Nat Turner và cuộc nổi dậy khơi mào nội chiến Mỹ

Nửa khuya ngày 21 và ngày 22-8-1831, dưới sự lãnh đạo của Nat Turner, hơn 400 nô lệ da đen vũ trang bằng dao và rìu đã đồng loạt xông vào 1 số ngôi n

Cháy Nhà thờ Đức Bà ở Paris: Vì sao không thể chữa cháy từ trên không?
Giá nhiều đồng tiền về gần 0, bitcoin mất 70% giá trị, thị trường tiền số tiệm cận với bong bóng dot com
Sau FED, nhiều ngân hàng trung ương châu Á có thể tăng lãi suất

Nửa khuya ngày 21 và ngày 22-8-1831, dưới sự lãnh đạo của Nat Turner, hơn 400 nô lệ da đen vũ trang bằng dao và rìu đã đồng loạt xông vào 1 số ngôi nhà của người da trắng ở quận Southampton, bang Virginia, Mỹ, rồi tàn sát trọn vẹn các ai họ nhìn thấy. Kết quả là hơn 120 người da trắng đã bị giết.

Cuộc nổi dậy bị dập tắt chỉ sau 1 ngày rưỡi khởi phát. Nat Turner lĩnh án tử hình bằng 1 sốh treo cổ nhưng nó đã là 1 trong các lý do dẫn đến nội chiến Mỹ và phong trào giải phóng nô lệ da đen về sau này…

Bài 1: Âm mưu và mù quáng

Nguồn gốc

Chào đời ngày 2-10-1800 ở quận Southampton, bang Virginia, Mỹ, trong 1 gia đình nô lệ da đen nghèo khổ. Năm 15 tuổi, Nat Turner nối nghiệp cha mình ở nông trại Belmont mà chủ sở hửu là ông Freedy, người da trắng. Tại đấy, Nat phải lao động đến kiệt sức trên các cánh đồng nho.

Điều may mắn nhất của Nat là trong số các nô lệ cùng làm việc, có 1 ông già dạy Nat đọc và viết. Freedy, chủ trang trại mô tả về Nat như sau: “Cao dao động 1,73m, nặng 70kg, màu da hơi sáng, vai rộng, mũi và mắt to, để râu dưới cằm.

Phía sau cổ có 1 vết sẹo còn ở gần bàn tay trái là 1 mẩu xương nhô lên, hậu quả của 1 trận đòn. Anh ta rất thông minh, đọc và viết tiếng Anh trôi chảy, biết 1 sốh diễn đạt khá lưu loát…”.

Năm 22 tuổi, Nat trốn khỏi nông trại nhưng chỉ 1 tháng sau, anh ta quay về trong hiện trạng gần như sắp chết đấyi. Nat tuyên bố rằng mình “đã được Thượng đế chọn lọc để giải phóng người da đen”.

Bị ông chủ Freedy đánh cho 1 trận thừa sống thiếu chết rồi phân phối cho Thomas Moore, chủ 1 nông trại khác nhưng cũng từ đấy, Nat bí mật tuyên truyền có các nô lệ trong nông trại về cái ngày mà “người da trắng phải chấm dứt sự tàn ác”, và về việc mình được “Đấng Tối cao giao nhiệm vụ thực hiện 1 sứ mệnh to lớn”.

Theo nhà sử học Joseph Dreis, mục đích của Nat Turner là thông qua các phát ngôn huyền bí về thần quyền, anh ta liên kết các nô lệ da đen làm động lực cho cuộc nổi loạn.

Trong cuốn sách “The Black Violence – Bạo lực Đen”, xuất bản năm 1832 – 1 năm sau ngày xảy ra nổi loạn – Joseph Dreis viết: “Những lời rao giảng của Nat Turner đã đánh trúng tâm lý của nô lệ da đen.

Bị tách khỏi quê hương bản quán, bị đàn áp, ức hiếp nhưng họ chẳng thể chống lại bởi không ai ủng hộ. Hơn nữa họ chỉ là thiểu số cô độc trong cùng đồng da trắng. Vì thế, họ chỉ biết hy vọng vào 1 sức mạnh siêu hình sẽ giải thoát họ thông qua Nat Turner”.

Năm 1830, Nat Tuner vừa tròn 30 tuổi thì Thomas Moore phân phối Nat cho Joseph Travis, cũng là chủ nông trại. Khi cuộc nổi loạn thất bại, ngay trước khi bị treo cổ, Nat vẫn nhìn nhận rằng Joseph Travis là “1 người tốt bụng và nhân từ ” nhưng anh ta lại không từ bỏ ý định “giết kẻ thù bằng vũ khí của chính họ”.

Sau này, 1 số nô lệ da đen đã khai về Nat như sau: “Anh ấy nói bạo lực sẽ sinh ra bạo lực và chỉ bằng 1 sốh sử dụng bạo lực, người da đen mới được tôn trọng, bình đẳng như người da trắng. Nếu chúng tôi không muốn bị bóc lột sức lao động, bị đòn roi, khinh miệt thì hãy đứng lên đi theo anh ta…”.

Giữa năm 1931, Nat Turner cùng 4 nô lệ khác là Henry, Hark, Nelson và Sam đã thu hút được hơn 100 nô lệ da đen có niềm tin khi cuộc nổi loạn nổ ra, sẽ có thêm hàng nghìn, thậm chí hàng trăm nghìn nô lệ ở miền Nam nước Mỹ đồng ý. Việc thu hút, tuyển mộ diễn ra bí mật đến nỗi hầu như trọn vẹn 1 số chủ nông trại da trắng ở bang Virginia chẳng ai hay biết gì.

Tim Brown, 1 nô lệ làm việc ở nông trại Pendleton nói: “Thông qua 1 bài hát bằng thổ ngữ châu Phi, chúng tôi truyền đạt ý tưởng nổi loạn đến các nô lệ khác và họ mau chóng đồng ý”. Một số nô lệ làm 1 số công việc như đầu bếp, bồi phòng trong 1 số gia đình chủ nông trại đều đặn cung cấp cho Nat Turner các bản sơ đồ, vẽ lại địa điểm nơi chủ của họ cất giấu súng ống cùng 1 số địa điểm khác như kho lúa mì, ngô (bắp), chuồng ngựa…

 Nat Turner và cuộc nổi dậy khơi mào nội chiến Mỹ - Ảnh 1.

Một số nô lệ da đen ở nông trại Joseph Travis trước ngày xảy ra cuộc nổi loạn.

Smith Pike, cũng là nô lệ da đen nói: “Người da trắng rất hài lòng khi thấy chúng tôi siêng năng đi lễ nhà thờ. Theo họ, đấy là thể hiện của sự tuân phục nhưng họ không nghĩ rằng nhà thờ là nơi hoàn hảo để chúng tôi phổ biến cho nhau các mệnh lệnh của Nat Turner”.

Nhằm giữ bí mật cuộc nổi loạn, Nat Turner đề nghị trọn vẹn nô lệ không ai được tích trữ vũ khí, nhất là súng đạn, mà sẽ chỉ sử dụng các công cụ làm việc mỗi ngày như dao, rìu, búa, cuốc, xẻng, chĩa ba. Khi đã chiếm xong 1 số nông trại của người da trắng và khi đã giết sạch họ thì súng đạn tịch thu mới được sở hữu. Cuộc nổi loạn sẽ khởi đầu từ nông trại Joseph Travis.

Samuel, 1 nô lệ khi bị bắt đã khai như sau: “Theo kế hoạch, sau khi tấn công trọn vẹn nhà Travis, chúng tôi sẽ lấy súng của ông ấy gồm 1 khẩu súng trường, 1 khẩu súng săn 2 nòng và 2 khẩu súng ngắn.

Tiếp theo, chúng tôi mở cửa chuồng ngựa, mỗi người 1 con, tiến về nông trại Elizabeth rồi cứ thế cho đến khi chúng tôi kiểm soát trọn vẹn 1 số nông trại trong vùng Southampton…”.

Diễn tiến

Ngày 18-2-1931, nhật thực toàn phần xuất hiện ở vùng Đông bắc nước Mỹ, trong đấy có bang Virginia. Theo giải đáp của Nat có 1 số nô lệ da đen thì đấy là “dấu hiệu về sự suy tàn của người da trắng”.

Đến đầu tháng 7, ánh sáng mặt trời bỗng dưng có màu xanh xám, hậu quả của các đám bụi tro phát xuất từ vụ phun trào núi lửa St.Helen ở bang Washington, 1 sốh Virginia hơn 5.500km nhưng vẫn theo giải đáp của Nat Turner: “Thượng đế đã chấp đồng ý khẩn cầu của chúng ta. Ngài đã dùng quyền năng của mình, che đi ánh sáng để chúng ta hành động”.

Ban đầu, Nat Turner cùng 4 người lãnh đạo là Henry, Hark, Nelson và Sam chuẩn bị chọn ngày Quốc khánh Mỹ 4-7 là ngày bắt đầu của cuộc nổi loạn vì theo họ, trong ngày ấy người da trắng sẽ tổ chức nhiều lễ hội ăn mừng nên việc cảnh giác sẽ lơi lỏng nhưng mới chỉ 1 ngày sau khi xảy ra hiện tượng mặt trời màu xám thì Nat bất ngờ lăn ra ốm.

Cuối cùng, 5 kẻ cầm đầu chọn lọc cuộc nổi loạn sẽ diễn ra vào nửa đêm ngày 21-8.

Trong suốt nửa tháng sau đấy, 1 số liên hệ viên của Nat Turner bí mật truyền đạt mệnh lệnh của Nat đến từng nô lệ đồng thời phân công cụ thể cho từng nhóm.

 Nat Turner và cuộc nổi dậy khơi mào nội chiến Mỹ - Ảnh 2.

Tranh vẽ mô tả công việc mỗi ngày của nô lệ da đen trên 1 cánh đồng mía.

9 giờ tối ngày 21-8, hơn 20 nô lệ làm việc ở nông trại Joseph Travis tổ chức 1 bữa tiệc mà theo lời giải đáp của họ có ông Travis, họ kỷ niệm ngày “ngô nở hoa” – 1 truyền thống của người châu Phi da đen.

Không chút nghi ngờ, Travis ngoài việc để họ tự do ăn uống, ca hát, ông còn có tặng họ 1 chai rượu. Đến 11 giờ 40 phút, dưới sự cầm đầu của Nat Turner, nhóm lô lệ lặng lẽ tiến vào khu nhà ở của gia đình Travis.

Vũ khí của họ là các cây búa, chĩa ba, dao và rìu. Thời điểm này, Travis cùng vợ và 3 con đã ngủ say. Với sự giúp sức của 1 nô lệ đầu bếp là Austin, nhóm nổi loạn tràn vào 1 số phòng ngủ. Âm mưu đã được thực hiện.

Sau khi tịch thu súng ống, nhóm nổi loạn được sự tham dự của các nô lệ ở nông trại Travis, lên ngựa tiến sang nông trại Salathial Francis. Từ đấy cho đến sáng, họ tấn công 6 nông trại nữa và đều thu được thắng lợi chủ yếu bởi sự bất ngờ.

Quân số của họ khi ấy đã hơn 200 người, vũ trang bằng 18 khẩu súng trường, 21 khẩu súng săn, 9 súng ngắn thu được từ 7 nông trại.

Emory Evans, nô lệ da đen ở nông trại Salathial Francis kể lại: “Tôi từ chối tham dự cùng họ vì tôi không đồng ý hành vi tàn ác của họ. Ngay cả Jack – là anh rể của Nat Turner cũng chỉ tham dự 1 1 sốh miễn cưỡng. Anh ấy nói có tôi rằng anh ấy luôn đi sau cùng. Chỉ đến khi việc tàn sát đã xong, anh ấy mới xuất hiện…”.

Đầu giờ chiều, ở nông trại lớn nhất quận Southampton là Newit Harris, nhóm nổi loạn cũng chỉ tuyển được 1 nô lệ. Trái ngược có các suy tính của Nat Turner, rõ ràng là khá nhiều nô lệ da đen không lấy gì làm mặn mà có việc tàn bạo có người da trắng mà đám nổi loạn đang thực hiện. Cummins, nô lệ ở nông trại Newit Harris nói: “Tôi không đồng ý có việc tàn sát bừa bãi. Vì thế tôi không tham dự”.

Samuels Bettket, 1 nô lệ khác nói thêm: “Người da trắng sẽ không để yên chuyện này. Họ có quân đội, có vũ khí trong khi Nat chỉ có vài trăm người có hơn chục khẩu súng. Đã vậy, nếu ở châu Phi, các kẻ nổi loạn có thể trốn vào rừng khi thất bại và được sự nuôi dưỡng, bảo vệ của gia đình, bộ tộc.

Nhưng đấy là nước Mỹ và người Mỹ sẽ không khoanh tay ngồi nhìn tài sản, cơ nghiệp, sinh mạng đồng bào họ lọt vào tay người da đen. Khi ấy các kẻ nổi loạn sẽ trốn đi đâu, sống bằng gì…”.

Tin tức về cuộc nổi loạn của Nat Turner lan đi mau chóng. Chiều ngày 22-8, đa số 1 số chủ nông trại ở Southampton chưa bị tấn công đã vội vã gói ghém tài sản, chạy vào 1 số doanh trại quân đội ở đô thị Jerusalem. Một vài nông trại khác do có số lượng người da trắng khá đông, vũ khí đầy đủ, đã thiết lập 1 số địa điểm phòng thủ.

Waller, chủ nông trại Levi Waller, nằm gần 1 trường tiểu học kể lại: “Chúng tôi có tổng cùng 27 người và 30 khẩu súng 1 số loại. Để bảo vệ lũ trẻ học sinh, tôi cho chúng vào ẩn náu trong các tòa nhà nông trại. Nhiều cha mẹ và anh chị em họ cũng vào theo…”. Nhưng điều này đã dẫn đến 1 cuộc tấn công tàn khốc nhất trong suốt quá trình diễn ra vụ nổi loạn.

Bạn đang xem chuyên mục Tai Chinh Quoc Te ở CTT.EDU.VN

COMMENTS

WORDPRESS: 0
DISQUS: