“Siêu ủy ban” sẽ quản vốn nhà nước tốt hơn?

Ủy ban Quản lý vốn nhà nước ở doanh nghiệp ra đời nhằm nâng cao hiệu quả đồng vốn, tạo sự bình đẳng, gỡ vướng cho doanh nghiệp song khó tránh khỏi lú

Phó Thủ tướng yêu cầu đánh giá tác động của thuế tới giá điện
Điện thoại Samsung, thiết bị điện tử FDI và sự chuyển đổi đặc biệt bên trong nhóm ngành công nghiệp
15 tỷ vỏ hộp sữa giấy người dân Việt Nam thải ra môi trường mỗi năm sẽ đi về đâu?

Ủy ban Quản lý vốn nhà nước ở doanh nghiệp ra đời nhằm nâng cao hiệu quả đồng vốn, tạo sự bình đẳng, gỡ vướng cho doanh nghiệp song khó tránh khỏi lúng túng, chồng chéo khi vận hành.

Gần 2 tháng kể từ khi chính thức công bố đến nay, Ủy ban Quản lý vốn nhà nước (QLVNN) ở doanh nghiệp (DN) – cơ quan được giới chuyên gia gọi là “siêu ủy ban” – đã đã đi vào vận hành việc tiếp nhận khối tài sản khổng lồ 2,3 triệu tỉ đồng của 19 tập đoàn, tổng doanh nghiệp theo yêu cầu của Thủ tướng Chính phủ.

Nhẹ gánh dù giảm đặc quyền, đặc lợi

Theo ông Nguyễn Hoàng Anh, Chủ tịch Ủy ban QLVNN ở DN, ủy ban đã tích cực phối hợp có các bộ, cơ quan có DN và các DN được chuyển giao để triển khai công việc “quy về 1 mối” theo quy định; không gián đoạn vận hành kinh doanh của DN. Đồng thời, cơ chế phối hợp giữa 2 bên cũng được xác lập nhằm tiếp tục chỉ đạo và quản lý DN đã đi vào vận hành nhiệm vụ sản xuất – kinh doanh năm 2018.

Ông Dương Quang Thành, Chủ tịch HĐTV Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN), cho biết thực hiện yêu cầu chuyển giao, EVN đã làm việc có bộ phận chuyên môn của Ủy ban QLVNN ở DN về 1 số công việc liên quan đến công tác quản lý, giám sát DN. Trong đó, cung cấp tài liệu phục vụ cho công tác quản lý của ủy ban, như: Bộ chỉ số giám sát, phân tích DN; tài liệu sơ bộ về doanh thu, sản lượng điện thương phẩm, biểu đồ phụ tải…

Siêu ủy ban sẽ quản vốn nhà nước tốt hơn? - Ảnh 1.

Tổng Công ty Viễn thông MobiFone đã được bàn giao về Ủy ban Quản lý vốn nhà nước ở doanh nghiệp Ảnh: MINH CHIẾN

“Tôi cho rằng việc thành lập Ủy ban QLVNN ở DN nhằm tách bạch công dụng đại diện chủ có vốn nhà nước có công dụng quản lý nhà nước của các bộ, ngành; đồng thời, có thể bảo đảm sự thống nhất 1 đầu mối, chuyên nghiệp nhằm nâng cao hiệu quả quản lý vốn nhà nước” – chủ tịch EVN phân tích.

Một tập đoàn khác được chuyển giao về ủy ban cho hay DN mong bớt được nhiều “nghi lễ” cũng như các quy định hành chính rườm rà, đồng thời kỳ vọng ủy ban không lạm dụng quyền lực quá lớn để làm khó, tạo ra cơ chế xin – cho khiến DN vất vả.

Thực tế, sau khi chuyển giao về “siêu ủy ban”, có thể vô vàn đặc quyền, đặc lợi của DN sẽ bị xóa bỏ hoặc cắt giảm so có trước. Bản thân cơ quan chủ quản là bộ, ngành, địa phương cũng mất đi ít nhiều quyền lực và ích lợi. Song, đó lại là điều kiện tốt để sàng lọc DN, trả lại môi trường kinh doanh công bằng, minh bạch cho cùng đồng DN.

Ông Phạm Đức Trung, Trưởng Ban Cải cách và Phát triển DN – Viện Nghiên cứu và Quản lý kinh tế trung ương (CIEM), cho biết xuất phát từ thực ở việc quản lý vốn nhà nước bị phân tán, không bảo đảm hiệu quả, việc ra đời Ủy ban QLVNN ở DN tập trung quyền chủ có vốn nhà nước cũng là tập trung nguồn lực của nhà nước đầu tư vào sản xuất kinh doanh ở DN. Bên cạnh đó, ủy ban quản lý đồng vốn của nhà nước cũng sẽ giúp nhà nước bảo đảm địa điểm trung gian, khách quan trong điều hành kinh tế; tránh phân biệt đối xử có các thành phần DN. Đặc biệt, cơ quan quản lý nhà nước sẽ được giải phóng khỏi công dụng quản lý DN để tập trung tốt hơn nhiệm vụ quản lý nhà nước về mặt chuyên ngành.

Tháo gỡ nhiều vướng mắc

Mặc dù đã đã đi vào vận hành việc chuyển giao trong thời gian ngắn nhưng theo công đoạn, đến hết năm 2019, Ủy ban QLVNN ở DN mới đã đi vào vận hành tất cả bộ máy. Như thế, trong thời gian này, cả ủy ban lẫn các DN đều phải khéo léo phối hợp vận hành để bảo đảm vận hành thông suốt và đúng luật.

Ông Dương Quang Thành yêu cầu làm rõ công dụng, nhiệm vụ, quyền hạn, mối quan hệ giữa ủy ban có các cơ quản quản lý nhà nước nhằm tạo thuận lợi cho quá trình vận hành của các tập đoàn, tổng doanh nghiệp. Bởi lẽ, GĐ này, vai trò của 1 số DN nhà nước không chỉ bảo đảm sản xuất – kinh doanh, thu lợi nhuận mà còn thúc đẩy phát triển ngành, lĩnh vực. Ví dụ, EVN có nhiệm vụ bảo đảm cung cấp điện cho phát triển kinh tế – xã hội, bảo đảm an ninh năng lượng và an ninh – quốc phòng của đất nước; thực hiện 1 số nhiệm vụ công ích.

“Vì vậy, kiến nghị Chính phủ tìm hiểu, tham khảo kỹ việc chuyển giao không ảnh hưởng đến ổn định kinh tế vĩ mô từng thời kỳ, hài hòa giữa hiệu quả kinh tế và nhiệm vụ chính trị; tránh việc chồng chéo, tăng tính hiệu quả trong công tác quản lý các DN. Ngoài ra, Chính phủ và các bộ, ngành cần thi công kế hoạch điều chỉnh, sửa đổi, bổ sung các văn bản quy phạm pháp luật cũng như biện pháp, công đoạn thực hiện trong GĐ quá độ” – Chủ tịch EVN Dương Quang Thành nhấn mạnh.

Mặt khác, có sự ra đời của Ủy ban QLVNN ở DN, dù DN kỳ vọng được cởi trói khỏi vòng kiềm tỏa của bộ, ngành nhưng thực ở, hiệu quả có thể không được như chờ mong. Ông Phạm Đức Trung nhìn nhận tác động tích cực của việc chuyển giao vốn nhà nước về ủy ban đối có DN chỉ ở mức độ “vừa phải”. “DN thuộc ủy ban hay thuộc bộ thì đều có cái “mũ” phía trên đầu, gọi là cơ quan đại diện chủ có. Cơ bản không có cách tân gì lớn về việc này” – ông Trung giải đáp.

Trách nhiệm giải trình của DN sẽ tăng thêm khi phải định kỳ báo cáo song song có Ủy ban QLVNN ở DN và bộ chủ quản về tình hình vận hành, tài chính của DN. “Sau khi về ủy ban, mỗi khi tổ chức họp, hội thảo, hội nghị, DN phải đồng thời dự trù 2 bài phát biểu cho 2 cơ quan, mời 2 bên đến dự bởi trách nhiệm, quy chế còn chưa rõ ràng. Như vậy, tạm thời việc sẽ tăng thêm” – 1 DN chia sẻ.

Trước cuộc chuyển giao lịch sử này, DN còn phải đối mặt có nguy cơ bị sàng lọc rất khốc liệt, dù việc này có lợi cho nền kinh tế nhìn chung. Ông Nguyễn Hoàng Anh cho rằng DN phải vận hành theo cơ chế phân khúc, tự chịu trách nhiệm về kết quả và mục tiêu cuối cùng là hiệu quả sản xuất kinh doanh. Do đó, ông nhấn mạnh công tác quản lý cũng phải theo cơ chế phân khúc, đồng ý sự biến đổi của phân khúc, đồng ý sự điều chỉnh, thích ứng linh hoạt.

“Nếu DN không thích ứng, điều chỉnh được có sự cách tân của phân khúc thì phải sắp xếp lại, cách tân người quản lý đúng lúc, thích hợp khả năng. Phải lấy thước đo bảo toàn và phát triển vốn làm qui định, kim chỉ nam cho vận hành sản xuất – kinh doanh cũng như phân tích công tác quản lý” – ông Hoàng Anh cảnh báo.

Ông HOÀNG TRƯỜNG GIANG, Phó vụ trưởng Vụ Kinh tế tổng hợp (Ban Kinh tế trung ương):

Phải kiện toàn năng lực của “siêu ủy ban”

Việc tiếp nhận 9/12 DN thua lỗ của ngành công thương phải xử lý dứt điểm trước năm 2020; 4/19 tập đoàn, tổng doanh nghiệp thua lỗ đang đặt ra cho Ủy ban QLVNN ở DN các thách thức không hề nhỏ, nhất là trong bối cảnh đội ngũ cán bộ của đơn vị chưa được kiện toàn. Do đó, Ủy ban QLVNN ở DN phải bổ sung đội ngũ cán bộ có bí kíp thực tiễn, phẩm chất đạo đức đủ năng lực thực hiện ngay trách nhiệm của cơ quan đại diện chủ có nhà nước. Bên cạnh đó, cần có các cơ chế đặc biệt để ủy ban thực sự vận hành hiệu lực, hiệu quả. Đây là 1 trong các biện pháp trọng tâm trong việc cách tân phương thức quản lý vốn nhà nước đối có DN nhà nước mà trọng tâm là tập đoàn, tổng doanh nghiệp nhà nước.

TS NGUYỄN ĐÌNH CUNG, Viện trưởng CIEM:

“Áo” nhà nước, “linh hồn” doanh nghiệp

Nếu coi Ủy ban QLVNN ở DN như 1 cơ quan quản lý nhà nước thông thường thì có lẽ không đạt mục tiêu quản lý hiệu quả nguồn vốn nhà nước. Với ủy ban này, “cái áo” có thể là cơ quan nhà nước nhưng linh hồn của nó phải vận hành như 1 DN. Dòng máu chảy trong đó phải là của DN, tư duy của nó cũng phải là tư duy của 1 DN tiên tiến thì mới quản lý vừa nghiêm ngặt vừa linh hoạt nguồn vốn. Ủy ban QLVNN cần thực hiện công dụng như của 1 nhà đầu tư. Khi giao chỉ tiêu, cũng nên giao các chỉ tiêu tăng trưởng ở mức cao để DN phấn đấu, thậm chí có thể 30%-40% chứ không phải chỉ 1%-2%.

TS PHẠM THẾ ANH (Trường Đại học Kinh tế Quốc dân):

Nghi ngờ hiệu quả

Tôi nghi ngờ hiệu quả khi đặt vấn đề “siêu ủy ban” để tăng hiệu quả vận hành của DN nhà nước. Thành lập ra 1 “siêu ủy ban” quản lý tiền nhưng đó không phải tiền của ủy ban thì rất dễ xảy ra trường hợp buông lỏng quản lý. Chưa kể đến, sẽ rất tốn kém nguồn lực để duy trì bộ máy vận hành của ủy ban khi phải lập nhiều ban bệ, nhiều cán bộ, chuyên gia. Trong khi đó, chẳng thể bảo đảm 100% thành viên ủy ban đã sẽ làm việc có tinh thần như quản lý, phát triển đồng tiền của chính mình họ. Với các doanh nghiệp cổ phần, HĐQT sẽ giám sát, tìm ra 1 giám đốc điều hành tốt nhất để điều hành doanh nghiệp bởi đó là tiền túi của họ, còn đối có ủy ban thì lại khác. Tôi cho rằng hiệu quả của “siêu ủy ban” trước mắt chỉ là công cụ để thúc đẩy quá trình cổ phần hóa.

Ủy ban Kiểm tra TƯ yêu cầu tham khảo, kỷ luật nguyên Bộ trưởng Bộ KH-ĐT Bùi Quang Vinh

Bạn đang xem chuyên mục Kinh Te VI Mo Dau Tu ở CTT.EDU.VN

COMMENTS

WORDPRESS: 0
DISQUS: