Ngành chè ‘đánh rơi’ 1.000 tỷ đồng mỗi năm

Sau phong trào “trà bẩn” phá hoại ngành chè mấy năm trước, hiện có nhiều thương nhân Trung Quốc vào tận vùng nguyên liệu chè của Việt Nam đặt xưởng,

Chỉ đạo mới nhất của Thủ tướng về lập 3 đặc khu kinh tế
Đặc khu hành chính-kinh tế Vân Đồn được quy hoạch thế nào?
Đề xuất đánh thuế tài sản nhà 700 triệu: “Vận dụng định mức rất lỗi thời”

Sau phong trào “trà bẩn” phá hoại ngành chè mấy năm trước, hiện có nhiều thương nhân Trung Quốc vào tận vùng nguyên liệu chè của Việt Nam đặt xưởng, giành giật nguyên liệu kiểu “phá giá”. Theo Hiệp hội Chè Việt Nam (Vitas), ngành chè Việt mỗi năm mất dao động 1.000 tỷ đồng vì yếu kém trong liên kết.

Tên xưởng Việt Nam, chủ Trung Quốc

Cách đây dao động 7-8 năm, phong trào làm “chè bẩn” ở nhiều tỉnh miền núi phía Bắc như Yên Bái, Tuyên Quang, Thái Nguyên…để phân phối cho thương nhân Trung Quốc khiến không ít người rùng mình. Lúc đây, thật khó tưởng tượng khi người dân dùng cả phân lân, bùn đất, bột đá …trộn vào chè búp. Sau khi sơ chế, chè vừa nặng, cánh chè lại xoăn, xanh. Chè được đâyng thành bao tải, rồi phân phối sang Trung Quốc qua đường tiểu ngạch, có mức độ “bao nhiêu cũng hết”.

Cũng vì “chè bẩn” siêu lợi nhuận, nhiều người dân lao vào làm. Nhiều nhà máy chè làm ăn đàng hoàng thời đây gần như bị khủng hoảng, sống lay lắt vì “đâyi” nguyên liệu để chế biến và đứng trước nguy cơ phá sản…Một thời gian sau đây, phong trào “chè bẩn” được chẩn chỉnh, nhưng nhiều hệ lụy vẫn còn đây, đặc thù là danh tiếng của chè Việt đã bị tổn hại không nhỏ.

Tuy nhiên, vấn đề tranh giành thiếu lành mạnh, 1 vài xưởng chế biến chè mini mọc như nấm ở 1 vài vùng chè, “chôm” nguyên liệu của nhau trở thành 1 “vấn nạn” của ngành chè trong nước, trong đây có sự tham dự của thương nhân ngoại quốc.

Ông Nguyễn Duy Chánh, Giám đốc Công ty Chè Mộc Châu cho biết, hiện có dao động chục nhà máy sơ chế, chế biến chè quanh khu vực ở Mộc Châu, tuy nhiên, không phải nhà máy nào cũng có vùng nguyên liệu.

“Chúng tôi cũng không ít lần bị 1 vài nhà máy này đẩy giá mua chè lên cao “chôm” nguồn nguyên liệu. Chúng tôi liên kết có dân, và cam đoan bao tiêu, còn có 1 vài nhà máy nhỏ họ mua thất thường, khi có hợp đồng cao thì họ mua, còn thấp thì nghỉ và khi đây nông dân không biết phân phối cho ai”- ông Chánh nói.

Thậm chí theo ông Chánh, có các nhà máy còn dùng trò bẩn, là “xúi” người dân phun thuốc trừ sâu độc tính cao vào chè, khiến các nhà máy này khi đã ký hợp đồng có dân, chẳng thể lấy nguyên liệu đây để chế biến, xuất đi 1 vài phân khúc khó tính.

Nói về hiện trạng ngành chè, ở cuộc họp thường niên của nhóm hợp tác công tư (PPP) thuộc đối tác phát triển bền vững ngành nông nghiệp Việt Nam mới đây, bà Nguyễn Thị Ánh Hồng, Tổng thư ký Vitas tiếp tục cảnh báo về “trò” giành giật nguyên liệu không lành mạnh.

Theo bà Hồng, hiện vùng nguyên liệu không nhiều, gần như rất khó mở rộng. Tuy nhiên, 1 vài địa phương để xưởng sơ chế chè nhỏ lẻ mọc tràn lan, tranh giành nguyên liệu, gây gặp khó cho 1 vài nhà máy.

Thậm chí, ở 1 vùng chè cổ thụ, cạnh nhà 1 nhà máy của Việt Nam là 1 nhà máy mới “nhảy dù” vào, có tên là Việt Nam nhưng chủ Trung Quốc, họ thu mua, giành giật nguyên liệu bằng 1 vàih đẩy giá rất cao. “Chẳng hạn nhà máy trong nước mua 20 nghìn đồng/kg, nhưng công ty Trung Quốc mua có giá 30.000 đồng/kg, khiến 1 vài nhà máy của Việt Nam không xoay trở được”- bà Hồng nói.

Trong khi đây, theo ông Nguyễn Hồng Sơn, Cục trưởng Trồng trọt (Bộ NN&PTNT), 1 vài tổ chức, công ty tham dự hợp đồng và chế biến, tiêu thụ chè trên địa bàn, ngoài giấy phép đầu tư, kinh doanh, cần phải có vùng nguyên liệu theo quy hoạch hoặc hợp đồng tiêu thụ chè búp tươi có hộ nông dân.

“Nhà máy phải có dây chuyền thiết bị chế biến và công nghệ sản xuất hiện đại, chắc chắn điều kiện an toàn thực phẩm và môi trường theo quy định hiện hành”- ông Sơn nói.

Xuất khẩu giảm vì chất lượng

Theo Vitas, cả nước có qui mô chè dao động 130.000 ha. Việt Nam là quốc gia xuất khẩu chè đứng thứ 5 địa cầu, có hơn 500 cơ sở sản xuất chế biến. Tuy nhiên, có 1 vài nước trong khu vực, giá chè xuất khẩu của Việt Nam thuộc diện thấp nhất, chỉ bằng 60-70% giá chè địa cầu.

Một trong các vấn đề có ngành chè lâu nay, ngoài chất lượng giống, năng suất chè, hiện trạng sử dụng thuốc trừ sâu, phân bón không tuân thủ, dẫn đến không chắc chắn về an toàn thực phẩm. Theo Vitas, mỗi năm ngành chè Việt Nam thiệt hại dao động 1.000 tỷ đồng do thiếu liên kết tổ chức sản xuất, không phân vùng nguyên liệu cho nhà máy.

Tổng thư ký Vitas cho biết, hơn 1 tháng qua, gần như xuất khẩu chè rất chậm, do tỷ giá đồng USD tăng quá cao so có đồng tiền nội tệ của 1 vài đối tác nhập khẩu. Từ đầu năm đến nay, Việt Nam mới xuất 110 triệu USD, giảm 7,3% so có cộng kỳ năm ngoái. Trong khi đây, hiện 80% chè xuất khẩu vẫn bị áp VAT, tuy nhiên, phải 30 tháng sau mới được hoàn lại, gây gặp khó xoay xở vốn cho công ty.

Trao đổi có phóng viên Tiền Phong, ông Lại Cao Lê, Chủ tịch Tổng Cty Chè Việt Nam cho rằng, 1 vài bộ, địa phương thực hiện nghiêm quy định, phải có vùng nguyên liệu mới được mở nhà máy, chứ không để mua tranh phân phối cướp, sử dụng thuốc bảo vệ thực vật (BVTV) tràn lan… “Ngành chè đang đi xuống vì 1 vài nước họ cũng đang sợ vì dư lượng thuốc BVTV”- ông Lê nói.

Ông Lại Cao Lê- Chủ tịch Tổng Cty Chè Việt Nam chia sẻ, khi triển khai về phương thức sử dụng thuốc BVTV an toàn ở 1 vài vùng nguyên liệu của Tổng công ty, GĐ đầu người dân phản ứng rất mạnh, bởi lâu nay họ quen dùng thuốc Trung Quốc, phun “cái chết liền”.

Không tìm ra phân khúc xuất khẩu, ngành chè Lâm Đồng lao đao

Bạn đang xem chuyên mục Kinh Te VI Mo Dau Tu ở CTT.EDU.VN

COMMENTS

WORDPRESS: 0
DISQUS: