SCMP: Đập thủy điện lớn nhất thế giới lâm nguy vì sinh vật ngoại lai, TQ phải nhờ “đội quân 6 chân” giúp đỡ

Đập Tam Hiệp của Trung Quốc đang bị môi trường xung quanh đe dọa, và 1 số nhà khoa học nước này đang phải đau đầu tìm giải pháp đối phó. Người Trung

Quỹ Trump bị kiện vì làm ăn bất hợp pháp
Argentina nâng sàn lãi suất cơ bản lên 78%
Sóng nhiệt hoành hành khắp nước Mỹ: Nhiều thành phố phải mở nơi trú ẩn cho dân

Đập Tam Hiệp của Trung Quốc đang bị môi trường xung quanh đe dọa, và 1 số nhà khoa học nước này đang phải đau đầu tìm giải pháp đối phó.

Người Trung Quốc đau đầu vì loài thực vật ngoại lai

Theo báo Bưu điện Hoa Nam Buổi sáng (SCMP – Hong Kong), 1 số nhà khoa học Trung Quốc đang nhân giống hàng triệu con bọ cánh cứng để giải quyết 1 loại thực vật xâm lấn đang đe dọa hệ sinh thái sông Dương Tử (Trường Giang), độc đáo là dòng chảy ở khu vực đập Tam Hiệp – công trình được ghi nhận là con đập lớn nhất địa cầu.

Loài thực vật thủy sinh có tên khoa học là Alternanthera philoxeroides vốn mọc ở Nam Phi, nhưng vào năm 1937 – khi quân Nhật xâm chiếm Trung Quốc, loài cỏ này đã được đưa tới trồng trên sông Dương Tử để làm thức ăn cho ngựa. Cho tới tận thập niên 1980, 1 số nhà khoa học mới cảm thấy điều người dân sinh sống dọc bờ sông đã biết từ lâu – rằng loài thực vật này thực sự gây hại cho hệ sinh thái ở Trung Quốc.

Sau Thế chiến II, loài cỏ này đã được trồng ở khắp miền Nam Trung Quốc để làm thức ăn cho động vật, làm cảnh và thậm chí làm dược liệu. Nhưng, cái giá phải trả không hề rẻ. Loài thực vật ngoại lai này không chỉ lấy hết dinh dưỡng, ánh sáng và đất màu của cây lương thực, mà còn bắt đầu gây hại tới 1 số loài thủy sản.

Người nông dân đã tìm đến nhiều giải pháp để xử lý loài thực vật khó ưa này, từ xe ủi đất đến thuốc diệt cỏ. Tuy nhiên, 1 số giải pháp này thường đắt đây và gây hại cho môi trường, nhưng lại không diệt được tận gốc loài cỏ ngoại lai.

SCMP: Đập thủy điện lớn nhất địa cầu lâm nguy vì sinh vật ngoại lai, TQ phải nhờ đội quân 6 chân giúp đỡ - Ảnh 1.

Một nhà kính nuôi bọ cánh cứng ở tỉnh Hồ Bắc, Trung Quốc. Ảnh: SCMP

Các công trình sư cho biết sự phát triển mau chóng của loài cỏ Nam Phi có thể khiến 1 số lưới lọc ở nhiều cơ sở như đập Tam Hiệp bị tắc nghẽn, ngăn lưu lượng nước chảy để 1 số tuabin vận hành, làm giảm công suất vận hành của đập thủy điện và ảnh hưởng đến dòng chảy của sông Dương Tử.

Vào đầu thập niên 90, Giáo sư Zhang Guoliang và 1 số đồng nghiệp ở Viện Khoa học Nông nghiệp Trung Quốc đã đưa loài bọ cánh cứng ăn loại cỏ này từ Mỹ về Trung Quốc để thử nghiệm, sau khi họ nghe nói 1 số nhà khoa học Mỹ đã tiến hành thành công ở California và 1 số bang miền Nam nước Mỹ.

Loài bọ cánh cứng có tên là Agasicles hygrophila được 1 số nhà khoa học Trung Quốc đưa về có tốc độ nhân giống rất nhanh, và thực sự chúng đã giải quyết được 1 phần vấn đề cỏ dại ở 1 số khu vực có khí hậu ấm hơn ở miền Nam Trung Quốc như Quảng Đông, Giang Tây, Quảng Tây.

Tuy nhiên, ở khu vực sông Dương Tử, nơi có khí hậu lạnh giá vào mùa đông, loài bọ cánh cứng này thường chẳng thể sống sót tới mùa xuân năm sau, theo 1 số nhà khoa học thuộc đội ngũ của ông Zhang.

Trong khi đây, ở 1 số tỉnh như Tứ Xuyên, Hồ Bắc, Giang Tô, Chiết Giang… nằm dọc sông Dương Tử và gần đập Tam Hiệp, loài thực vật ngoại lai vẫn tiếp tục sinh trưởng mạnh mẽ và khiến các vấn đề ở khu vực này càng thêm tồi tệ, dù mỗi năm chính quyền địa phương phải chi hơn 1 tỉ Nhân dân tệ (khoảng 141 triệu USD) để thuê máy móc và mua 1 số loại hóa chất diệt cỏ.

“Nếu không có giải pháp ngăn chặn, loại cỏ này có thể phủ kín trọn vẹn mặt hồ”, 1 nhà khoa học thuộc đội ngũ của giáo sư Zhang cho biết. “Một số nhánh của sông Dương Tử bị chúng bịt kín, khiến nước sông tràn cả lên bờ.”

SCMP: Đập thủy điện lớn nhất địa cầu lâm nguy vì sinh vật ngoại lai, TQ phải nhờ đội quân 6 chân giúp đỡ - Ảnh 2.

“Khắc tinh” của loài cỏ ngoại lai Nam Phi. Ảnh: Alamy

“Đội quân 6 chân”

Một thập kỷ sau ngày loài bọ cánh cứng được đưa về Trung Quốc, ông Zhang tiếp tục đưa ra 1 ý tưởng táo bạo: Xây dựng 1 nhà kính chỉ dành cho “đội quân 6 chân” để giúp chúng sống sót qua mùa đông lạnh giá, và khi mùa xuân đến, “đội quân” này sẽ tiếp tục làm nhiệm vụ của chúng.

Tuy nhiên, phương án này cũng vấp phải nhiều gặp khó do loài bọ cánh cứng này rất phàm ăn, và chưa 1 ai từng thành công có ý tưởng này.

Đội ngũ của ông Zhang đã mất gần 1 thập kỷ để biến ý tưởng gặp khó ấy thành sự thực. “Đã có khi chúng tôi muốn bỏ cuộc”, ông nói.

Cuối cộng, các nỗ lực của họ đã được đền đáp. Kể từ năm 2012, 1 số trang trại nuôi bọ cánh cứng đã được thi công dọc sông Dương Tử, và mỗi năm 1 số cơ sở này nhân giống được hơn 90 triệu con.

“Đội quân 6 chân” này sẽ được thả vào 1 vùng có qui mô 250 km2, và chúng có thể “xử lý” 1 qui mô cỏ lớn gấp 5 lần.

Đầu tiên, các người nông dân ở quanh khu vực này vẫn rất hồ nghi về biện pháp mới, theo ông Xiong Jialin, quản lý 1 nông trại bọ cánh cứng ở Hồ Bắc, cho biết. Họ lo lắng rằng loài bọ này sẽ không chỉ ăn cỏ, mà còn ăn cả các loại cây trồng và hoa màu bản địa.

Các nhà khoa học đã thử nghiệm hơn 100 loài cây bản địa, và rất may mắn là “đội quân 6 chân” của họ không hề hứng thú có 1 số loài thực vật này.

Theo số liệu của chính quyền tỉnh Hồ Bắc, kinh phí sử dụng bọ cánh cứng chỉ bằng 1/3 so có kinh phí dùng thuốc diệt cỏ, và bằng 1/10 so có sử dụng máy móc.

Những người nông dân địa phương đã thực sự bị thuyết phục khi chứng kiến đám bọ cánh cứng “xử lý” gọn ghẽ hơn 80% số cỏ dại trên 1 số ao, hồ trong khu vực.

Tất nhiên, 1 sốh làm này cũng chưa thể xử lý triệt để vấn đề thực vật xâm lấn phát triển mạnh trên sông Dương Tử. Ông Zhang Boting, 1 nhà khoa học ở Viện Nghiên cứu Thủy năng và Nguồn nước Trung Quốc, cho biết vấn đề gốc rễ nằm ở nguồn dinh dưỡng của loài thực vật này – tức 1 số nguồn nước thải từ 1 số đô thị và thị trấn kế bên.

“Bọ cánh cứng có vai trò rất quan trọng, tuy nhiên chúng chỉ là 1 phần trong chiến dịch lớn nhằm giải quyết vấn đề nhức nhối này”, ông Zhang kết luận.

Tình hình giai đoạn này có thể biến Nga và Trung Quốc trở thành “bạn thân” được hay không?

Bạn đang xem chuyên mục Tai Chinh Quoc Te ở CTT.EDU.VN

COMMENTS

WORDPRESS: 0
DISQUS: 0