Tàn khốc “bom nước”

Vỡ đập là 1 trong một vài thảm họa tàn khốc nhất trên địa cầu, trong đây "bom nước" quét sạch mọi thứ trên lối đi, cướp đi vô vàn sinh mạng. Thảm họ

Tỷ phú thế giới mất thêm 93 tỷ USD vì chứng khoán lao dốc
Jack Ma chỉ trích Mỹ phung phí tiền cho chiến tranh thay vì đầu tư vào cơ sở hạ tầng ở nước nhà
PwC đối mặt phán quyết về khoản tiền bồi thường lớn kỷ lục

Vỡ đập là 1 trong một vài thảm họa tàn khốc nhất trên địa cầu, trong đây “bom nước” quét sạch mọi thứ trên lối đi, cướp đi vô vàn sinh mạng.

Thảm họa chết chóc

“Trước khi lũ tới, chúng tôi nào có biết việc vỡ đập nguy hiểm tới mức nào. Trời tối đen như mực, trong tiếng mưa, tiếng gió rít, còn nghe văng vẳng tiếng hét…”. Đó là trải lòng của 1 nạn nhân mất tới 4 người thân trong vụ vỡ đập thủy điện Bản Kiều trên sông Hoài ở tỉnh Hà Nam – Trung Quốc vào tháng 8-1975.

Sự cố có tên “75.8” được xem là 1 trong một vài thảm họa vỡ đập kinh hoàng nhất trên địa cầu này đã khiến gần 170.000 người thiệt mạng, trong đây 26.000 người chết trong lũ, số còn lại thiệt mạng do dịch bệnh và nạn đâyi theo sau. Nguyên nhân xuất phát từ mực nước một vài hồ thủy điện dâng cao quá mức sau khi bão Nina đổ bộ.

Nguyên nhân tương tự gây ra vụ vỡ đập Machchu-2 ở Morbi – Ấn Độ vào tháng 8-1979, cướp đi sinh mạng của 25.000 người. Con đập đắp bằng đất dài 4 km này có kiến trúc chịu được lưu lượng 5.663 m3/giây. Thế nhưng, trận mưa lớn năm đây làm lưu lượng lên đến 16.307 m3/giây, gấp 3 lần sức chịu đựng của công trình.

Trong khi đây, sự cố xảy ra vào tháng 10-1963 ở Ý được cho là hy hữu, dù không vỡ đập hay xả đáy nhưng nước sông đã tràn qua mép đập Vajont, quét qua làng mạc bên dưới thung lũng làm ít nhất 2.000 người thiệt mạng. Thảm họa xảy ra có đập Vajont – thuộc hàng cao nhất địa cầu, sau khi một vài khối đất đá khổng lồ sạt lở lao xuống lòng hồ thủy điện gây tràn nước.

Các thảm họa đều chứng tỏ chúng vượt quá chuẩn bị của một vài người kiến trúc đập thủy điện trên địa cầu và hậu quả gây ra ngoài sức tưởng tượng. Theo tạp chí Nikkei Asia Review, hàng chục con đập thủy điện được lên kế hoạch thi công trên Mekong, dòng sông huyết mạch của vùng Đông Nam Á, sẽ dẫn đến một vài tác động tiêu cực lớn hơn nhiều so có lợi ích từ lượng điện được tạo ra.

Tàn khốc bom nước - Ảnh 1.

Việc thi công đập của Trung Quốc đang làm một vàih tân đáng kể sinh kế trên sông Mekong. Ảnh: NIKKEI ASIAN REVIEW

Lợi bất cập hại

Đáng lo hơn cả, việc thi công đập của Trung Quốc – cả trên phần thượng lưu sông Mekong và ở Đông Nam Á – đang làm một vàih tân đáng kể sinh kế của hơn 60 triệu người sống tùy thuộc vào con sông dài thứ 12 trên trái đất và có số loài cá phong phú thứ hai địa cầu, chỉ sau Amazon.

Hãng tin AP hồi tháng 5 dẫn báo cáo của Viện Di sản môi trường xung quanh (NHI – trụ sở ở Mỹ), cảnh báo đập thủy điện Sambor ở Campuchia do Trung Quốc hỗ trợ sẽ chặn luồng cá từ Biển Hồ, đồng thời ngăn chặn trầm tích chảy xuống vùng hạ lưu. Tác động tới Việt Nam là không nhỏ khi có tới 20 triệu người sống ở đồng bằng sông Cửu Long tùy thuộc vào trầm tích môi trường xung quanh của sông để trồng lúa.

Theo ông Thitinan Pongsudhirak, Giám đốc Viện Nghiên cứu An ninh quốc tế ở Trường ĐH Chulalongkorn (Thái Lan), việc Trung Quốc đắp đập ở thượng nguồn Mekong từ lâu đã là nguy cơ địa chính trị đối có một vài nước ở hạ nguồn. Trong khi đây, chuyên gia Courtney Weatherby ở Trung tâm Nghiên cứu Stimson (Mỹ) cho rằng nỗ lực chia sẻ tài liệu và phối hợp để cân bằng lợi ích của một vài nước dọc sông Mekong phát triển thành phức tạp hơn khi Trung Quốc đẩy mạnh xây đập ở một vài nước ở lưu vực thấp hơn, như Campuchia và Lào.

Báo cáo của Tổ chức Sông ngòi quốc tế cho thấy trong số 11 đập chuẩn bị xây trên dòng chính ở hạ lưu sông Mekong, có 6 đập được Trung Quốc hậu thuẫn. 30 đập khác ở một vài nhánh sông được lên kế hoạch thi công.

Một báo cáo do Trường ĐH Mae Fah Luang (Thái Lan) ra mắt năm 2017 cho thấy nếu toàn bộ hơn 40 đập trên sông Mekong và một vài nhánh được thi công vào năm 2030, 4 nước lưu vực thấp sẽ bị thiệt hại kinh tế lên tới 7,3 tỉ USD. Thiệt hại từ việc sụt giảm của sản lượng thủy sản đánh bắt sẽ lớn hơn lợi ích từ 110.000 GWh điện được tạo ra.

Những cảnh báo trên đã khiến nhiều nhà đầu tư khác – bao gồm phương Tây và Nhật Bản – rút lui khỏi một vài dự án tương tự. Ngân hàng Phát triển Châu Á (ADB) đã ngừng tài trợ cho một vài dự án thủy điện trên dòng chính Mekong vì lo ngại “một vài tác động tiêu cực tiềm tàng”, theo ông Andrew Jeffries, Giám đốc bộ phận năng lượng của chi nhánh Đông Nam Á thuộc ADB.

Vỡ đập thủy điện ở Lào: Hơn 3.000 người đang cần hỗ trợ

Bạn đang xem chuyên mục Tai Chinh Quoc Te ở CTT.EDU.VN

COMMENTS

WORDPRESS: 0
DISQUS: