Trung Quốc – nền kinh tế lớn thứ hai thế giới mong manh đến mức nào?

Tăng trưởng GDP của Trung Quốc liên tục giảm và chạm đáy kể từ thời kỳ khủng hoảng đầu năm 2009, trong khi 1 số phương pháp kích thích tài chính và t

Trí tuệ nhân tạo của Alibaba có thể viết 20.000 quảng cáo/giây, nhiều người lo thất nghiệp
Lô 5 nhà liền kề xa xỉ giá gần 300 triệu USD ở Hồng Kông
Bitcoin sẽ đạt 25.000 USD vào cuối năm nay?

Tăng trưởng GDP của Trung Quốc liên tục giảm và chạm đáy kể từ thời kỳ khủng hoảng đầu năm 2009, trong khi 1 số phương pháp kích thích tài chính và tiền tệ của chính phủ nước này không đạt được hiệu quả như mong muốn.

Tăng trưởng GDP Trung Quốc chậm lại tới 6,5% trong quý III năm 2018, con số yếu nhất kể từ thời điểm đáy khủng hoảng đầu năm 2009. UBS ngày 4/1 cho biết tăng trưởng quý IV còn có thể chậm hơn tới 6,2%. Hoàn Cầu thời báo đưa tin về hiện trạng thất nghiệp rộng rãi trong lĩnh vực công nghệ vào tháng 12.

“Không khí đầu tư trong nước (Trung Quốc) đảm bảo rất tồi tệ, thậm chí còn tồi tệ hơn cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu năm 2008” – Fred Hu, đối tác sáng lập của Primavera Capital, 1 nhóm cổ phần tư nhân có trụ sở ở Hong Kong, cựu chủ tịch Goldman Sachs cho biết.

“Về lý thuyết, Trung Quốc có vĩ độ rộng để thúc đẩy nhu cầu trong nước bù đắp cuộc chiến thương mại đánh vào nhu cầu ngoại khu. Nhưng khi tinh thần kinh doanh và tiêu dùng chùng xuống, chi tiêu tư nhân cho cả vốn và tiêu dùng có xu hướng giảm” – chuyên gia nói.

Trung Quốc - nền kinh tế lớn thứ hai địa cầu mong manh đến mức nào? - Ảnh 1.

Các dấu hiệu tăng trưởng giảm không giới hạn ở Trung Quốc. (Ảnh: China Briefing)

Các dấu hiệu tăng trưởng giảm không giới hạn ở Trung Quốc. Năm nền kinh tế hiện đại bao gồm Đức và Nhật Bản ghi nhận điều tương tự trong quý thứ ba. Tại Mỹ, gần 1 nửa số giám đốc tài chính được Đại học Duke khảo sát tin rằng nền kinh tế sẽ suy thoái vào cuối năm 2019 và 82 % tiên đoán 1 cuộc suy thoái vào cuối năm 2020. Ngoài ra, tác động dồn nén của 9 lần tăng lãi suất từ Cục Dự trữ Liên bang Mỹ có thể kéo nền kinh tế Mỹ đi xuống.

Hơn cả các lo ngại này, câu hỏi đang đặt ra trên 1 số phân khúc toàn cầu là Trung Quốc dễ bị tổn thương như thế nào trước sự suy giảm mạnh hơn. Suy thoái gần đây đã xảy ra mặc dù tác động chuẩn bị đến xuất khẩu của Trung Quốc từ cuộc chiến thương mại chưa thành hiện thực.

Trên thực ở, 1 số nhà đánh giá cho rằng xuất khẩu có thể đã nhận được 1 đòn bẩy vào phút chót, khi 1 số thương nhân giao hàng trước để tránh thuế tăng chuẩn bị từ 10% lên 25%. Nhưng động lực này bị đình trệ do thỏa thuận đình chiến 90 ngày mà ông Trump thỏa thuận có ông Tập Cận Bình ở cuộc họp bên lề G20 ở Argentina vào tháng 12.

Nền kinh tế “thắt lưng buộc bụng”

Lần cuối cùng Trung Quốc gây lo ngại tương tự trên phân khúc toàn cầu là gần 3 năm trước. Trong các ngày đầu năm 2016, 1 cơ chế “cầu dao” – có mục đích ngăn chặn sự sụt giảm không kiểm soát được ở phân khúc chứng khoán Thượng Hải và Thâm Quyến – bất thành. Cơ chế này gây hoảng hốt khiến chỉ số blue-chip (cổ phiếu của 1 số công ty lớn) giảm 7% trong 1 ngày. Điều đây khởi đầu cho 1 GĐ 6 tháng đầy biến động, khi Bắc Kinh can thiệp thất bại, bong bóng phân khúc chứng khoán vỡ và đồng tiền mất giá không được giải quyết tốt khiến hiện trạng tháo chạy vốn tràn lan.

Trong ba năm kể từ đây, Trung Quốc dường như muốn chứng minh các nghi ngờ về mình là sai. Nước này thắt chặt kiểm soát vốn để ổn định tiền tệ, trong khi kích thích cơ sở hạ tầng và nhà ở, có lại sự bình phục mau chóng. Nền kinh tế “tỏa sáng” trong năm chuyển đổi chính trị quan trọng 2017 của ông Tập, được cho là cơ sở giúp ông củng cố quyền lực bằng 1 sốh loại bỏ giới hạn nhiệm kỳ.

Bắt đầu từ giữa năm 2016, chính sách phân phối hàng Trung Quốc đã chuyển từ kích thích sang thắt lưng buộc bụng, phản ứng có nhiều năm cảnh báo về rủi ro tài chính từ việc tích tụ nợ. Bên cạnh đây, “cơn bão chính sách phân phối hàng” nhắm vào 1 số làm việc ngân hàng ngầm (shadow bank) – gắn liền có cho vay rủi ro, đã dẫn đến sự sụt giảm mạnh về tín dụng ngoại bảng (nằm ngoài bảng cân đối kế toán).

Tín dụng nghiêm ngặt hơn kết hợp có thực thi luật môi trường nghiêm ngặt hơn, nỗ lực đâyng cửa 1 số nhà máy cấp thấp – là 1 phần trong lời kêu gọi rộng rãi của ông Tập Cận Bình hướng tới 1 “kỷ nguyên mới”, trong đây chất lượng tăng trưởng sẽ được ưu tiên hơn 1 số mục tiêu định lượng.

“Ở 1 mức độ nào đây, sự chậm lại là kết quả từ 1 số ưu tiên của chính phủ. Trung Quốc đang chuyển từ giá thành tương đối thấp sang giá thành cao, bởi thế, rất nhiều ngành công nghiệp cũ cần phải ngừng làm việc” – ông Huang Yiping, Trường Phát triển Quốc gia thuộc Đại học Bắc Kinh, người rời khỏi ủy ban chính sách phân phối hàng tiền tệ của Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc trong tháng 6/2018 nhận định. “Các cuộc chiến chính sách phân phối hàng kinh tế quan trọng như làm sạch môi trường và giải quyết rủi ro tài chính đều góp phần vào sự chậm lại của làm việc kinh tế”, ông nói.

Dù vậy, cả hai chiến dịch đẩy lùi ngân hàng ngầm và ô nhiễm đều gây ra hậu quả khó lường khi đánh vào 1 số công ty tư nhân nhỏ hơn, đâyng góp dao động 60% tăng trưởng GDP và 90% việc làm mới. Trong khi đây, 1 số công ty nhà nước kém hiệu quả tiếp tục được hưởng quyền tiếp cận ưu tiên vào 1 số khoản vay ngân hàng truyền thống.

Một làn sóng quốc tế hóa trên thực ở đã tấn công khu vực tư nhân Trung Quốc vào năm 2018 khi 1 số công ty thiếu tiền mặt buộc phải phân phối cho 1 số nhóm nhà nước có tài chính tốt hơn. Bên cạnh đây, nỗ lực tăng thu 1 số khoản đâyng góp bảo hiểm xã hội từ 1 số nhà tuyển dụng càng thêm vào sức ép giá thành.

Mặc dù có sự chậm lại, đa số 1 số nhà kinh tế không tiên đoán suy thoái hoặc thậm chí giảm tốc độ tăng trưởng dưới 5% trong hai năm tới ở Trung Quốc.

Ông Huang thừa nhận số liệu tốc độ tăng trưởng chính thức có thể đã được làm quá lên. Nhưng ông nói rằng cái gọi là chỉ số Lý Khắc Cường – 1 thước đo 1 số chỉ số mà Thủ tướng Trung Quốc Lý Khắc Cường (Li Keqiang) nói riêng có 1 đại sứ Mỹ năm 2007 rằng ông thấy đáng tin cậy hơn GDP – vẫn chỉ ra mức tăng trưởng 6% hoặc chỉ thấp hơn 1 chút.

Trung Quốc - nền kinh tế lớn thứ hai địa cầu mong manh đến mức nào? - Ảnh 2.

Kinh tế Trung Quốc chậm lại (phần trăm 1 sốh tân hàng năm). (Đồ họa: Financial Times)

Trung Quốc không có nhiều chọn lọc

Các nhà đầu tư toàn cầu đang tự hỏi liệu bây giờ chính phủ Trung Quốc có hỗ trợ nền kinh tế có 1 sự kích thích mạnh mẽ hơn. Trong 1 cuộc họp nội 1 số vào cuối tháng 7/2018, 1 số nhà hoạch định chính sách phân phối hàng nước này đã kêu gọi 1 số phương pháp kích thích mới và đưa ra dẫn chứng về “các bất ổn trong môi trường ngoại khu” – ám chỉ căng thẳng thương mại đang tăng thêm.

Kể từ đây, Trung Quốc thực hiện 1 loạt 1 số phương pháp kích thích tài chính và tiền tệ, bao gồm bơm thanh khoản vào hệ thống ngân hàng và bắt đầu 1 số dự án cơ sở hạ tầng lớn như tàu điện ngầm. Nhưng diện tích của các nỗ lực này khiêm tốn hơn so có 1 số đợt trong năm 2008-2009 và 2014-2015.

“Tôi không tin rằng họ sẽ kích thích lớn. Các nhà hoạch định chính sách phân phối hàng biết rằng họ đã đạt đến giới hạn khi kích thích vẫn hữu ích. Vì vậy, chúng tôi bị mắc kẹt có 1 số kích thích nhẹ” – Yukon Huang ở Carnegie Endowment và cựu giám đốc quốc gia của Ngân hàng Thế giới ở Trung Quốc nói.

Cách tiếp cận kích thích nhẹ của chính phủ Trung Quốc 1 phần phản ánh linh hoạt chính sách phân phối hàng đã giảm so có năm 2008. Số tiền đầu tư vốn mới cần thiết để tạo ra 1 đơn vị tăng trưởng GDP nhất định đã tăng hơn gấp đôi kể từ năm 2007, theo đánh giá của Moody. Nói 1 sốh khác, kích thích đầu tư không hiệu quả mấy có Bắc Kinh, ngay cả khi nó làm tăng thêm mức nợ.

Nhưng kích thích hạn chế đã khiến phân khúc bị chìm. Chỉ số CSI 300 của 1 số blue-chip đã giảm 25% trong năm 2018, bao gồm 15% kể từ cuộc họp nội 1 số tháng 7.

Do đây, chính phủ Trung Quốc dường như đang đẩy mạnh hỗ trợ để phát triển. Tại hội nghị công tác kinh tế trung ương Trung Quốc thường niên vào cuối tháng 12/2018, trong đây đưa ra chương trình nghị sự chính sách phân phối hàng cho năm tới, 1 số nhà lãnh đạo Bắc Kinh cam đoan cắt giảm thuế Bên cạnh đây và báo hiệu nới lỏng tiền tệ.

Chứng khoán toàn cầu đã tăng trở lại vào ngày 4/1 sau khi Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc PBoC cắt giảm đề nghị dự trữ ngân hàng đi 117 tỷ USD để bơm tiền mặt mới tăng cường cho vay.

“Họ nói rằng (Bắc Kinh) sẽ sớm không có sự chọn lọc nào khác ngoài việc tung ra 1 số phương pháp kích thích lớn” – Alicia García Herrero, nhà kinh tế trưởng châu Á Thái Bình Dương ở Natixis ở Hong Kong nói. “Không còn thời gian để thận trọng nữa. Không có tăng trưởng cuối cùng vẫn là kết quả tồi tệ nhất.”

Gặp khó ở Trung Quốc, hãng xe lớn nhất của Anh sa thải 4.500 công nhân

Bạn đang xem chuyên mục Tai Chinh Quoc Te ở CTT.EDU.VN

COMMENTS

WORDPRESS: 0
DISQUS: