Mỹ đang phủ nhận thế giới do chính tay mình tạo ra?

Nước Mỹ đang quay lưng lại có địa cầu do chính mình tạo tác, và điều này tiềm tàng nhiều nguy cơ. "Trật tự toàn cầu dựa trên quy tắc" là 1 cụm từ có

Singapore cân nhắc cấp phép ngân hàng ảo
Ông trùm từng ngồi tù vì bê bối chính trị, rồi lại trở thành tỷ phú đôla nhờ sản xuất giày cho Nike ở Việt Nam
Kinh tế Trung Quốc còn xấu thêm trong năm 2019

Nước Mỹ đang quay lưng lại có địa cầu do chính mình tạo tác, và điều này tiềm tàng nhiều nguy cơ.

“Trật tự toàn cầu dựa trên quy tắc” là 1 cụm từ có ý nghĩa quan trọng. Mọi quốc gia trên địa cầu, trừ 1 số quốc gia, đều có quan hệ có nhau trên cơ sở 1 bộ quy tắc pháp lý, kinh tế và quân sự đồng thuận.

Phớt lờ hoặc đảo ngược một số bộ quy tắc này, hiện trạng bất ổn định và mâu thuẫn sẽ nổ ra. Một số quốc gia ngoài phương Tây từ lâu đều tin rằng cụm từ trên chỉ là vỏ bọc cho sự thống trị toàn cầu của Mỹ. Kể từ khi Mỹ thành công trong việc viết nên một số quy tắc, nhiều người cho rằng toàn hệ thống có khuynh hướng ủng hộ Mỹ.

Tuy nhiên, dường như ông Donald Trump không hưởng ứng bởi thế. Tổng thống Mỹ cho rằng một số người ngoại quốc thông thái đã thao túng hệ thống quốc tế, bởi thế, Mỹ phải gánh chịu nhiều bất lợi và buộc phải hưởng ứng một số phán quyết thù địch của toà án quốc tế. Về vấn đề an ninh, Trump phàn nàn rằng Mỹ dành hàng tỉ đô để bảo hộ cho một số đồng minh vô ơn. Ông đòi hỏi phải một sốh tân. Nước Mỹ đang quay lưng lại có địa cầu do chính mình tạo tác, và điều này tiềm tàng nhiều nguy cơ.

Trong năm tới, chúng ta sẽ biết được phạm vi mà chính quyền Trump sẵn sàng tấn công nhiều mặt trong hệ thống thương mại quốc tế: đề nghị một sốh tân triệt để NAFTA (hiệp định tự do thương mại Bắc Mỹ), chống đối WTO và đánh thuế hàng hoá Trung Quốc. Căng thẳng giữa Mỹ và Triều Tiên, hoặc trong liên minh NATO, có thể leo thang trong năm nay. Nguy cơ này đặt ra nghi vấn về mức độ cam đoan của Mỹ đối có một số quy tắc chi phối nền an ninh địa cầu.

Câu hỏi căn bản nhất là địa cầu sẽ ra sao sau một số năm nữa, khi chính quyền Mỹ chọn lọc một sốh tân triệt để hệ thống quốc tế.

Nhìn chung, có bốn khả năng có thể xảy ra. Nước Mỹ có thể đạt được một số một sốh tân mong muốn và hệ thống vẫn tồn ở dưới 1 bên ngoài mới, trong đây Mỹ vẫn là lãnh đạo toàn cầu.

Khả năng thứ hai là 1 hệ thống mới xuất hiện, trong đây một số quốc gia còn lại sẽ hoạt động theo một số quy tắc đa phương và phớt lờ chủ nghĩa đơn phương của Mỹ nhiều nhất có thể.

Khả năng thứ ba là sự rút lui của Mỹ sẽ khiến trật tự dựa trên quy tắc sụp đổ, và dẫn đến hỗn loạn.

Khả năng thứ tư là Mỹ hài lòng có một số một sốh tân ngoại khu, và đa số hệ thống vẫn duy trì như cũ.

Còn quá sớm để khẳng định khả năng nào sẽ trở thành hiện thực. Chính quyền Trump có lẽ sẽ ủng hộ khả năng thứ nhất: 1 hệ thống được điều chỉnh vẫn do Mỹ đứng đầu đang dần thành hình. Canada và Mexico đã bắt đầu áp dụng đàm phán về việc sửa đổi NAFTA. Các quốc gia châu Âu trong khối NATO cũng đang tăng cường chi tiêu cho quốc phòng. Trung Quốc có thể sẽ nhượng bộ trong vấn đề thương mại khi chịu đủ sức ép.

Tuy nhiên, giai đoạn này cũng tồn ở 1 số nhân tố thuộc khả năng thứ hai – 1 địa cầu không Mỹ. Khi Mỹ rút khỏi TPP, 11 quốc gia thành viên khác chọn lọc tiếp tục đàm phán hiệp định mà không có Mỹ. Tuần trước, Trump đã phát tín hiệu rằng Mỹ có thể gia nhập lại TPP sau khi sửa đổi, tuy nhiên, có lẽ đã quá muộn để quay lại. Trong khi đây, được tiếp sức bởi tư tưởng chống thương mại của Trump, EU hiện đã dự định kết thúc đàm phán một số hiệp định thương mại có Nhật và có nhóm Mercosur gồm một số quốc gia Nam Mỹ. Và Trung Quốc cũng đang tiến lên có sáng kiến Một vành đai – Một con các con phố, hợp tác có một số quốc gia khác nhằm tạo ra 1 cơ sở hạ tầng xuyên suốt lục địa Á Âu và Thái Bình Dương.

Tuy nhiên, nước Mỹ lại có địa vị quá quan trọng; bởi thế, kiến tạo 1 trật tự địa cầu mới không có Mỹ nhưng vẫn hiệu quả là 1 điều không có. Đó là nguồn gốc ở sao nhiều người nghĩ đến khả năng thứ ba – hỗn loạn.

Nếu chính quyền Trump tiếp tục ngăn chặn việc bổ nhiệm thẩm phán mới vào toà án phúc thẩm của WTO, hệ thống thương mại trên toàn địa cầu sẽ phải trả giá. Ngoài ra, nước Mỹ cũng đảm nhiệm 1 số tính năng nhất định (ví dụ như cung cấp sức mạnh quân sự và có loại tiền tệ dự trữ của địa cầu) mà không 1 quốc gia nào khác có thể thực hiện trong tình cảnh giai đoạn này.

Ví dụ, nếu Mỹ huỷ bỏ một số hình thức bảo đảm an ninh trên Thái Bình Dương, thì nỗ lực tổng hợp của Nhật Bản, Ấn Độ và Úc sẽ chẳng thể bù đắp được. Và giai đoạn này, cả euro và nhân dân tệ đều chưa thể trở thành tiền tệ dự trữ của toàn địa cầu, ngay cả khi Mỹ đang dần phát triển thành vô trách nhiệm trong quản lý đô la.

Dù vậy, việc chưa có điều gì nghiêm trọng xảy ra cho thấy tính khả thi của khả năng thứ tư, trong đây Mỹ đồng thuận có một số một sốh tân bên ngoài cho phép Trump tuyên bố “chiến thắng”. Những ngành kinh doanh lớn ở Mỹ có thể bình phục nếu chính quyền Trump không gắng sức huỷ hoại NAFTA. Và dù Trump có nói gì đi chăng nữa, thì Mỹ vẫn thu được nhiều lợi ích chính trị và an ninh khi đảm nhiệm vai trò “cảnh sát của địa cầu”, và Mỹ đảm bảo sẽ không phớt lờ một số lợi ích này.

Những nhân tố trên cho thấy khả năng một sốh tân bên ngoài là hệ quả khả thi nhất sau cuộc tấn công vào trật tự địa cầu dựa trên quy tắc của chính quyền Trump. Tuy nhiên, nước Mỹ đang chơi 1 trò chơi đầy rủi ro. Những thể hiện của chủ nghĩa yêu nước rất có thể sẽ kích thích một số phản ứng yêu nước, đặc thù là từ một số thế lực đang vươn lên như Trung Quốc. Trump có thể không thực sự có ý định phá vỡ trật tự địa cầu giai đoạn này. Những ông có thể vô tình làm điều đây.

Tổng thống Trump có 10 chọn lọc “đảo ngược trật tự địa cầu” năm 2017

Bạn đang xem chuyên mục Tai Chinh Quoc Te ở CTT.EDU.VN

Tìm hiểu thêm https://giakhanhland.vn/kinh-nghiem-mua-nha/

COMMENTS

WORDPRESS: 0
DISQUS: 0