Nỗi lo ngành tơ tằm phụ thuộc nước ngoài

Ngành dâu tằm tơ (DTT) Việt Nam đang dần bình phục và phát triển trở lại. Tuy nhiên, 1 số chuyên gia cảnh báo phải cẩn thận trước nguy cơ bình phục “

Mỗi năm Bộ Tài chính thu về hàng trăm ngàn tỷ từ thuế, phí liên quan đến tài sản
Vì sao TPHCM dừng dự án buýt nhanh BRT trị giá gần 144 triệu USD?
Hà Nội thu hút 1,74 tỷ USD vốn FDI trong 8 tháng

Ngành dâu tằm tơ (DTT) Việt Nam đang dần bình phục và phát triển trở lại. Tuy nhiên, 1 số chuyên gia cảnh báo phải cẩn thận trước nguy cơ bình phục “nóng”, tùy thuộc sâu vào Trung Quốc.

Bảo Lộc từng là “thủ phủ” DTT của Việt Nam và cả khu vực Đông Nam Á. Thế nhưng rong ruổi khắp 1 số xã, phường như Đam Bri, Đại Lào, Lộc Phát, Lộc Châu…, ai nấy đều hẫng hụt bởi nhiều vườn dâu đã biến mất. Cách đấy hơn hai thập niên, ngang qua các vùng này, không khỏi choáng ngợp trước cảnh nương dâu bạt ngàn phủ xanh 1 số sườn đồi và tràn ra đến tận các con phố cái. Còn bây giờ, ruộng dân chỉ còn các mảng miếng nhỏ, xen giữa 1 số cây trồng khác.

“Thời hoàng kim, vào dao động các năm đầu thập niên 90 của thế kỷ trước, cả nước có tới 38.000 ha dâu, trong đây Lâm Đồng trồng nhiều nhất có 17.850 ha. Đến các năm cuối của thập niên này và đầu các năm 2000, tơ lụa trên phân khúc địa cầu rớt giá thê thảm, chỉ còn 1 nửa. Ngành DTT Việt Nam bước vào thời kỳ khủng hoảng, suy thoái nghiêm trọng, chỉ còn chưa đến chục ngàn héc ta”, ông Nguyễn Tiến Dũng, người gắn bó có DTT Bảo Lộc 26 năm qua nói.

Liên tục đảm nhiệm 1 số chức vụ giám đốc hoặc phó tổng giám đốc ở 1 số công ty DTT ở Bảo Lộc, am hiểu về ngành DTT đến tận “chân tơ kẽ tóc”, ông Dũng đánh giá: Thời hoàng kim, “thủ phủ” DTT có trên 3.000 ha dâu. Đến khi suy thoái, người người quay lưng có cây dâu con tằm thì diện tích dâu có khi chỉ còn dao động 100ha. Cả chục công ty Nhà nước rơi vào hiện trạng phá sản, ngừng vận hành hoặc giải thể. Nhiều công ty tư nhân cũng phải thu hẹp diện tích, sản xuất cầm chừng hoặc chuyển sang 1 số ngành nghề khác. Hàng vạn lao động phải khăn gói về quê ở 1 số tỉnh phía Bắc hoặc tha phương kiếm sống.

Hụt hơi có giá kén

“Đầu năm 2006, giá kén tăng trở lại. Nhiều người muốn quay về có cây dâu, con tằm nhưng lực bất tòng tâm. Do đây, hơn mười năm qua chỉ bình phục gần 240ha dâu, nâng tổng diện tích dâu của đô thị lên dao động 340 ha, bằng 1/9 so có thời hoàng kim”, ông Dũng cho biết. Về lý do của hiện trạng trên, nhiều chuyên gia DTT cho rằng 1 số vườn dâu mau chóng bị thay thế bởi trà và cà phê, các loại cây có vòng đời mấy chục năm nên rất khó đảo ngược tình thế. Tại Bảo Lộc, dâu tằm không bị xóa sổ bởi trà và cà phê là may lắm rồi!

“Láng giềng chuyên trồng trà, cà phê và không ngừng nghỉ bón phân hóa học, phun thuốc trừ sâu khiến vườn dâu của gia đình tôi bị ngấm thuốc. Ăn phải loại lá dâu này thì tằm lăn ra chết vô số. Bởi thế dẫu quá nửa cuộc đời nặng nợ có dâu tằm nhưng tôi nào dám đánh cược tất cả có cây dâu. Cứ phải trồng nhiều loại cây và chọn khoảnh vườn 1 sốh xa thửa đất của hàng xóm để trồng dâu”, cụ Nguyễn Văn Năm (thôn 7, xã Đạm Ri) tâm tư.

“Bảo Lộc có các điều kiện hoàn hảo cho ngành tơ tằm bởi có thể thu hoạch 10 vụ kén/năm. Nên tạo ra các giống tằm mới thích ứng có điều kiện của địa phương và hệ thống nuôi tằm tiên tiến. Có bởi thế mới sản xuất được kén chất lượng cao để làm ra tơ cấp cao”.

Ông Kosho Matsunaga, Tổng giám đốc Công ty Matsumura (Nhật Bản) hiến kế

Chủ tịch Hiệp hội DTT Việt Nam Đặng Vĩnh Thọ nói, Lâm Đồng có tới 40 dãy ươm tơ tự động trong số 41 dãy của cả nước và đang lắp thêm 10 dãy nữa nhưng chỉ có 5.000 ha dâu (cả nước 8.000 ha). Nếu nông dân đầu tư thâm canh cây dâu tốt, năng suất đạt 30 tấn/ha và nuôi tằm không bị hỏng thì lượng kén thu về cũng không đủ cung cấp công suất máy ươm tơ. Do đây xảy ra hiện trạng tranh mua, tranh phân phối giữa 1 số công ty làm phân khúc không ổn định và đã có 1 số công ty rơi vào gặp khó, phá sản. Mặt khác, mỗi năm chúng ta phải nhập khẩu hàng ngàn tấn tơ từ Trung Quốc, Brazil để làm gia công cho Công ty Matsumura xuất khẩu qua 1 số nước Pháp, Ý, Ấn Độ, Nhật Bản…

Ông Phạm Phú Bình, Giám đốc Công ty tơ tằm Phú Cường (xã Đại Lào, TP Bảo Lộc) trăn trở: Thương nhân Trung Quốc núp bóng công ty Việt Nam đầu tư nhà máy ươm tơ rồi tranh mua nguyên liệu có giá cao chót vót: giá trị thực chỉ dao động 140.000-150.000 đồng/kg kén nhưng họ nâng lên đến 170.000-180.000 đồng/kg. Ông kiến nghị khi cấp giấy phép cho 1 số công ty đầu tư máy móc thì phải tham khảo phương án phát triển vùng nguyên liệu của họ để tạo sự cân đối giữa trồng dâu nuôi tằm và ươm tơ dệt lụa.

Hai năm nay, năng lực chế biến tơ tằm tăng gấp ba lần, trong khi đây, sản lượng kén chỉ cung cấp chưa tới 50% công suất của 1 số nhà máy ở Lâm Đồng. Việc tranh mua tranh phân phối có khi đã đẩy giá kén lên mức kỷ lục: hơn 190.000 đồng/kg. Nguyên Chủ tịch Hiệp hội DTT Việt Nam Nguyễn Văn không khỏi băn khoăn: Nếu kéo dài hiện trạng này thì sẽ… “đứt” hơi và không biết ngành DTT sẽ đi về đâu? “Ngay từ bây giờ nếu không có chiến lược phát triển bài bản thì trong 10 – 15 năm tới, chúng ta sẽ không có nguyên liệu để sản xuất”, ông Đặng Vĩnh Thọ bày tỏ nỗi lo lắng.

Đa số trứng giống tằm đều nhập lậu

Theo ông Thọ, khâu quan trọng bậc nhất trong chuỗi sản xuất tằm tơ là cung ứng trứng giống cho 1 số hộ nuôi tằm. Chất lượng trứng không tốt sẽ ảnh hưởng xấu đến kết quả lứa tằm, làm giảm năng suất cũng như chất lượng kén. Thế nhưng khâu này đang bị bỏ ngỏ. Hiện Lâm Đồng và 1 số tỉnh miền Bắc đều nuôi tằm lai lưỡng hệ nhưng lại không có nơi sản xuất giống tằm, gần như phải nhập tất cả từ Trung Quốc qua các con phố tiểu ngạch, không kiểm dịch động-thực vật nên độ rủi ro cao.

Một chủ 1 cơ sở nuôi tằm con khác là ông Đỗ Văn Hùng cho hay từ nhiều năm nay không còn mua trứng tằm từ 1 số cơ sở tìm hiểu của Việt Nam nữa vì chất lượng không ổn định, nguy cơ rủi ro cao. Công nghệ tạo giống của Trung Quốc đã có từ lâu, Việt Nam chưa thể theo kịp. Từ việc tạo giống chưa tốt, dẫn tới chất lượng tơ cũng bị kém hơn hẳn so có tơ Trung Quốc.

“Trứng giống tằm đang là thách thức lớn, là vấn đề nan giải đối có ngành DTT nước ta. Vấn đề cấp thiết đặt ra là phải nhập cho được trứng giống tằm theo các con phố chính ngạch”, Bí thư Thành ủy Bảo Lộc Lê Hoàng Phụng nói.

“Nút thắt quan trọng nhất giai đoạn này là trứng giống tằm. Nếu tháo gỡ được nút thắt này thì ngành DTT Việt Nam sẽ phát triển. Trước mắt, Hiệp hội yêu cầu Bộ NN&PTNT và tỉnh Lâm Đồng hỗ trợ việc nhập giống tằm cấp 2 từ Trung Quốc theo các con phố chính ngạch rồi tổ chức nuôi tằm con tập trung và cung cấp tằm giống cho nông dân. Về lâu dài, Nhà nước cần có chính sách phân phối hàng đẩy mạnh tiến hành công nghệ kỹ thuật tiên tiến trong khâu nuôi, tạo giống để giảm dần sự lệ thuộc vào Trung Quốc, từ đây hạn chế các rủi ro” – ông Thọ kiến nghị.

Việt Nam nhập gần 700.000 m2 vải tơ tằm Trung Quốc

Bạn đang xem chuyên mục Kinh Te VI Mo Dau Tu ở CTT.EDU.VN

Bạn nên click xem thêm tài liệu của trang nàyhttps://giakhanhland.vn/kien-thuc/

COMMENTS

WORDPRESS: 0
DISQUS: 0