Tâm sự của người trong cuộc về khủng hoảng tài chính: Khi thua lỗ 99,9%, thứ bạn mất đi không chỉ là tiền

Đối có Popik và hàng loạt các nhà đầu tư khác đã rơi vào tình cảnh tương tự, niềm tin vào sự công bằng của phân khúc tài chính đã vỡ tan. Ngày 1/9 v

“Choáng” với mức lương lãnh đạo thế giới: Từ 1 USD đến hơn 2 triệu USD
Bloomberg: Việt Nam là thị trường IPO nóng nhất Đông Nam Á
Tàu chiến Mỹ lại đâm phải tàu hàng, 10 thủy thủ mất tích

Đối có Popik và hàng loạt các nhà đầu tư khác đã rơi vào tình cảnh tương tự, niềm tin vào sự công bằng của phân khúc tài chính đã vỡ tan.

Ngày 1/9 vừa qua, Barry Popik nhận được 1 tấm séc trị giá 35,98 USD. Đó là toàn bộ các gì còn lại của khoản đầu tư 25.000 USD mà anh đã rót vào cổ phiếu ưu đãi của Lehman Brothers tháng 2/2008. Nhưng tiền không phải là toàn bộ. Đối có Popik và hàng loạt các nhà đầu tư khác đã rơi vào tình cảnh tương tự, niềm tin vào sự công bằng của phân khúc tài chính đã vỡ tan.

Popik, người sống ở hạt Organe, cách đô thị New York dao động 60 dặm về phía Bắc, là 1 nhà từ điển học rất kính trọng. Ông đã biên soạn cuốn từ điển online giải đáp nguồn gốc của các từ như “hot dog” và “the Big Apple”.

Ngày 12/2/2008, Lehman phát hành 1,65 tỷ USD cổ phiếu ưu đãi, có giá 25 USD/cổ, mức lợi tức hàng năm là 7,95%, có thể trả theo quý. Popik nói có người môi giới của mình rằng trên hết ông muốn giữ cho tiền của mình an toàn.

Popik đã được thừa kế cổ phiếu Lehman Brothers, nhưng người môi giới thôi thúc ông đổ thêm tiền vào Lehman, nói rằng đây là 1 khoản đầu tư an toàn. Ở thời điểm đây chẳng có ai nghi ngờ về lời khuyên này. Chỉ sau đây 2 tuần, Lehman báo cáo đạt doanh thu kỷ lục gần 60 tỷ USD và lợi nhuận ròng hơn 4 tỷ USD cho năm tài khóa 2007.

“Bạn nghĩ rằng mình đang đầu tư vào 1 doanh nghiệp vững mạnh và khoản đầu tư đây có thể bảo vệ gia đình khách mua”, Popik nhớ lại. “Trong đây có phần tiền của cha mẹ tôi, thậm chí cả của ông bà tôi, và đây sẽ là tiền của các con tôi, cháu tôi. Tôi chỉ muốn an toàn”.

Tháng 5 và tháng 8/2008, Popik nhận tổng cộng 990 USD tiền chia cổ tức từ Lehman. Nhưng ngày 14/9/2008, Lehman tuyên bố phá sản. Cổ phiếu này chẳng bao giờ trả cổ tức nữa và gần như mất 100% giá trị chỉ trong nháy mắt.

Popik mua số cổ phiếu này bằng tài khoản nghỉ hưu cá nhân (IRA), và theo luật của Sở thuế vụ Hoa Kỳ, ông thậm chí không được ghi giảm số lỗ này trong thu nhập.

Sau nhiều năm theo đuổi vụ kiện được khởi xướng bởi các quỹ hưu trí và các nhà đầu tư khác, các người nỗ lực tìm kiếm chút tiền bù đắp cho các gì đã mất ở Lehman, Popik nhận được tấm séc nói trên. 36 USD thậm chí chỉ bằng 1 phần rất nhỏ so có khoản phí môi giới mà ông đã trả khi mua cổ phiếu Lehman.

“Tôi muốn dựa vào các lời khuyên chuyên nghiệp từ cố vấn tài chính cá nhân để đưa ra các chọn lọc tài chính”, Popik nói. Nhưng ông cay đắng nhận thấy rằng hệ thống tài chính phục vụ các ngân hàng chứ không phải người dân, có các lãnh đạo Lehman tận hưởng các khoản thu nhập thưởng triệu đô mà không bị trừng phạt khi Lehman đổ vỡ.

Popik chẳng phải là 1 gã khờ về tài chính, ông có cả bằng luật và bằng kinh tế, đồng thời cũng nhận thức được các mặt trái của chủ nghĩa tư bản, nhưng các người để cho 1 nhân viên môi giới định hình suy nghĩ của chính bản thân về sự an toàn tài chính dựa trên các số liệu đẹp đẽ của Lehman như Popik là 1 câu chuyện điển hình thường thấy.

Nguyên nhân là vì mọi người thường phản ứng thái quá có các tài liệu dễ thấy và đặt kỳ vọng quá cao so có thực ở, theo Andrei Shleifer, giáo sư kinh tế ở ĐH Harvard và là đồng tác giả của cuốn sách mới xuất bản viết về khủng hoảng tài chính 2008 có tựa đề “A Crisis of Beliefs: Investor Psychology and Financial Fragility” (tạm dịch: Khủng hoảng niềm tin: Tâm lý nhà đầu tư và sự mong manh về tài chính).

“Khi tôi hỏi khách mua có bao nhiêu người Ireland có mái tóc màu đỏ, khách mua trả lời là 30% hoặc hơn, nhưng thực ở chỉ có 10%. Tương tự, khách mua đoán ít nhất 1/3 hoặc thậm chí 1 nửa dân số Florida là hơn 65 tuổi, nhưng thực ở con số là 20%”.

“Kỳ vọng của nhà đầu tư về lợi nhuận mà các sản phẩm đầu tư tài chính có lại trong tương lai dựa trên 12 tháng gần nhất cũng vậy. Nếu phân khúc ổn định và giá liên tục tăng, người ta nghĩ ngay rằng đây cũng là dấu hiệu cho thấy 1 tương lai ổn định, bởi thế dẫn đến phân tích quá thấp các rủi ro và kỳ vọng quá cao về lợi nhuận”.

Kết quả là càng nhận thấy an toàn có khoản đầu tư của mình thì khách mua càng bị sốc nặng như thua lỗ ập đến.

Cuộc khủng hoảng tài chính cũng đem đến 1 bài học đắt giá: điều tồi tệ xảy đến có người tốt trong khi người tồi tệ lại được hưởng điều tốt. Những lãnh đạo của địa cầu tài chính giữ được khối tài sản kếch xù của họ, trong khi nhiều người tin tưởng vào họ lại phải gánh các khoản thua lỗ có thể cách tân cả cuộc đời. Điều này vi phạm 1 tiêu chuẩn căn bản mà các nhà đầu tư luôn tin tưởng: đầu tư là 1 trò chơi công bằng.

Ở thời điểm giai đoạn này, Popik vẫn có các cổ phiếu có chia cổ tức nhưng ông không tin có thứ gì thực sự an toàn. “Chẳng có ai đứng về phía khách mua, không có ai quan tâm đến khách mua đâu”, Popik hối hận chia sẻ cảm xúc của mình.

Có lẽ niềm tin đã mất cũng chính là nguồn gốc ngăn cản phân khúc không rơi vào trạng thái đầu cơ và sụp đổ dù đang ở trong thời kỳ tăng giá kỷ lục, chí ít là cho đến thời điểm giai đoạn này.

Đã 10 năm kể từ khi Lehman Brothers sụp đổ nhưng nhà phân phối khống này vẫn mắc kẹt trong chuyển nhượng triệu đô

Bạn đang xem chuyên mục Tai Chinh Quoc Te ở CTT.EDU.VN

COMMENTS

WORDPRESS: 0
DISQUS: