Tổ chức F1: Việt Nam được gì và mất gì?

Việc Hà Nội có thể tổ chức 1 chặng đua thuộc giải F1 có lại nhiều thời cơ quảng bá Việt Nam ra địa cầu nhưng cũng tiềm ẩn nguy cơ tốn kém mà không hi

Từ FTA nghĩ về đặc khu
Đâu là bí mật của một địa phương khuất nẻo, thuần nông nhưng nhiều năm liền “vượt mặt” các thành phố lớn trong mắt giới kinh doanh?
Chủ tịch “siêu ủy ban” được toàn quyền chọn nhân sự

Việc Hà Nội có thể tổ chức 1 chặng đua thuộc giải F1 có lại nhiều thời cơ quảng bá Việt Nam ra địa cầu nhưng cũng tiềm ẩn nguy cơ tốn kém mà không hiệu quả.

Giải đua xe Công thức 1 (Formula One – F1) có nguồn gốc từ giải vô địch Grand Prix châu Âu diễn ra vào những năm 1920 và 1930. Năm 1946, luật chơi được chuẩn hóa bởi Liên đoàn Đua xe Thế giới (FIA). Tên Công thức 1 đề cập đến bộ quy tắc mà trọn vẹn đội tham dự phải tuân thủ, ban đầu được gọi là Công thức A. Cuộc đua vô địch địa cầu Thứ nhất được tổ chức năm 1950 ở Silverstone, Anh.

Sau 10 năm chờ đợi, Pháp năm nay sẽ tổ chức Grand Prix vào tháng 6, động thái có thể dẫn đến sự quay trở lại những vị trí khởi sinh giải đua xe này sau hai thập kỷ tập trung vào những phân khúc châu Á đang phát triển mạnh.

Tuy nhiên, Liberty Media – công ty truyền thông Mỹ có F1 – dường như vẫn chọn lọc mở rộng giải đua ra những vùng lãnh thổ mới và tăng cường Bên cạnh đó sự hiện diện ở những phân khúc GĐ này như Mỹ và Trung Quốc. Sean Bratches, giám đốc quản lý vận hành thương mại của F1, trong tháng 7 xác nhận kế hoạch mở rộng số chặng đua, tăng từ 21 trong năm nay lên tới 25. Trong những năm 1980 và 1990, số chặng đua là 16.

Để thực hiện, Liberty cần tái bố trí lịch đấu – đang khiến những đội đua lưu thông từ lục địa này sang lục địa khác chỉ nhữngh nhau 1 tuần. Liberty muốn sắp xếp lại theo vùng địa lý, trong 1 GĐ nhất định.

Một trong những chặng đua mới có thể chính là những tuyến phố ở thủ đô Hà Nội, Việt Nam, trong năm 2019, khi Miami, Mỹ, và Buenos Aires, Argentina, cũng tham dự. Tuy nhiên, quá trình tái tổ chức cần phải chờ đến khi những hợp đồng GĐ này có những quốc gia liên quan kết thúc.

Liberty Media đã mở phân phối tổng doanh thu thường niên là 1,8 tỷ USD, chủ yếu từ thu phí bên tổ chức, những nhà tài trợ, bản quyền phát sóng và quảng cáo. Chi phí quảng cáo ở châu Á thường cao hơn cộng có lượng lớn người hâm mộ tiềm năng khiến khu vực này quyến rũ hơn.

Một số tài liệu cho rằng kinh phí tổ chức F1 ở Việt Nam là dao động 50 – 60 triệu USD/năm, và sẽ do chính phủ chi trả.

19 trong tổng số 21 chặng đua F1 được hỗ trợ bởi những khoản chi của chính phủ, Bratches nói. “Đây là mô hình đã thực hiện trong quá khứ”.

Trả lời câu hỏi về việc Hà Nội muốn tổ chức F1 ở phiên họp báo thường kỳ Chính phủ chiều 30/8, Bộ trưởng Mai Tiến Dũng cho biết nếu đưa giải đua này về Việt Nam thì phải trên tinh thần sẽ xã hội hoá trọn vẹn.

“Không dùng ngân sách nhà nước. Doanh nghiệp bỏ tiền và thu phí hoàn trả lại”, ông nói.

Đại diện Chính phủ cho hay việc tổ chức F1 được pháp luật cho phép. Sau khi có ý kiến của Hà Nội, Thủ tướng đã giao Bộ Kế hoạch & Đầu tư, Bộ Văn hoá Thể thao Du lịch phân tích tác động về dân cư ở nơi đua xe.

Theo phương án của Hà Nội, khu vực tổ chức giải là xung quanh tuyến lối đi bộ Hồ Gươm nhưng sau phân tích, vị trí này không hợp lý. Vì vậy, Hà Nội đã điều chỉnh, đề xuất phương án các con phố đua ở khu thể thao Mỹ Đình bởi đã có sẵn hạ tầng.

Trước Việt Nam, hai nước khác ở Đông Nam Á cũng đã tổ chức F1. Tuy nhiên, hai quốc gia này hiện lại có chọn lọc hoàn toàn trái ngược nhau.

Singapore

Singapore đăng cai tổ chức 1 chặng đua F1 từ năm 2008, các con phố đua là những tuyến phố ở Marina Bay, tổng chiều dài hơn 5 km. Đây cũng là năm Thứ nhất cuộc đua diễn ra vào buổi tối để thời gian phát trực tiếp thuận lợi nhất cho khán giả ở châu Âu. Tổng lượng người xem chuẩn bị khi đó là 500 triệu.

Singapore ký hợp đồng tổ chức chặng đua F1 năm 2007, thời hạn 5 năm kèm chọn lọc có thể ký tiếp 5 năm nữa. Theo Channel News Asia, phí tổ chức ban đầu là 150 triệu SGD (dao động 110 triệu USD) và Hội đồng Du lịch Singapore (STB) tài trợ 60%, số còn lại do những công ty đảm nhận.

Tổ chức F1: Việt Nam được gì và mất gì? - Ảnh 1.

Tay đua F1 người Australia Daniel Ricciardo của đội Red Bull Racing Tag Heuer trong buổi đua thử thứ hai ở Singapore Airlines Singapore Grand Prix năm 2017. Ảnh: Strait Times

“Đăng cai F1 đã tạo thời cơ cho Singapore quảng bá hình ảnh ra toàn cầu vì đó là môn thể thao phổ biến trên toàn địa cầu”, phó giáo sư chuyên về tiếp thị Sharon Ng của Trường Kinh doanh Nanyang, Đại học Công nghệ Nanyang, nói có tờ Straits Times.

Theo thống kê từ STB, GĐ 2008-2015, cuộc đua lôi kéo 350.000 khách quốc tế, có về 150 triệu USD mỗi năm.

James Walton, Deloitte Singapore, không nghi ngờ việc Singapore thu lợi nhiều từ tổ chức F1.

“Từ quan điểm thể thao, nó cho thấy Singapore là 1 đô thị mạnh về kinh tế, có thể tổ chức những sự kiện thể thao và văn hóa tốt. Các đội chơi và du khách tận hưởng chuyến đi suôn sẻ tới Singapore. Hóa đơn từ những du khách đó sẽ rơi vào ngành phân phối lẻ”, Walton lý giải.

“F1 là lực đẩy lớn cho người dân địa phương. Tiền chi tổ chức chặng đua lại quay trở lại nền kinh tế Singapore, không bị chảy ra ngoài”, Walton cho biết thêm. Tuy nhiên, Walton cho rằng chỉ nên kéo dài hợp đồng “nếu thỏa thuận thích hợp có cả hai phía”.

Bộ trưởng Thương mại và Công nghiệp Singapore S. Iswaran hồi tháng 9/2017 thông báo Singapore sẽ tiếp tục tổ chức F1 trong 4 năm nữa, tức là đến năm 2021. Singapore trước đó đã thực hiện chọn lọc ký tiếp 5 năm vào năm 2012.

“F1 và Singapore đều có lại lợi ích cho nhau”, theo ông Iswaran. Chi phí hàng năm cũng đã giảm từ 150 triệu SGD xuống còn 135 triệu SGD. Tuy nhiên, số lượng vé phân phối ra cũng giảm dần, từ mức kỷ lục trung bình 100.000/ngày năm 2008 xuống còn 86.800/ngày.

Malaysia

Malaysia cũng là quốc gia tổ chức chặng đua F1 ở Đông Nam Á, 19 lần, lần Thứ nhất vào năm 1999. Đường đua dài 5,5 km, đặt ở Sepang, Selangor, nhữngh thủ đô Kuala Lumpur dao động 45 km về phía nam.

Sau năm 2008, đơn vị quản lý các con phố đua cũng muốn tổ chức chặng ở Sepang vào buổi tối kể từ năm 2009. Tuy nhiên, bên tổ chức cuối cộng chọn lọc bắt đầu cuộc đua vào chiều muộn.

Trái có Singapore, Malaysia sẽ dừng tổ chức F1 khi chặng đua năm 2018 theo hợp đồng kết thúc. Bộ trưởng Du lịch và Văn hóa Malaysia Nazri Adbul Aziz mở phân phối tài liệu này từ tháng 6/2016. Lý do là kinh phí quá cao, không đáng để tiếp tục.

“Lượng người tới xem càng ngày càng giảm, F1 không còn sức quyến rũ”, ông Nazri nói, theo Express. “Chúng tôi tốn hơn 50 triệu GBP (gần 65 triệu USD) mỗi năm”.

Tổ chức F1: Việt Nam được gì và mất gì? - Ảnh 2.

Malaysia sẽ dừng tổ chức F1 kể từ năm 2019. Ảnh: Getty Images.

Trường đua Sepang 120.000 chỗ ngồi chỉ phân phối được 45.000 vé vào năm 2016, thấp hơn nhiều so có con số 80.000 người xem F1 năm 1999. Con số này năm 2017 tăng trở lại, lên hơn 110.000 người.

Một trong những nguồn gốc đó là F1 dường như chỉ là cuộc đua giành danh hiệu giữa Lewis Hamilton và Nico Rosberg, cộng thuộc đội hãng xe Mercedes.

“Tôi nghĩ sản phẩm này không còn gì thú vị”, Ahmad Razlan Ahmad Razali, giám đốc điều hành chặng đua Sepang, nói. “Nó bị 1 đội thống trị”.

Một nguồn gốc khác là có nhiều nước châu Á cộng đăng cai nên Malaysia vất vả tranh giành lôi kéo khán giả. Không chỉ có khách, nhà tài trợ chính của F1 ở Malaysia là Tập đoàn dầu khí quốc gia Petronas cũng chọn lọc rút lui vì giá dầu giảm. Tập đoàn này chỉ còn tài trợ cho đội hãng xe Mercedes AMG Petronas để duy trì hiện diện ở F1.

Triển vọng của Hà Nội

Theo VnExpress, ông Lý Nguyên Khương – Giám đốc Marketing vùng Đông Nam Á của Redbull, đơn vị đang tham dự tài trợ cho những chặng ở châu Âu và 1 đội đua cho biết, kinh phí hạ tầng cũng không nhỏ.

“Nếu xây 1 trường đua thì tốn 1 – 1,5 tỷ USD nhưng dùng được lâu dài. Sau F1 có thể dùng cho F2, F3 rồi nhữngh tân độ nghiêng để đua môtô phân khối lớn. Còn nếu tổ chức đua ngoài phố thì tiết kiệm ngắn hạn chứ thật ra là ‘chơi sang’. Ví dụ, kinh phí nâng cấp và dọn các con phố mỗi năm cho F1 ở Monte Carlo, Monaco, là 600 – 700 triệu USD, ở Singapore rơi vào dao động 400 triệu USD. Mỗi năm mỗi tốn phí này vì sau khi đua, xe cộ qua lại thì các con phố lại xuống cấp, không còn đạt chuẩn”, ông Khương nói.

Cũng theo ông Khương, F1 có 3 nguồn thu chính gồm: tiền phí những đội tham dự đóng, tiền vé và tiền tài trợ. Ông Khương cho rằng, khả năng về tiền phân phối vé và tiền tài trợ ở Việt Nam cần tính toán kỹ. Một chiếc vé trọn gói ở Hong Kong tầm 300 USD. Giá này nếu ở Việt Nam thì khó phân phối được đại chúng. Đơn vị tài trợ thì chưa nhiều tên tuổi lớn sẵn sàng và sẽ rất cân nhắc số tiền bỏ ra.

Tổ chức F1: Việt Nam được gì và mất gì? - Ảnh 3.

Chi phí xây 1 các con phố đua F1. Ảnh: Raconteur.

Tuy nhiên, ông Huỳnh Minh Tường – Phó giám đốc phụ trách thương mại và tài trợ của 1 kênh truyền hình, nhận xét lạc quan hơn về quảng cáo.

“Tôi cho rằng việc khai thác quảng cáo khá triển vọng. Ngoài ra, phân khúc truyền hình đang thiếu những giải thể thao đủ quyến rũ để làm hài lòng người hâm mộ. Trong khi đó, vô số nhãn hàng về xe, phụ kiện, đồ thể thao, đồ xa xỉ, nước tăng lực… luôn tìm kiếm những sự kiện chất lượng để đổ tiền vào”, ông Tường nhận định.

Vấn đề là Hà Nội cần tạo sức hút như Singapore chứ không phải rơi vào thế bị tranh giành bởi nước này như trường hợp của Malaysia.

Theo Strait Times, Express, Channel News Asia

Giải đua xe công thức 1 có thể có mặt ở Hà Nội

Bạn đang xem chuyên mục Kinh Te VI Mo Dau Tu ở CTT.EDU.VN

COMMENTS

WORDPRESS: 0
DISQUS: