Tại sao doanh nghiệp tư nhân khó chen chân vào ngành điện, hàng không, đường sắt?

Số lượng ngành, lĩnh vực độc quyền nhà nước đã giảm so có trước đấy, nhưng để công ty tư nhân có được thời cơ cộng tham dự, vẫn còn rất gian nan. "C

Có thể ban hành nghị định về cơ cấu tổ chức ‘siêu ủy ban’ vào quý 3
Chữ ký không giống mẫu bị phạt 10 triệu đồng: Hiểu sao cho đúng?
Vì sao giá ô tô nhập khẩu không giảm như kỳ vọng?

Số lượng ngành, lĩnh vực độc quyền nhà nước đã giảm so có trước đấy, nhưng để công ty tư nhân có được thời cơ cộng tham dự, vẫn còn rất gian nan.

“Cải 1 sốh đặc quyền nhà nước trong ngành công nghiệp mạng lưới” là chủ đề hội thảo được Viện tìm hiểu Trung ương (CIEM) phối hợp có Aus4Refrom tổ chức sáng 6/7.

Công nghiệp mạng lưới là nhóm ngành chuyên chở, truyền tải hàng hoá, con người, tài liệu từ vị trí này đến vị trí khác. Như vậy, công nghiệp này bao gồm mạng giao thông, mạng tài liệu, mạng thiết yếu. TS. Nguyễn Thị Luyến, Trưởng ban Thể chế kinh tế (CIEM) nói rõ rằng đối tượng được nhắc đến là ngành điện, đường sắt, hàng không và viễn thông.

Những ngành này đã luôn có sự hiện diện, can thiệp của Nhà nước, biểu hiện ở việc duy trì có, quy định điều tiết và giám sát.

Theo bà Luyến, trong 1 số ngành công nghiệp mạng, độc quyền nhà nước hoàn toàn và trao cho DNNN thực hiện toàn bộ 1 số khâu, công đoạn có nguồn gốc cần thiết cho điều tiết nền kinh tế, nguồn gốc an ninh quốc gia và 1 số nhiệm vụ công ích…

Tuy nhiên, bà Luyến nói rằng đề nghị 1 sốh tân, cải 1 sốh tình trạng này là cấp thiết. Nguyên nhân hiệu quả hoạt động giảm sút, thiếu hụt nguồn vốn, chậm 1 sốh tân về khoa học – công nghệ cũng như hạn chế sự tranh giành.

Thực tế, 1 số cơ chế, chính sách bán hàng về sau đã đi theo hướng hạn chế độc quyền kinh doanh, không để lợi dụng vị thế độc quyền để duy trì đặc quyền, đặc lợi, lũng đoạn phân khúc. Hay trong văn kiện Trung ương 3, khoá IX chỉ rõ: Thực hiện độc quyền Nhà nước trong lĩnh vực cần thiết nhưng không biến độc quyền nhà nước thành độc quyền công ty…

Đại diện CIEM nhấn mạnh nhiều văn bản quy phạm pháp luật đã tạo cơ sở pháp lý cho sự tham dự của 1 số thành phần kinh tế vào 1 số khâu, công đoạn không có tính độc quyền môi trường xung quanh.

Ví dụ, có ngành điện, Luật Điện lực (2004) và Luật Điện lực sửa đổi (2012) nêu rõ cần lôi kéo mọi thành phần kinh tế tham dự hoạt động phát điện, bán điện, bán buôn điện, bán lẻ điện và giải đáp chuyên ngành điện lực. Nhà nước chỉ độc quyền trong hoạt động truyền tải, điều độ hệ thống điện quốc gia, thi công và hoạt động 1 số nhà máy điện lớn, có ý nghĩa đặc trưng quan trọng về kinh tế, xã hội, an ninh.

“Trước đấy, độc quyền theo ngành dọc, độc quyền nhà nước hoàn toàn và trao cho DNNN thực hiện ở toàn bộ 1 số khâu, công đoạn”, bà Luyến nói và cho biết sau hiện độc quyền nhà nước đã được thu hẹp hơn.

Dù vậy, để khối tư nhân thực sự góp mặt kinh doanh, vẫn còn rất nhiều gặp khó.

Chuyên gia Phạm Chi Lan nói rằng tương tự 1 số nước, Việt Nam đã rất quyết tâm trong việc cải 1 sốh độc quyền nhà nước trong 1 số ngành công nghiệp. Tuy nhiên, bà cho biết do đặc biệt bối cảnh nên quá trình này diễn ra tương đối gặp khó.

“Có các điều thuộc về thể chế chung của Việt Nam chứ không phải do từng lĩnh vực”, bà Lan nói.

Cụ thể, dù Việt Nam đang khẳng định nền kinh tế đang chuyển đổi nhưng đến nay, kinh tế nhà nước mà DNNN là bộ phận vẫn được xem là đâyng vai trò chủ đạo. Trên văn bản có thể biểu hiện khác, nhưng thực ở vẫn đang biểu hiện kinh tế nhà nước đâyng vai chính, theo bà Lan.

Theo đây, DNNN nhận được rất nhiều ưu đãi, đặc quyền, đặc lợi. Nghĩa là luôn có sự phân biệt đối xử giữa DNNN và công ty tư nhân. Do vậy, việc cải 1 sốh liên quan đến độc quyền phát triển thành gặp khó hơn.

“Nhiều văn bản pháp quy dù đưa ra nhằm mục đích thúc đẩy tranh giành nhưng đồng thời tồn ở vô vàn điều trói buộc khiến cho người khác muốn tham dự phân khúc cũng không nổi”, bà Lan nói thêm và cho biết có các điều kiện có tính đánh đố, công ty tư nhân không “có cửa” gia nhập, trừ 1 số ít công ty có quan hệ đặc trưng có cơ quan nhà nước hay công ty sân sau.

“Cách loại trừ công ty tư nhân vẫn lớn trong lĩnh vực độc quyền”, bà Lan bình luận thêm.

Trong khi đây, hệ thống quản trị DNNN còn nhiều khiếm khuyết, kém minh bạch, chậm giải trình. Những DNNN trong lĩnh vực độc quyền càng khó phát hiện các sai phạm, thậm chí, bà Lan còn cho rằng khi khuyết điểm lộ ra thì Nhà nước bao che, bênh vực, bất chấp thua thiệt cho nền kinh tế. Bà để ngỏ có câu hỏi: “Bệnh khó phát hiện, phát hiện được lại không chịu chữa, sao lành?”.

Tại sao có hiện tượng chỉ định thầu dự án BOT khiến dư luận bức xúc về đặc quyền, độc quyền?

Bạn đang xem chuyên mục Kinh Te VI Mo Dau Tu ở CTT.EDU.VN

COMMENTS

WORDPRESS: 0
DISQUS: