Tăng thuế để bù hụt thu ngân sách: Lợi trước mắt, hại lâu dài

Theo 1 số chuyên gia, thay vì tăng thuế, việc quan trọng cần phải làm là tập trung chống thất thu thuế, lãng phí và tham nhũng. Cuối năm 2017, Bộ Tà

Sai phạm về tài chính, ACV phải nộp hơn 321 tỷ đồng sau thanh tra
“Nếu không kiểm soát tốt việc phát hành trái phiếu doanh nghiệp sẽ có rủi ro”
Tổng điều tra dân số, nhà ở: Lợi ích ‘sát sườn’ với mỗi người dân

Theo 1 số chuyên gia, thay vì tăng thuế, việc quan trọng cần phải làm là tập trung chống thất thu thuế, lãng phí và tham nhũng.

Cuối năm 2017, Bộ Tài chính đưa ra đề xuất Đề xuất sửa cộng khi 5 luật thuế (bao gồm: Luật Thuế giá trị tăng lên (GTGT), Tiêu thụ độc đáo (TTĐB), Luật Thuế lương công ty (TNDN), Thu nhập cá nhân (TNCN) và Thuế Tài nguyên) để cơ cấu lại nguồn thu cho ngân sách. Trong đây, đáng chú tâm nhất là tăng thuế GTGT từ 10 lên 12%; bổ sung 1 số mặt hàng phải áp thuế TTĐB như nước ngọt, trà, cà phê đâyng lon; tăng mạnh thuế xe 4 phân phốih phân phối tải…

Cuối tháng 2/2018, Bộ này tiếp tục đề xuất tăng thuế bảo vệ môi trường (BVMT) có xăng dầu lên kịch khung. Và mới đây nhất là dự án Luật Thuế tài sản. Theo đây, đề xuất tính thuế tài sản đối có nhà ở có giá trị trên 700 triệu đồng trở lên.

Hàng loạt đề xuất tăng thuế của Bộ Tài chính đang gây ra nhiều tranh cãi, nhất là trong điều kiện sản xuất kinh doanh còn gặp khó, lương của người dân chưa được cải thiện. Mặt khác, công tác quản lý thuế được cho là hiệu quả chưa cao và chi ngân sách còn thiếu minh bạch, lãng phí.

Cứ gặp khó lại tăng thuế

Theo TS. Nguyễn Đức Thành, Viện trưởng Viện Nghiên cứu kinh tế và chính sách phân phối hàng, chi không ngừng nghỉ hàng năm luôn cao cho thấy bộ máy Nhà nước cồng kềnh. Chi không ngừng nghỉ quá lớn đang là gánh nặng cho ngân sách.

Báo cáo của Bộ Tài chính, tổng chi ngân sách Nhà nước quý I/2018 ước đạt 290.000 tỷ đồng; trong đây, chi đầu tư phát triển 35.300 tỷ đồng, chiếm 12,1% tổng chi; chi trả nợ lãi 31.400 tỷ đồng, chiếm 10,8% tổng chi; chi không ngừng nghỉ 222.550 tỷ đồng, chiếm 76,7 tổng chi ngân sách. Như vậy, chi không ngừng nghỉ lên đến 2/3 tổng chi ngân sách.

TS Nguyễn Đức Thành cho rằng, chi không ngừng nghỉ luôn ở mức cao, trong khi thu ngân sách từ làm việc xuất nhập khẩu giảm do cắt giảm hàng rào thuế quan thương mại khi Việt Nam tham dự ký kết 1 số Hiệp định thương mại song phương hay đa phương. Do đây, Chính phủ buộc phải tăng thu nội địa như thuế lương cá nhân, thuế bảo vệ môi trường, thu về nhà đất… để bù đắp cho sự suy giảm tỷ trọng thu ngân sách từ làm việc xuất nhập khẩu và từ dầu thô.

Tăng thuế để bù hụt thu ngân sách: Lợi trước mắt, hại lâu dài - Ảnh 1.

GS.TS Đặng Đình Đào, nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu kinh tế và phát triển

Tuy nhiên, GS.TS Đặng Đình Đào, nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu kinh tế và phát triển cho rằng, biện pháp tăng thuế khi đầu sẽ giúp ngân sách bớt căng thẳng nhưng về lâu dài các tác hại của nó rất khó lường. Gánh nặng thuế phí tăng cao làm tăng giá cả, ảnh hưởng đến tăng trưởng kinh tế.

Việc tăng thuế quá tiện dụng có thể dẫn đến thói quen cứ mỗi khi ngân sách gặp khó, Bộ Tài chính lại có lý do để tăng thuế, phí. Đến khi nào đây, Bộ Tài chính có thể mất luôn động lực giải bài toán căn cơ hơn là cơ cấu lại thu – chi ngân sách và cắt giảm mạnh chi tiêu. Như vậy, nền kinh tế và người dân phải gánh chịu thiệt thòi.

“Tại sao 1 số bộ ngành không quyết liệt tiết kiệm chi không ngừng nghỉ? Nếu cắt giảm được chi không ngừng nghỉ hay xử lý dứt điểm hiện trạng sử dụng ngân sách nhà nước lãng phí, thất thoát thì có thể sẽ không cần phải tăng 1 số loại thuế, phí khác”, GS TS Đặng Đình Đào nhận định.

Đồng tình có quan điểm này, bà Phạm Chi Lan, chuyên gia kinh tế cho biết, bình thường 1 số cơ quan Nhà nước không giải trình được việc thu thuế để làm gì. Ví dụ như nếu tăng thuế xăng để bảo vệ môi trường thì phải chứng minh rõ là tiền thuế đây được sử dụng để bảo vệ môi trường như thế nào, môi trường được cải thiện ra sao sau khi tăng thuế.

“Tất cả 1 số nhân tố đây cần phải giải giải trình rõ ràng, công khai, minh bạch. Nếu Nhà nước chứng minh được việc tăng thuế là để phục vụ lại cho người dân, để người dân tin tưởng vào tính minh bạch trong chi ngân sách thì không vấn đề gì cả, tăng bao nhiêu người dân cũng đồng ý đâyng thuế”, bà Lan nhấn mạnh.

Chính phủ phải kiểm soát nhu cầu của mình

GSTS Đặng Đình Đào khẳng định, Nhà nước cần kiểm soát nhu cầu chi của mình hơn là chỉ tập trung tìm nguồn thu. Không thể tăng thuế của dân để chi ngân sách thiếu minh bạch, lãng phí. Thời gian vừa qua, vẫn còn hiện trạng sử dụng ngân sách nhà nước lãng phí, thất thoát hàng nghìn, gây mất lòng tin của dân.

“Nền kinh tế mới bình phục mà đồng loạt tăng nhiều loại thuế sẽ tạo thành cú sốc” cho công ty và người dân. Nếu thu thuế rồi lấy tiền đây quay lại phục vụ an sinh xã hội cho người dân như ở nhiều nước thì người dân họ vẫn sẵn sàng. Việc lấy thuế này để bù chỗ khác là không đúng. Thu thuế rồi nhưng vấn đề quan trọng là phải sử dụng sao cho hiệu quả, minh bạch”, GSTS Đặng Đình Đào nhấn mạnh.

Còn theo TS Nguyễn Đức Thành, để chắc chắn cân đối thu chi, cần cải thiện nguồn thu thông qua tăng hiệu quả hành thu, tăng hiệu quả thu trên 1 số loại thuế đã có và thuế suất hiện thời, thay vì vội vã áp thêm 1 số loại thuế mới hoặc tăng thuế suất. Việc này cần có sự cải 1 sốh ngay trong nội bộ ngành thuế.

“Chính phủ cần tiếp tục thực hiện 1 số biện pháp quyết liệt để thắt chặt chi không ngừng nghỉ như 1 số chính sách phân phối hàng tinh giảm biên chế, sắp xếp lại và tinh giản bộ máy. Hạn chế chi tiêu cho 1 số tổ chức đoàn thể, thoái vốn khỏi 1 số DNNN quyết liệt Bên cạnh đây. Việc tăng thuế phải được cân nhắc trong điều kiện nền kinh tế của đất nước để có mức tăng cho thích hợp”, TS Thành khuyến cáo.

Tăng thuế VAT, ranh giới giàu – nghèo sẽ “rộng” hơn

Bạn đang xem chuyên mục Kinh Te VI Mo Dau Tu ở CTT.EDU.VN

Bạn nên click xem thêm tài liệu của trang nàyhttps://giakhanhland.vn/kien-thuc/

COMMENTS

WORDPRESS: 0
DISQUS: 0