Nhiều kẽ hở trong cho vay trực tuyến

Cho vay trực tuyến (online) càng ngày càng phổ biến nhưng gần như không có quy định hay cơ quan nào trực tiếp giám sát, quản lý, có thể dẫn đến nhiều

Giá vàng giảm mạnh sáng đầu tuần, tỷ giá trung tâm cũng đi xuống
Nỗi khổ của người “mù” dịch vụ ngân hàng
Nhận 500.000 đồng khi mở tài khoản tại VIB

Cho vay trực tuyến (online) càng ngày càng phổ biến nhưng gần như không có quy định hay cơ quan nào trực tiếp giám sát, quản lý, có thể dẫn đến nhiều hệ lụy cho người vay lẫn người cho vay.

Ngày 9-1, anh Thanh (quận Phú Nhuận, TP HCM) cho biết hằng tuần, Công ty TNHH MTV Tư vấn tài chính LGC (tạm gọi Doctor Đồng) nhắn tin mời anh vay tiền. Tương tự, chị Lan (quận Bình Thạnh, TP HCM) cũng liên tục bị nhân viên Doctor Đồng gọi điện chào mời vay tiền trực tuyến. Trong khi đó, hàng chục doanh nghiệp khác đã thi công trang web, tạo lập tiến hành (app) để quảng bá, kết nối người vay có người cho vay.

Tiềm ẩn rủi ro

Theo anh Thanh, nhữngh đó 2 tháng anh có vay tiền trực tuyến từ Doctor Đồng nên có thể bên cho vay đã di chuyển tin, tiếp tục tiếp thị nhằm tìm kiếm thêm người vay. Còn chị Lan thì vài tháng trước có đăng ký vay 2 triệu đồng qua tiến hành của Doctor Đồng. Thế nhưng, do giá thành vay vốn lên tới 30%/tháng nên chị từ chối vay. “Lúc đó, 1 số người xưng là nhân viên Doctor Đồng gọi điện thoại có lời lẽ thô bạo khiến tôi cực kỳ lo sợ” – chị Lan kể lại.

Chuyên gia tài chính – TS Cấn Văn Lực giải đáp dòng tiền cho vay trực tuyến thường là vốn tự có của doanh nghiệp cung cấp công nghệ dịch vụ tài chính (Fintech) hoặc vốn tự có của doanh nghiệp này lẫn vốn huy động từ những tổ chức, cá nhân khác để cho vay lại. Vì thế, để dòng tiền di chuyển, những doanh nghiệp Fintech tìm mọi nhữngh thu hút người vay.

Tại hội nghị bàn về biện pháp phòng chống tín dụng đen vừa được tổ chức, đại diện Bộ Công an cho biết 1 số đối tượng chuyên về cầm đồ, tín dụng đen lợi dụng hình thức cho vay trực tuyến để mời chào người vay tiền có lãi suất ngất ngưởng. Nhiều người tuy không phải đối tượng cho vay chuyên nghiệp nhưng do muốn hưởng chênh lệch lãi suất nên đã vay tiền từ người thân rồi giao cho doanh nghiệp Fintech, để doanh nghiệp này cho người khác vay lại. Khi người vay tiền trực tuyến không trả được nợ thì người đã giao tiền cho doanh nghiệp Fintech sẽ khó đòi lại được, khiến cho xã hội phát sinh nhiều vấn đề phức tạp.

Cục Cạnh tranh và Bảo vệ người tiêu dùng, Bộ Công Thương cho biết trong quý III/2018, sự sụp đổ của vô số mô hình cho vay trực tuyến ở Trung Quốc, kéo theo những vấn đề khác đã ảnh hưởng nghiêm trọng tới cuộc sống, tính mạng của người dân. Tại Việt Nam, trong vài năm gần đó đã xuất hiện rộng rãi những mô hình cho vay trực tuyến, thường được biết đến như “Vay tiền nhanh online”; “Vay tiền không thế chấp”, “Vay tiền không cần gặp mặt”…

Theo Ngân hàng (NH) Nhà nước, cho vay trực tuyến tiềm ẩn nhiều rủi ro cho những bên tham dự, có thể gây mất ổn định kinh tế – xã hội do bên vay không trả được nợ; để lại nhiều hệ lụy kéo dài mà nhiều nước trên địa cầu đã phải trả giá trong thời gian qua. Ở Việt Nam, 1 số doanh nghiệp Fintech làm trung gian kết nối người cho vay và người vay thường đưa ra lãi suất cao để thu hút người cho vay tham dự. Nếu xảy ra tranh chấp do không đòi được số tiền đã cho doanh nghiệp Fintech vay, khó truy cứu trách nhiệm từ những doanh nghiệp này.

Mặt khác, NH Nhà nước nhận định cho vay trực tuyến có thể biến tướng thành huy động tài chính đa cấp, khiến người cho vay, người vay trở thành nạn nhân của hành vi lừa đảo, chiếm dụng vốn bất hợp pháp…

Nhiều kẽ hở trong cho vay trực tuyến - Ảnh 1.

Ứng dụng cho vay trực tuyến càng ngày càng nhiều

Lách luật

Thực tế cho thấy những mô hình cho vay trực tuyến ở Việt Nam thường được ra mắt là doanh nghiệp giải đáp tài chính nhưng lại hợp tác có những tổ chức khác để thu phí giải đáp, phí quản lý khoản vay… nhằm né quy định của Bộ Luật Dân sự 2015 – lãi suất không vượt quá 20%/năm.

Điều này biểu hiện khá rõ ở hồ sơ của 1 bạn vay Doctor Đồng 1,5 triệu đồng. Theo đó, đơn vị cung cấp dịch vụ là Doctor Đồng, thu phí giải đáp hỗ trợ vay vốn 27.000 đồng/ngày. Còn đơn vị cho vay là Công ty TNHH MTV Thương mại Dịch vụ Vạn An Phát (Công ty Vạn An Phát), thu phí quản lý khoản vay 3.000 đồng/ngày và không tính lãi suất dù hợp đồng cho vay vẫn biểu hiện lãi suất 19,9%/năm.

Tuy nhiên, điểm đáng chú tâm là hợp đồng cung cấp dịch vụ của Doctor Đồng lẫn hợp đồng vay tiền của Công ty Vạn An Phát đều không có chữ ký của người vay, thay vào đó là 1 mã số xác nhận (mã OTP) do Doctor Đồng tạo ra.

“Với những chiêu thức này, nếu có tranh chấp giữa bên cho vay và bên vay, cơ quan tính năng rất khó phân xử vì thiếu cơ sở pháp lý, vì hợp đồng vay tiền chỉ biểu hiện thu phí quản lý khoản vay, lãi suất dưới 20%/năm, độc đáo là hợp đồng không có chữ ký của người vay. Từ đó, cơ quan công an rất khó kết luận bên cho vay về tội cho vay nặng lãi” – chuyên gia tài chính, ngân hàng Nguyễn Trí Hiếu nhận định.

TS Cấn Văn Lực cho hay do pháp luật chưa có quy định về làm việc của doanh nghiệp Fintech liên quan đến cho vay trực tuyến nên việc người dân giao tiền cho những doanh nghiệp này để cho vay là cực kỳ rủi ro. Ngoài tình huống người vay không trả được nợ, nếu chẳng may hệ thống của doanh nghiệp Fintech bị mất dữ liệu thì khó có căn cứ để người cho vay đòi lại tiền.

Còn theo NH Nhà nước, cho vay trực tuyến không thuộc phạm vi điều chỉnh của Luật NH Nhà nước và Luật Các tổ chức tín dụng. Bởi cho vay trực tuyến không được thực hiện từ những tổ chức tín dụng mà là chuyển nhượng giữa những tổ chức, cá nhân thông qua việc sử dụng kết nối dựa trên tiến hành công nghệ.

Đang thi công công đoạn pháp lý

Lãnh đạo của cơ quan thanh tra, giám sát NH – đơn vị trực thuộc NH Nhà nước cho biết cơ quan này đang thi công phương án, công đoạn cho vay trực tuyến. Bước đầu cơ quan này có thể cho phép 1 số doanh nghiệp tài chính tiến hành thí điểm vai trò trung gian kết nối người vay có người cho vay. Từ đó, NH Nhà nước sẽ tham khảo những vấn đề phát sinh để phối hợp có những bộ, ngành ban hành những quy định, trình cấp trên giao cho 1 hoặc nhiều bộ ngành quản lý, giám sát cho vay trực tuyến.

Vay tiền trực tuyến, người vay cần cẩn thận

Bạn đang xem chuyên mục tai chinh ngan hang của CTT.EDU.VN

COMMENTS

WORDPRESS: 0
DISQUS: