GS Bùi Xuân Tùng: Việt Nam phải có chiến lược khác nếu vốn FDI đổi hướng từ cuộc chiến Mỹ Trung

Khi 1 số tranh chấp giữa 1 số nước diễn ra, phân khúc chứng khoán sẽ tiếp tục có các điều chỉnh nhỏ cho tới khi nào trật tự mới về thương mại địa cầu

Bức tranh ngành khai khoáng Việt Nam nửa đầu năm 2018 diễn biến như thế nào?
Nguy cơ PVN mất cân đối dòng tiền lên đến -26.000 tỷ đồng giai đoạn 2020 – 2030
Những nhà máy chế biến hiện đại nhất Việt Nam và câu chuyện đầu ra cho ngành nông nghiệp

Khi 1 số tranh chấp giữa 1 số nước diễn ra, phân khúc chứng khoán sẽ tiếp tục có các điều chỉnh nhỏ cho tới khi nào trật tự mới về thương mại địa cầu được thiết lập.

Thị trường chứng khoán địa cầu trong tháng 10 biến động rất mạnh do ảnh hưởng của cuộc chiến thương mại Mỹ Trung. Hơn 5.000 tỷ USD vốn hoá đã bốc hơi trên phân khúc chứng khoán Châu Á từ đầu năm đến nay, nhà đầu tư cũng chốt lời mạnh khiến Dow Jones và S&P500 mất hết thành quả từ đầu năm. Nhiều lo ngại về tác động của cuộc chiến thương mại Mỹ Trung đến phân khúc tài chính sẽ gây ra khủng hoảng kinh tế địa cầu. Chúng tôi đã có cuộc trao đổi có giáo sư Bùi Xuân Tùng, Giám đốc Chương trình Thạc sĩ QTKD cao cấp ở Việt Nam của Đại học Hawaii (Chương trình VEMBA) về ảnh hưởng của sự kiện này đến nền kinh tế Việt Nam.

GS Bùi Xuân Tùng: Việt Nam phải có chiến lược khác nếu vốn FDI đổi hướng từ cuộc chiến Mỹ Trung - Ảnh 1.

Giáo sư Bùi Xuân Tùng

Chiến tranh thương mại là cần thiết

– Giáo sư phân tích như thế nào về tác động của cuộc chiến tranh thương mại Mỹ Trung đến nền kinh tế địa cầu nhìn chung và phân khúc tài chính Việt Nam?

Cuộc chiến thương mại chỉ có 2 người chơi nhưng ảnh hưởng dây chuyền của nó lan khắp địa cầu.

Hiện nay, trong cuộc trao đổi đa phương, sức mạnh của kẻ mạnh bị dung hòa bởi nhóm các người yếu. Vì vậy, trên chính trường thương mại, 1 số nước nghèo dựa vào sức mạnh của WTO, liên kết lại để tạo ra tiếng nhìn chung.

Tuy nhiên khi Donald Trump lên nắm quyền, có tư duy của 1 doanh nhân coi nước Mỹ là trên hết, chính sách phân phối hàng của Nhà Trắng bây giờ là ưu tiên song phương. Trong cuộc thương lượng song phương thì 1 số nước lớn có tiếng nói hơn.

Những quy tắc thương mại, đối thoại quốc tế được thực hiện suốt 40 năm qua giai đoạn này đã lỗi thời. Trung Quốc không còn bé nhỏ như xưa, giai đoạn này nhiều ngành kinh tế, công nghệ của Trung Quốc đã là mũi nhọn. Thế mạnh về công nghệ của Mỹ và châu Âu không còn như trước. Ví dụ, khi Motordola có chip sang sản xuất ở Trung Quốc. Một thời gian sau trên phân khúc chợ đen đã xuất hiện chip nhái còn tốt hơn chip nguyên bản 20-30%. Nếu thương lượng tốt hơn để bảo vệ 1 số doanh nghiệp, Motorola có thể quay lại Trung Quốc. Trật tự về thương mại địa cầu cần phải được điều chỉnh.

Mục đích cuối cùng của 1 số tiêu chuẩn mới là tạo ra nền móng kinh doanh mới khiến toàn bộ người tham dự đều nhận thấy công bằng hơn. Ngày nào địa cầu còn chưa tìm ra các tiêu chuẩn mới thì tranh chấp vẫn diễn ra.

Về cuộc chiến thương mại, có các tài liệu như giai đoạn này đều đưa đến nhận định bên thắng thế vẫn là Mỹ. Lý do là khi Mỹ tăng thuế nhập cảng 10% đối có 1 số hàng hoá của Trung Quốc nhưng đồng USD tăng giá trị 7-8% so có nhân dân tệ, nên giá hàng hoá Trung Quốc khi đổi qua USD thấp xuống, người tiêu dùng Mỹ sẽ ít bị ảnh hưởng. Thứ hai tổng thống Donald Trump muốn hạ thuế lương doanh nghiệp từ 30% xuống 21%, điều này sẽ khiến 1 số doanh nghiệp Mỹ có thể giảm giá phân phối do được lợi 1 phần thuế nên sẽ ít bị ảnh hưởng bởi việc tăng thuế của Trung Quốc.

Thị trường chứng khoán Mỹ xuống 2 tuần nay do đã tăng liên tục trong vòng 24 tháng qua nên nhà đầu tư chốt lời. 300 – 500 tỷ USD hàng hóa bị áp thuế của cả 2 quốc gia so có phân khúc và nền kinh tế Mỹ không thành vấn đề.

Nhưng ngược lại phân khúc Trung Quốc lại bị ảnh hưởng rất cao. Từ đầu năm đến nay, phân khúc chứng khoán Thượng Hải mất hơn 30%, thiệt hại lớn cho kinh tế nước này. Một thống kê cho thấy hơn 11% doanh nghiệp Trung Quốc phải dùng chứng khoán của họ để thế chấp cho việc đi vay vốn, nếu giá chứng khoán xuống hơn 30%, 1 số ngân hàng sẽ ép doanh nghiệp phân phối cổ phiếu để trả bớt số tiền đi vay. Điều này sẽ khiến phân khúc càng ngày càng đi xuống. Bây giờ rất nhiều người e ngại phân khúc chứng khoán Thượng Hải sẽ còn xuống nữa, kéo phân khúc địa cầu xuống, tạo thành cuộc khủng hoảng kinh tế địa cầu.

Chiến tranh thương mại cũng sẽ làm 1 sốh tân dòng vốn đầu tư. Đối có nhà đầu tư không có biên giới quốc gia, ở đâu sinh lời tốt họ sẽ đến.

Theo tính toán, cuộc chiến thương mại làm kinh tế toàn cầu giảm đi 1-3%. Lý do rất rõ ràng, khi nền kinh tế ổn định, 1 số nhà đầu tư sẽ đầu tư vào doanh nghiệp, doanh nghiệp phát triển nhiều hơn. Khi nền kinh tế địa cầu bất ổn, 1 số nhà đầu tư sẽ có tâm lý thăm dò, đắn đo nên giữ tiền mặt hay đầu tư. Tư duy giữ tiền mặt rất nguy hiểm.

– Theo giáo sư cuộc chiến thương mại sẽ leo thang đến đâu?

Chưa biết được chiến tranh sẽ leo thang đến đâu, chiến lược của 2 bên thế nào. Cả phía Mỹ và Trung Quốc đều không biết rõ. Tuy nhiên, Donald Trump có bản tính căn bản là 1 doanh nhân, ông ta sẽ có 1 số phép thử để đàm phán có lợi cho nền kinh tế Mỹ. Nếu nền kinh tế Mỹ đi xuống quá hoặc gặp sự phản đối lớn của đối phương, Trump sẽ đủ sự uyển chuyển, thông minh để rút lại 1 số ý tưởng. Dù vậy, xác định tương lai của cuộc chiến thế nào rất khó, nó tùy thuộc rất nhiều nhân tố.

Trong bối cảnh xấu nhất, chiến tranh về thương mại sẽ gây ra chiến tranh về hối đoái và tài chính, khi đây sẽ tạo ra sự khủng hoảng kinh tế trầm trọng. Trong tình huống khả thi hơn, khi 2 nước “đánh nhau”, họ bị thương đến 1 mức nào đây hoặc đến thời điểm kinh tế xuống quá sẽ dừng lại.

Về lâu dài, cuộc chiến tranh thương mại của Mỹ là rất cần thiết.

Tác động đến Việt Nam

– Vậy cuộc chiến sẽ ảnh hưởng như thế nào tới Việt Nam thưa giáo sư?

Cuộc chiến có thể tốt cho Việt Nam trong trường hợp xu hướng FDI đổ dồn về Việt Nam nhiều hơn để tránh đầu tư vào Trung Quốc. Hàng chục tỷ USD sắp đầu tư có thể đổi hướng để tránh “bão” Trung Quốc hoặc chính FDI ở Trung Quốc sẽ lưu thông sang Việt Nam. 6 thángđầu năm 2018 FDI vào Việt Nam tăng hơn 11%. Theo lý thuyết FDI vào càng nhiều càng tốt cho Việt Nam.

Ngược lại, Trung Quốc có xu hướng duy trì sản xuất càng nhiều để tránh hiện trạng thất nghiệp, trong khi khó xuất sang Mỹ khi đây hàng hóa Trung Quốc sẽ sang Việt Nam nhiều hơn. Tất cả các ngành mà Việt Nam phải tranh giành có Trung Quốc như quần áo, đồ gỗ, dệt may, sắt thép… đảm bảo sẽ gặp bất lợi vì chi phí của Viêt Nam tương đối kém so có Trung Quốc, thiết bị sản xuất cũng chưa chắc bằng.

Không ai biết được tương lai như thế nào nhưng 1 số doanh nghiệp Việt sản xuất các hàng hóa tranh giành có 1 số sản phẩm của Trung Quốc sẽ gặp gặp khó hơn.

– Ông có lời khuyên gì cho 1 số doanh nghiệp Việt Nam ở thời điểm này?

Kể từ khi nền kinh tế mở cửa sau năm 1987, Việt Nam cần vốn phát triển kinh tế nên thời điểm đây mình nhận lời mọi điều kiện của đối tác nước ngoài. Năm xưa chúng ta không quan tâm đến 1 số vấn đề về sinh thái, môi trường, nhưng thời điểm giai đoạn này sau 30 năm nhận vốn FDI chúng ta cần rút ra bí kíp khi nhận vốn đầu tư. Thay vì nhận lời ồ ạt thì chúng ta phải biết chọn lọc, đầu tư vào lĩnh vực thực phẩm sạch, công nghệ cao, nâng cao quy trình sản xuất trong nước.

Điểm yếu của Việt Nam giai đoạn này là kỹ năng sản xuất 1 số sản phẩm chất lượng cao chưa được tốt. Tôi có xem trên truyền hình có 1 khách mua start up đồng hồ rất đẹp, nhưng họ chỉ ghi design in Vietnam nhưng mọi thứ đều phải sản xuất ở Trung Quốc. Bạn đây thừa nhận Việt Nam chưa thể sản xuất được 1 số linh kiện bởi thế. Một người khách mua tôi ở Quảng Đông cũng muốn chuyển nhà máy về Việt Nam để tránh cuộc chiến thương mại nhưng chưa được do kỹ năng sản xuất của Việt Nam chưa đủ tinh vi. Nên nếu có cơ may đâyn hàng chục tỷ USD FDI, khi ngồi vào bàn thương lượng có đối tác nước ngoài chúng ta phải có chiến lược để có được sự phát triển bền vững lâu dài hơn, đưa chất lượng hàng Việt Nam cao hơn cũng như nhận chuyển giao công nghệ.

Bên cạnh đây, Việt Nam cần tăng cường chất lượng vào sản phẩm của mình, xuất khẩu sang 1 số phân khúc tốt như phân khúc Mỹ, châu Âu. Kim ngạch thương mại Việt – Mỹ rất tốt có dao động 38 tỷ USD nhưng phân khúc châu Âu chưa được khai thác hết.

Một lần nữa trong thương mại, tiêu chuẩn căn bản của thương lượng là bình đẳng, đối thoại tránh đối đầu. Việt Nam đang nằm trong danh sách đen của Mỹ do thặng dư thương mại lớn. Thực tế, Việt Nam xuất khẩu sang Mỹ đều là các sản phẩm điện tử của 1 số doanh nghiệp Mỹ sản xuất ở Việt Nam ghép vào sảnphẩm của họ. Như vậy, thặng dư của 1 số doanh nghiệp Mỹ, Việt Nam không phải đối thủ tranh giành. Nếu chúng ta 1 sốh tân tầm nhìn, làm tốt trong thương lượng sẽ không sợ bất bình đẳng.

– Như vậy có lo ngại về 1 cuộc khủng hoảng năm 2019 không thưa ông?

Bây giờ đừng lo về khủng dao động. Vấn đề quan trọng nhất bây giờ là lòng tin vào nền kinh tế, giữ phân khúc tài chính ổn định. Nếu không có lòng tin vào nền kinh tế, nhà đầu tư sẽ sợ hãi và rút vốn. Như vậy rất nguy hiểm.

Sẽ có các biến động liên tục trên phân khúc chứng khoán trong 2 năm tới, nhưng thà có nhiều biến động nhỏ còn hơn 1 biến động mạnh.

Tại Việt Nam, nếu muốn duy trì ổn định phân khúc chứng khoán, tránh 1 số hậu quả, Nhà nước, 1 số doanh nghiệp lớn nhất Việt Nam phải đưa ra thông điệp trấn an phân khúc.

– TTCK Việt Nam lại tùy thuộc lớn vào phân khúc địa cầu. Trong khi nguy cơ về cuộc chiến thương mại vẫn còn ở đây, nhà đầu tư có thể tin vào năm 2019 mọi thứ sẽ tươi sáng hơn không thưa ông?

Nếu nói về đầu tư phải trở lại tiêu chuẩn căn bản nhất: mục đích đầu tư là gì? Nếu muốn đầu tư an toàn sẽ có các phân khúc an toàn hơn. Nếu mình muốn đầu tư thu lợi nhuận cao kể cả có rủi ro 1 chút thì phân khúc Việt Nam rất phù hợp. GDP tăng trưởng tốt, nền kinh tế có nhiều ngành mũi nhọn phát triển.

Việt Nam cần xác định trong 5 năm nữa ngành mũi nhọn nào phát triển tốt, có khả năng tranh giành trên phân khúc quốc tế. Những nhà đầu tư thích cảm giác mạnh, đủ kỹ năng tìm hiểu thì đầu tư vào 1 số ngành mũi nhọn sẽ tốt hơn. Nếu không có thể chọn 1 số phân khúc an toàn.

Xin cảm ơn ông.

Hiệp hội dệt may: Cuộc chiến thương mại Mỹ Trung có lợi cho dệt may Việt Nam

Bạn đang xem chuyên mục Kinh Te VI Mo Dau Tu ở CTT.EDU.VN

COMMENTS

WORDPRESS: 0
DISQUS: