“Nhà nước không bán sữa, bán bia, cũng không cần bán giày dép”

Nếu số lượng công ty Nhà nước nhiều như giai đoạn này thì không ai giám sát được đầy đủ... "Thủ tướng nói Nhà nước không phân phối sữa, phân phối bi

Hàng không Việt Nam gia nhập Công ước Montreal, khách lợi gì?
Hàng trăm dự án điện mặt trời đăng ký đầu tư vào Việt Nam
[Infographic] Việt Nam nằm ở đâu trên bản đồ giới siêu giàu thế giới?

Nếu số lượng công ty Nhà nước nhiều như giai đoạn này thì không ai giám sát được đầy đủ…

“Thủ tướng nói Nhà nước không phân phối sữa, phân phối bia, nói thế đúng rồi nhưng Nhà nước cũng không cần phân phối giày dép, sản phẩm dệt may, vì cái đó tư nhân làm tốt rồi”.

Đó là bình luận của chuyên gia kinh tế Phạm Chi Lan ở hội thảo đổi mới cơ chế giám sát của cơ quan đại diện chủ có do Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương (CIEM) tổ chức sáng 19/7.

Trình bày báo cáo về nội dung nói trên, ông Phạm Đức Trung, Trưởng ban Cải 1 sốh và phát triển công ty nói, nếu theo 1 số báo cáo về công ty nhà nước trong các năm gần đó thì hiện trạng không phải quá tồi nhưng về góc độ tài chính thì hiệu quả sản xuất kinh doanh đang giảm, ROE giảm 39%, ROA giảm 30% từ 2011 – 2016.

Ông Trung cũng trích lại phân tách của đoàn giám sát của Quốc hội: “Hoạt động thanh tra, kiểm tra, giám sát của cơ quan đại diện chủ có, kiểm soát nội bộ chưa hiệu quả là 1 trong 1 số lý do dẫn đến các vi phạm trong quản lý, sử dụng vốn, tài sản nhà nước ở công ty”.

Phân tích lý do từ hệ thống pháp luật, ông Trung nhấn mạnh rằng hiện không cơ quan nào có đủ thẩm quyền và khả năng theo dõi phân tách công ty đầy đủ, hiệu quả và toàn diện.

Mỗi bộ tham dự 1 mảng nên kết quả giám sát tùy thuộc vào sự tham dự tích cực của 1 số bộ, hệ quả là chia cắt không chắc chắn yêu cầu không ngừng nghỉ liên tục của giám sát, ông Trung nói.

Về lý do trong triển khai thực hiện, đại diện nhóm tìm hiểu CIEM nhấn mạnh hiện trạng thiếu tài liệu đầy đủ về vốn và tài sản nhà nước đầu tư ở công ty trong trọn vẹn nền kinh tế. Vì thế không dễ để trả lời câu hỏi vốn nhà nước hiện đang nằm ở bao nhiêu công ty, giá trị thực ở thế nào?

Thiếu tài liệu cũng là vấn đề được 1 số chuyên gia đề cập sâu hơn trong phẩn trao đổi.

“Tình trạng thiếu tài liệu là 1 lý do khiến cho việc giám sát 1 số công ty Nhà nước kém hiệu quả, vậy vì sao lại thiếu tài liệu, trách nhiệm ở đâu? Có phải đó chính là trách nhiệm của 1 số chủ có, 1 số bộ ngành hay không?”, chuyên gia kinh tế Phạm Chi Lan nêu vô số câu hỏi.

Đồng tình có bà Lan, chuyên gia kinh tế Trần Đình Thiên đặt vấn đề: vì sao nhiều công ty nhà nước không công khai tài liệu theo luật mà chả thấy bị xử lý gì, vì sao lại không công khai mà không ai chịu trách nhiệm gì?

“Yêu cầu công ty Nhà nước phải công khai minh bạch tài liệu đã được quy định ở nghị định của Chính phủ nhưng công ty không làm cũng chả sao. Phó thủ tướng Vương Đình Huệ cũng đã mấy lần chỉ đạo là phải làm, nhưng rồi vẫn không làm và rồi cũng vẫn không sao”, Viện trưởng Nguyễn Đình Cung nói.

Nhưng, thiếu tài liệu cũng chỉ là 1 trong nhiều lý do dẫn đến giám sát kém hiệu quả.

Chuyên gia Phạm Chi Lan nói, từ khi Luật Doanh nghiệp năm 1999 có hiệu lực đến nay đã có hàng nghìn cuộc hội thảo và hàng ngàn cán bộ đi nước ngoài học tập về giám sát công ty Nhà nước. Tiền đã bỏ ra rất nhiều cho làm việc này, kết quả là hệ thống giám sát vẫn có quá nhiều vấn đề, đừng tiếp tục tiêu tốn tiền dân vào đó nữa, bà Lan yêu cầu.

Vấn đề chính, theo bà Lan nằm ở chỗ chưa tách bạch được vai trò chủ có và 1 số cơ quan quản lý nhà nước chuyên ngành nên không ai chịu trách nhiệm cuối cộng.

“Khái niệm quản lý rủi ro không mấy khi xuất hiện ở công ty nhà nước, cơ quan quản lý công ty càng ít khái niệm này, có lẽ họ cũng không coi đó là vấn đề lớn”, bà Lan bình luận.

Chuyên gia Phạm Chi Lan nhấn mạnh, nói cho cộng vấn đề quan trọng nhất là thu hẹp tối đa phạm vi làm việc và số lượng công ty nhà nước, còn nhiều như giai đoạn này thì không ai giám sát được đầy đủ.

“Phải giảm mạnh số lượng, Thủ tướng nói Nhà nước không phân phối sữa, phân phối bia thì đúng rồi, nhưng Nhà nước cũng không cần phân phối giày dép, sản phẩm dệt may vì cái đó tư nhân làm tốt rồi”, bà Lan nói.

Đẩy mạnh cổ phần hoá để định hình phạm vi có cũng là vấn đề được chuyên gia Trần Đình Thiên hơn 1 lần đề cập khi tham dự bình luận ở hội thảo.

Ông Thiên cho rằng rất khó để giám sát khi mà công ty Nhà nước được xác định thuộc thành phần chủ đạo, là 1 trong các trụ cột quan trong nhất của thành phần này. Cách tiếp cận đó ảnh hưởng đến ứng xử coi “ông này” là trùm, là quyền lực, cơ chế xin – cho vẫn tồn ở trong khi ngân sách cũng là trụ cột của thành phần chủ đạo. “Một xin 1 cho cộng 1 nhóm thì giám sát thế nào? Hai vai 1 phe thì khó khách quan được”, ông Thiên bình luận.

Khẳng định thành lập Uỷ ban Quản lý vốn Nhà nước ở công ty là bước tiến bộ theo cơ chế phân khúc, song Viện trưởng Nguyễn Đình Cung cho rằng cần phải kiến trúc thể chế để uỷ ban này làm việc đúng vai trò thì mới phát huy được tác dụng như mong muốn.

Cơ quan này ngồi trên đống tiền nên chẳng thể nói thiếu tiến mà cần động lực thúc đẩy, chẳng thể tiến hành quy tắc cho cơ quan quản lý hành chính Nhà nước vào Uỷ ban, ông Cung nêu quan điểm.

Bà Phạm Chi Lan: Cải 1 sốh DNNN, phải chăng Việt Nam là học trò dốt?

Bạn đang xem chuyên mục Kinh Te VI Mo Dau Tu ở CTT.EDU.VN

COMMENTS

WORDPRESS: 0
DISQUS: