% theo đuổi vì nguyên do xã hội hoặc lối sống. Điều này hỗ trợ mô tả tích cực hơn về khu vực phi chính thức như là 1 vườn ươm và ươm tạo cho các doanh nghiệp vận hành cao hơn trong tương lai.

Câu hỏi “Người giàu hay người nghèo tạo ra nhiều khí thải hơn?” và gốc rễ của việc ứng phó có biến đổi khí hậu

Bạn đang xem chuyên mục Kinh Te VI Mo Dau Tu ở CTT.EDU.VN

COMMENTS

WORDPRESS: 0
DISQUS: