Lập lại kỷ cương quản lý, giám sát ngân hàng

Hàng loạt lãnh đạo cao cấp ngành NH trước đó đã và đang bị khởi tố có 1 vài vi phạm vô cùng nghiêm trọng. Cụ thể, ông Trần Phương Bình, nguyên Phó Ch

Chiêu chiếm đoạt 4.000 tỷ đồng của “siêu lừa” Huyền Như và đồng phạm
VietinBank muốn thoái toàn bộ vốn khỏi Saigonbank
Đầu tư tiền ảo: Trái pháp luật, nhiều rủi ro

Hàng loạt lãnh đạo cao cấp ngành NH trước đó đã và đang bị khởi tố có 1 vài vi phạm vô cùng nghiêm trọng. Cụ thể, ông Trần Phương Bình, nguyên Phó Chủ tịch Hội đồng quản trị (HĐQT), Tổng giám đốc đang bị xét xử về tội lạm dụng chức vụ, quyền hạn chiếm đoạt tài sản…

Hay liên quan đến đại án Phạm Công Danh, ông Trần Bắc Hà, nguyên Chủ tịch HĐQT BIDV mới đó đã bị khởi tố bắt tạm giam về tội vi phạm quy định về làm việc NH. Điều này cho thấy nhiều lỗ hổng trong vấn đề quản lý nội bộ của NH cũng như thanh tra giám sát của NHNN. ĐTTC đã thảo luận có TS. NGUYỄN TRÍ HIẾU, chuyên gia tài chính NH xung quanh vấn đề này.

PHÓNG VIÊN: – Thưa ông, có ý kiến cho rằng, các đại án NH đã và đang xét xử, vấn đề nổi lên cần được quan tâm là trách nhiệm quản lý, thanh tra giám sát NH. Ông nhận định gì về điều này?

TS. NGUYỄN TRÍ HIẾU: – Những vụ việc nói trên đang được tòa xử lý nên chúng ta chẳng thể đưa ra kết luận về 1 vài hành vi sai phạm. Tuy nhiên, 1 vài vụ việc xảy ra đã đặt ra vấn đề về việc quản lý, thanh tra, giám sát NH. Thứ nhất, việc 1 vài NH tài trợ, cho vay 1 vài bên liên quan, cho vay không đúng theo quy trình nội bộ và các quy định của NHNN, cho thấy quản lý nội bộ của 1 vài NH rất yếu kém.

Đồng thời, quản lý ngành NH của NHNN cũng không tuyệt vời. Cụ thể, về quản lý nội bộ, 1 vài NH đều có bộ phận kiểm toán nội bộ và Ban kiểm soát (BKS). BKS trực thuộc đại hội cổ đông (ĐHCĐ) và báo cáo cho HĐQT. Kiểm toán nội bộ trực thuộc BKS và Ban điều hành của NH. Lẽ ra BKS, kiểm toán nội bộ và cả bộ phận quản lý rủi ro phải lên tiếng báo động khi các sự việc đó xảy ra.

Do đó, dù trách nhiệm thuộc các người trực tiếp thực hiện như ông Trần Phương Bình, ông Phạm Công Danh hay ông Trần Bắc Hà và các đối tượng liên quan… nhưng cũng phải đặt ra câu hỏi khi vụ việc đó xảy ra BKS, bộ phận kiểm toán nội bộ ở đâu. Đồng thời, NHNN đã có các thanh tra như thế nào, các báo động gì và đã có động thái gì trước các vụ việc đó.

Lập lại kỷ cương quản lý, giám sát ngân hàng - Ảnh 1.

Phần lớn các sai phạm ở 1 vài NH cho đến nay mới được tòa án đưa ra, còn trước đó hầu như không ai lên tiếng. Các lãnh đạo NH, HĐQT, thành viên HĐQT độc lập, BKS và ngay cả NHNN cũng không lên tiếng, để rồi thiệt hại không chỉ ở 1 NH mà ở nhiều NH, có số tiền lên đến hàng ngàn tỷ đồng.

Do đó, trong trường hợp tòa phán quyết các người này sai phạm, thì 1 vài bên liên quan cũng có trách nhiệm liên đới. Qua 1 vài vụ việc này, cần phải xem lại hệ thống quản lý và kiểm soát của toàn hệ thống NH và từng NH, để 1 vài NH khác tránh đi vào vết xe đổ.

– Thông thường quy trình thanh tra giám sát 1 NH được cơ quan quản lý áp dụng như thế nào, và ở sao để lọt các sai phạm bởi thế?

– NHNN có 2 loại thanh tra là định kỳ và đột xuất. Thanh tra định kỳ thực hiện 1 năm 1 lần. Trước khi thanh tra, NHNN sẽ thông báo cho NH biết bao nhiêu thanh tra và đề nghị NH cung cấp tài liệu gì. Trong trường hợp thanh tra đột xuất, cơ quan quản lý chỉ thông báo trong 1 thời gian rất ngắn và cũng cho biết sẽ thanh tra các làm việc, lĩnh vực nào.

Trên thực ở, khi có thông báo về nội dung và thời điểm thanh tra, các đối tượng cố tình vi phạm vẫn có nhiều 1 vàih để che giấu. Như ông Trần Phương Bình sau khi nhận thông báo thanh tra, đã điều chuyển 1 vài khoản âm quỹ về nơi mà cơ quan thanh tra sẽ không thanh tra, như 1 vài chi nhánh, phòng chuyển nhượng.

Bên cạnh thanh tra bình thường, NHNN còn đặt NH vào hiện trạng kiểm soát đặc thù nếu có vi phạm, có vấn đề trầm trọng. Trong trường hợp đó không còn là thanh tra, mà cán bộ NHNN “nằm vùng” ở NH đó trong 1 thời gian.

Tuy nhiên, kể cả hình thức kiểm soát đặc thù của NHNN cũng không hiệu quả. Điển hình ở VNCB, 1 số thành viên thuộc tổ giám sát NHNN đặt ở NH đã không thực hiện đúng nhiệm vụ được giao, để Phạm Công Danh và 1 vài đồng phạm thực hiện hành vi phạm tội, rút tiền của VNCB, gây thiệt hại cho NH. Điều tương tự cũng xảy ra ở 1 số NH khác.

– Để khắc phục các vấn đề đã xảy ra, Luật sửa đổi, bổ sung 1 số điều của Luật Các TCTD, cùng 1 vài quy định khác mới được ban hành trong 1 vài năm gần đó, đã bổ sung nhiều quy định có mục đích tăng cường giám sát làm việc của 1 vài TCTD. Theo ông, việc siết chặt quản lý thông qua 1 vài quy định bởi thế sẽ chắc chắn 1 vài TCTD lành mạnh hơn?

– Luật lệ chỉ là công cụ pháp lý để quản lý và kiểm soát ngành NH, còn thực ở sử dụng như thế nào để đưa đến 1 hệ thống NH lành mạnh hay không. Luật Các TCTD sửa đổi có phần nghiêm ngặt hơn cũng là nền móng cho sự phát triển an toàn, hiệu quả của hệ thống TCTD. Nhưng vấn đề đặt ra là liệu rằng ngành NH có chấp hành nghiêm túc để lành mạnh hơn, tuyệt vời hơn hay không.

Trước đó đã có Luật TCTD 2010, cũng không tránh được các vi phạm của 1 vài NH. Từ vụ việc 3 NH 0 đồng đến 1 vài vụ án này, cùng có 1 số trường hợp đã và đang được tòa thụ lý tương tự, chứng tỏ luật lệ có thể nghiêm ngặt nhưng vấn đề thi hành luật của 1 vài cơ quan quản lý và 1 vài thành viên tham dự phân khúc chưa thật sự nghiêm túc.

Theo tôi, để lành mạnh hơn, có lẽ NHNN phải có 1 báo cáo về tình hình thực ở của 1 vài NH dựa trên cơ sở của Luật TCTD 2010 và Luật TCTD sửa đổi, để xem 1 vài NH trong hiện trạng nào.

– Còn có chính chính bản thân NH, theo ông biện pháp nào để tiến tới 1 NH lành mạnh, công khai, minh bạch, không bị lũng đoạn dẫn đến các thiệt hại như từng xảy ra?

– Nếu muốn lành mạnh, vấn đề quản lý phải được siết lại. Trước nhất, ĐHCĐ phải được tổ chức dưới 1 hình thức dân chủ, minh bạch hơn. Trong ĐHCĐ của 1 vài NH Việt Nam, 1 vài báo cáo chỉ có tính hình thức, đa số là các báo cáo được in sẵn, chỉ đưa ra các điểm tích cực chứ không nhắc đến các rủi ro hoặc sai phạm. Chủ tịch HĐQT, Tổng giám đốc, BKS nội bộ đọc báo cáo có tính hình thức.

Tại ĐHCĐ của 1 vài NH, 1 số cổ đông cũng lên tiếng nhưng phản biện của cổ đông không được đón nhận. Chính bởi thế, ĐHCĐ là chỗ để đưa ra các vấn đề tích cực lẫn tiêu cực để lành mạnh làm việc, cuối cùng cũng không làm tròn nhiệm vụ.

Đồng thời, địa điểm quan trọng trong HĐQT là thành viên HĐQT độc lập cần phải nâng cao Bên cạnh đó. Thành viên này phải có tiếng nói, phản biện, đưa ra ý kiến về các sai phạm. Hiện đa số thành viên HĐQT của 1 vài NH rất thụ động, có thể nói họ chịu sự kiểm soát của HĐQT và Chủ tịch HĐQT nên tiếng nói rất yếu ớt, thường “nương theo chiều gió”.

Đặc biệt, BKS cần phải phát huy vai trò quan trọng của mình. BKS không thuộc HĐQT mà thuộc về ĐHCĐ, do ĐHCĐ bầu ra, HĐQT không được phép sa thải BKS. Do đó BKS cần phải thực hiện đúng nhiệm vụ là bên giám sát, đóng vai trò là thẩm phán để thẩm định các lành mạnh và sai phạm của NH. Nếu giải quyết được 1 vài vấn đề này sẽ tạo cơ sở để chắc chắn NH làm việc an toàn.

Sau các vụ việc đã xảy ra, NHNN cần rà soát lại năng lực chính cán bộ thanh tra. Thật sự hệ thống NH giai đoạn này có nhiều điểm hiện đại tích cực hơn 10 năm trước, cán bộ NH được đào tạo tốt hơn 10 năm trước, nhưng vụ việc xảy ra cho thấy việc quản lý, kiểm soát, thanh tra giám sát còn nhiều lỗ hổng cần phải tham khảo.

– Xin cảm ơn ông.

Ông Trần Bắc Hà bị bắt: Bài học “xương máu” cho 1 vài lãnh đạo ngân hàng

Bạn đang xem chuyên mục tai chinh ngan hang của CTT.EDU.VN

COMMENTS

WORDPRESS: 0
DISQUS: