Những ‘bóng ma’ nghìn tỷ đắp chiếu: Thêm tên Nhiệt điện Thái Bình 2

Ðể gỡ khó cho dự án Nhiệt điện Thái Bình 2, theo Bộ Công Thương, lãnh đạo Tập đoàn Dầu khí Quốc gia Việt Nam (PVN) đã đưa ra ba phương án về việc xử

Grab lên tiếng về khoản lỗ gần 1.000 tỷ đồng
Thủ tướng: Không tăng giá điện, giá dịch vụ y tế để kiểm soát lạm phát dưới 4%
World Bank: Gần 9 triệu người Việt Nam khó thoát nghèo do không có tiền đi học THPT

Ðể gỡ khó cho dự án Nhiệt điện Thái Bình 2, theo Bộ Công Thương, lãnh đạo Tập đoàn Dầu khí Quốc gia Việt Nam (PVN) đã đưa ra ba phương án về việc xử lý 1 vài vấn đề của dự án, trong đây có tham khảo chấm dứt hợp đồng EPC có PVC và chọn lọc tổng thầu mới. PVN cũng cho biết, đến nay còn thiếu, chưa thu xếp được 9.600 tỷ đồng để triển khai tiếp dự án.

Nhà máy chưa hoạt động, thiết bị gần hết hạn bảo dưỡng

Liên tiếp dính phải các bê bối liên quan việc chi tiêu vô tội vạ ở Tổng Cty Cổ phần Xây lắp Dầu khí Việt Nam (PVC) dưới thời Trịnh Xuân Thanh, Dự án Nhiệt điện Thái Bình 2 có tổng vốn đầu tư hàng chục nghìn tỷ đồng đang trở thành tâm điểm chú tâm khi phát lộ thêm nhiều vấn đề khiến nguy cơ “đắp chiếu” dài hạn càng đến gần.

Trong văn bản báo cáo Thủ tướng Chính phủ mới đây, Bộ Công Thương cho biết, Ban Quản lý dự án Điện lực Dầu khí Thái Bình 2 vừa có báo cáo về việc đến nay dự án Nhiệt điện Thái Bình 2 đã phát triển chậm độ hơn bốn năm. Hàng chục nghìn tỷ đồng đầu tư có nguy cơ bị “đắp chiếu”, không có lối thoát nếu không được tiếp thêm nguồn lực tài chính. Cụ thể, tính đến giữa tháng 7/2018, Dự án Nhà máy Nhiệt điện Thái Bình 2, do PVN làm chủ đầu tư, mới đạt gần 83% công đoạn tổng thể, nhiều hạng mục như mua sắm vật tư, thiết bị vẫn chưa đã đi vào hoạt động.

Theo Bộ Công Thương, riêng phần vốn vay nước ngoài cho dự án đến nay đã giải ngân tổng cộng được 432 triệu USD và đã phải trả nợ tổng cộng 81 triệu USD. Báo cáo cho thấy, theo tổng mức đầu tư điều chỉnh lần hai được phê duyệt, chuẩn bị nguồn vốn còn thiếu, chưa thu xếp được cho dự án lên tới 9.600 tỷ đồng. Tính đến cuối năm 2017, PVN đã phải dùng 21.577 tỷ đồng vốn chủ có để giải ngân phục vụ dự án.

Bên cạnh việc phát triển chậm độ, dự án cũng có “nhiều vấn đề” vướng mắc. Điển hình như đến nay dự án vẫn chưa đã đi vào hoạt động mua sắm vật tư, thiết bị và chọn lọc nhà thầu phụ. Việc PVC ký hợp đồng trọn gói có giá trị lên tới 1,2 tỷ USD có thời gian đã đi vào hoạt động tổ máy 1 và 2 tương ứng 39 tháng và 45 tháng tính từ ngày 22/6/2012, trong khi PVC chưa có bí kíp làm tổng thầu EPC nhà máy nhiệt điện than. Ngoài ra, năng lực tài chính của PVC hạn chế nhưng lại sử dụng tiền tạm ứng của dự án lên tới 1.080 tỷ đồng vào mục đích khác.

Ngoài việc PVC đến nay chưa thu xếp được đủ nguồn vốn để triển khai dự án và chi trả 1 vài phần công việc đã đã đi vào hoạt động, hơn 505 triệu USD vay nước ngoài chưa giải ngân. Trong khi đây, thời hạn cuối cùng để giải ngân là 28/9/2018 đang đến gần, càng gây áp lực đến công đoạn của dự án.

Cũng theo phân tách của Bộ Công Thương, dự án đến nay vẫn trong nguy cơ tiếp tục phát triển chậm độ dù đã được gia hạn 1 lần. Bên cạnh đây, 1 số thiết bị dù chưa đưa vào sử dụng nhưng đã bị quá thời hạn bảo dưỡng của nhà sản xuất. Việc dự án tiếp tục phát triển chậm độ sẽ dẫn đến tăng rủi ro liên quan chất lượng thiết bị đã quá thời hạn bảo dưỡng.

“Thời gian gần đây, nhiều cán bộ của tổng thầu PVC và chủ đầu tư có thể hiện lo sợ rủi ro pháp lý nên xin chuyển công tác. Càng về sau, tổng thầu càng gặp khó trong chắc chắn, duy trì nhân lực có chất lượng, bí kíp quản lý công đoạn, đấu thầu, mua sắm”, lãnh đạo Bộ Công Thương cho hay.

Để gỡ khó cho dự án, theo Bộ Công Thương, lãnh đạo PVN đã đưa ra ba phương án về việc xử lý 1 vài vấn đề của dự án, trong đây có việc tham khảo chấm dứt hợp đồng EPC có PVC và chọn lọc tổng thầu mới. Dù đưa ra 1 vài phương án, song PVN nhận định, 1 vài phương án đều tiềm ẩn rủi ro, gặp khó. Với 1 vài đề xuất “giải cứu” trên, Thủ tướng đã yêu cầu Bộ Công Thương chỉ đạo PVN kiểm soát, giám sát nghiêm ngặt hơn công tác quản lý, sử dụng tài chính, đấu thầu ở dự án.

Về công đoạn dự án, Bộ Công Thương kiến nghị Thủ tướng Chính phủ chấp thuận chủ trương điều chỉnh công đoạn hoạt động Nhà máy Nhiệt điện Thái Bình 2 trong quy hoạch điện II điều chỉnh. Việc điều chỉnh công đoạn không miễn trừ trách nhiệm, nghĩa vụ 1 vài bên theo hợp đồng EPC đã ký và quy định pháp luật. Cụ thể, tổ máy 1 sẽ đã đi vào hoạt động vào tháng 6/2019 và tháng 9/2019 đã đi vào hoạt động tổ máy 2. “Tổ máy số 1 của dự án đến nay đã phát triển chậm độ 45 tháng, tổ máy số 2 chậm 42 tháng so có hợp đồng EPC, dự án khó có thể đã đi vào hoạt động vào năm 2019 như PVN đề xuất”, Bộ Công Thương nhận định.

Xin rút tiền phong tỏa, không xử lý cán bộ

Theo Bộ Công Thương, việc PVN kiến nghị 1 loạt biện pháp về tài chính nhằm gỡ khó về vốn cho dự án Nhà máy Nhiệt điện Thái Bình 2, trong đây có xin rút 127 tỷ đồng tiền gửi đang bị phong tỏa ở OceanBank của PVC để sử dụng cho dự án đang bị nhiều ý kiến phản đối. Cụ thể, Ngân hàng Nhà nước cho biết, đang chỉ đạo OceanBank thi công phương án tái cơ cấu để trình Thủ tướng phê duyệt trước khi triển khai thực hiện. Theo đây, 1 vài khoản tiền gửi của PVN và đơn vị thành viên ở OceanBank sẽ được xử lý tổng thể trong phương án cơ cấu lại của ngân hàng này và chi trả theo công đoạn, sau khi cấp có thẩm quyền phê duyệt.

Một điểm đáng chú tâm trong báo cáo của PVN về việc xử lý 1 vài vấn đề của dự án là tập đoàn kiến nghị Bộ Công Thương tham khảo báo cáo Bộ Chính trị, Ban Bí thư tham khảo không xử lý trách nhiệm hình sự có các cán bộ không thuộc diện điều tra và các cán bộ có thể mắc phải các lỗi chuyên môn mà không cố ý, không vì động cơ cá nhân, lợi ích nhóm. Tuy nhiên, đề xuất này đã bị Bộ KH&ĐT và Bộ Công Thương không đồng tình. Các bộ này cho rằng, mức độ sai phạm sẽ do cơ quan điều tra, cơ quan có công dụng tham khảo, chọn lọc.

Bộ Công Thương cũng cho hay đã kiến nghị Thủ tướng chấp thuận chủ trương để PVC thuê đơn vị giải đáp chuyên ngành lập dự toán giá thành quản lý tổng thầu theo công đoạn điều chỉnh, trình Bộ Xây dựng thẩm định, phê duyệt để tháo gỡ thiếu hụt giá thành, duy trì và bổ sung đội ngũ nhân lực, giảm nguy cơ lỗ.

Trao đổi có PV Tiền Phong, Chuyên gia kinh tế Lê Đăng Doanh cho rằng, số tiền cần đầu tư thêm cho dự án Nhà máy Nhiệt điện Thái Bình 2 đã đi vào hoạt động là rất lớn. Với số tiền lớn bởi thế, Chính phủ cần tham khảo, mời 1 hội đồng giám sát độc lập, có đại diện của Quốc hội và 1 vài chuyên gia được Thủ tướng bổ nhiệm để tham khảo lại 1 vài phương án, tính toán số vốn cần thiết chính xác để đã đi vào hoạt động dự án. Theo ông Doanh, có 12 dự án thua lỗ nghìn tỷ của ngành Công Thương được nói đến nhiều trong thời gian qua, nếu Nhiệt điện Thái Bình 2 lặp lại sự thua lỗ sẽ là 1 gánh nặng lớn. Còn về phía Bộ Công Thương, tiền đổ ra để làm dự án lên tới hàng chục nghìn tỷ đồng là rất lớn và giờ cần thêm tới gần 10.000 tỷ đồng nữa để triển khai thì rất cần có quy định nghiêm ngặt để giám sát việc thực hiện dự án này. “Về phía Bộ Công Thương cũng vậy, cũng cần giám sát nghiêm ngặt, không để hiện trạng vừa đá bóng vừa thổi còi trong quản lý số tiền cần thêm để đổ vào dự án như đề xuất”, ông Doanh nói.

Dự án Nhà máy nhiệt điện Thái Bình 2 có diện tích công suất 2×600 MW thuộc Trung tâm điện lực Thái Bình được PVN phê duyệt dự án đầu tư ngày 2/7/2010. PVC được chọn làm tổng thầu EPC của dự án. Tổng mức đầu tư dự án đến nay là 41.799 tỷ đồng.

Những con số kinh hoàng về việc sử dụng sai mục đích cả nghìn tỷ đồng ở PVC và dự án Nhiệt điện Thái Bình 2 đã được phản ánh qua loạt bài “Vén màn thua lỗ ở PVC” đăng trên Tiền Phong hồi tháng 9/2016 đến nay đã cho thấy rõ hơn các hệ lụy của 1 thời “tiêu tiền kiểu ném qua cửa sổ” ở nhiều đơn vị thuộc Tập đoàn Dầu khí Quốc gia (PVN) trước đây. Một trong các điển hình của việc tiêu tiền sai mục đích ở PVC được báo chí nhắc nhiều là số tiền tạm ứng cho dự án này được PVN rót cho PVC hồi năm 2011 dao động 1.300 tỷ đồng và 6,6 triệu USD đã bị sử dụng sai mục đích, dùng để trả nợ vay ngân hàng, góp vốn lập doanh nghiệp con…

Bạn đang xem chuyên mục Kinh Te VI Mo Dau Tu ở CTT.EDU.VN

COMMENTS

WORDPRESS: 0
DISQUS: