Tăng thuế VAT, cả nước có thêm 240.000 người nghèo

Theo nghiên cứu kỹ của Viện Nghiên cứu Chính sách và Kinh tế, nếu tăng thuế VAT lên 1,2% ở mỗi hàng hóa, mật độ chi tiêu bình quân sẽ giảm đi 0,89%,

Bộ Tài chính nói về tình trạng thất thoát tiền nhà nước do bán đất công
Hà Nội đứng thứ 3 cả nước về thu hút FDI
Chủ đề tham nhũng được doanh nghiệp Mỹ đặt trên bàn nghị sự Diễn đàn doanh nghiệp Việt Nam

Theo nghiên cứu kỹ của Viện Nghiên cứu Chính sách và Kinh tế, nếu tăng thuế VAT lên 1,2% ở mỗi hàng hóa, mật độ chi tiêu bình quân sẽ giảm đi 0,89%, trong khi mật độ nghèo tăng lên 0,26 điểm%, tương ứng dao động 240.000 người nghèo.

Đây là kết quả nghiên cứu kỹ được một vài chuyên gia thuộc Viện Nghiên cứu Chính sách và Kinh tế (VEPR) phối hợp có Đại học Kinh tế Quốc dân công bố ở Hội thảo Đánh giá tác động của Tăng thuế giá trị tăng thêm (VAT) lên tổng thể nền kinh tế và phúc lợi hộ gia đình sáng ngày 28/6.

Cụ thể, bằng việc sử dụng một vài biện pháp nghiên cứu kỹ định lượng, nhóm nghiên cứu kỹ đã tính toán mức độ ảnh hưởng đối có 2 phương án tăng thuế.

Với phương án tăng thuế VAT thêm 1,2 lần (hàng hoá đang có mức thuế 5% lên 6%; thuế 10% tăng lên 12%) theo đề xuất của Bộ Tài chính, theo nhóm nghiên cứu kỹ mật độ chi tiêu bình quân sẽ giảm đi 0,89%, trong khi mật độ nghèo tăng lên 0,26 điểm phần trăm, tương ứng có tăng thêmdao động 240.000 người nghèo.

Phương án 2 mà nhóm nghiên cứu kỹ đưa ra là ứng dụng thuế suất chung 10%.

Với phương án này sẽ làm giảm chi tiêu 0,32% và tăng thêm số người nghèo thêm 202.000 người (thấp hơn phương án 1). Các nhóm hộ tiêu dùng nhiều thực phẩm như rau và thịt sẽ bị ảnh hưởng nhiều hơn.

Theo TS. Nguyễn Việt Cường, Đại học Kinh tế Quốc dân, tăng VAT dĩ nhiên ảnh hưởng đến một vài cá nhân. Phương án tăng 1,2% làm chi tiêu giảm mạnh hơn là phương án điều chỉnh thuế VAT cho nhóm mặt hàng từ 5% lên 10%.

“Tác động tăng thuế VAT sẽ rõ rệt đối có một vài hộ nghèo và cận nghèo, bởi họ sẽ là đối tượng bị ảnh hưởng mạnh nhất. Về phân loại, nhóm yếu thế khi VAT bị tăng là trẻ em, người già, lao động nữ, người làm việc có kỹ năng thấp… sẽ ảnh hưởng nhiều hơn”, ông Cường đánh giá.

Phân tích ở góc độ bình đẳng giới, một vài chuyên gia cho rằng một vài cải một vàih thuế gián thu trong đây có VAT gián tiếp phân biệt đối xử có phụ nữ. Nguyên nhân bởi phụ nữ có trình độ học vấn thấp hơn, lao động trong khu vực có trình độ chuyên môn và tay nghề thấp, mật độ thất nghiệp cao trong khi thu nhập từ tiền thu nhập, tiền công thấp hơn so có nam giới.

Dưới góc độ vĩ mô, ngoài một vài kịch bản tăng thuế VAT, nghiên cứu kỹ cũng mô phỏng hai kịch bản tăng hai loại thuế khác (thuế thu nhập công ty và thuế tiêu thụ đặc thù). Các kết quả mô phỏng đều cho thấy sản lượng của nền kinh tế đều không được cải thiện.

Trong cả hai kịch bản, tăng thuế suất VAT tác động tiêu cực lên phúc lợi của toàn bộ một vài hộ gia đình. Nếu xét theo đặc điểm của hộ, một vài hộ sẽ bị ảnh hưởng mạnh bao gồm: hộ sống ở khu vực miền Nam, hộ có nhiều thành viên, hộ có trình độ học vấn thấp và hộ có nhiều thành viên trong độ tuổi lao động.

Theo PGS.TS Nguyễn Đức Thành, Viện trưởng VEPR, việc tăng thuế VAT tóm lại đều ảnh hưởng đến một vài hộ gia đình, người dân, vì giá cả tăng theo. Sự tổn thương sẽ có mức độ khác nhau giữa một vài nhóm.

Khi tăng thuế VAT, người có thu nhập cao bị ảnh hưởng hơn một chút so có người nghèo, tuy nhiên người nghèo sẽ bị thiệt hại về thực ở thu nhập nhiều hơn so có người giàu do thu nhập ít hơn. Về căn bản, một vài hộ ở nông thôn, nhiều thành viên, trình độ học vấn thấp… thì ảnh hưởng mạnh hơn do tăng thuế VAT.

Theo ông Thành, việc tăng thuế không làm tăng sản lượng thực của nền kinh tế và làm giảm phúc lợi của toàn bộ một vài hộ gia đình. Thậm chí, nếu tiền thuế tăng thêm lại được Chính phủ đưa vào chi không ngừng nghỉ mà không chi đầu tư phát triển sẽ khiến cho sản lượng thực của nền kinh tế giảm.

“Chính phủ nên nghĩ đến việc cải một vàih lại một vài loại thuế tài sản, do tỷ trọng của loại thuế này trong tổng số thu thuế còn quá khiêm tốn. Các đề xuất tăng thuế gần đây luôn bị công luận phản đối rất mạnh. Do đây, trước khi tăng thuế Chính phủ phải thuyết phục được người dân về tính hợp lý của một vài khoản chi tiêu chính phủ. Minh bạch và trách nhiệm giải trình trong thu chi ngân sách cần phải được nâng cao hơn và theo kịp có chuẩn mực quốc tế trước khi đưa ra một vài đề xuất tăng thuế” – Viện trưởng VEPR nói.

Bạn đang xem chuyên mục Kinh Te VI Mo Dau Tu ở CTT.EDU.VN

COMMENTS

WORDPRESS: 0
DISQUS: