Vận tải biển Việt Nam lo “thiếu” nhân lực

Dù nhu cầu nguồn nhân lực phục vụ cho ngành hàng hải không ngừng tăng lên, song giới trẻ vẫn không mấy mặn mà và lượng người theo học ngành này liên

Ông Trịnh Văn Quyết: Bamboo Airways không thành công thì tôi khẳng định các hãng khác cũng không thể thành công!
Áp thuế tiêu thụ đặc biệt để giảm tình trạng béo phì? ​
Trà Vinh sắp có nhà máy điện mặt trời 3.500 tỉ

Dù nhu cầu nguồn nhân lực phục vụ cho ngành hàng hải không ngừng tăng lên, song giới trẻ vẫn không mấy mặn mà và lượng người theo học ngành này liên tục giảm trong 10 năm qua.

Thống kê của Trường Đại học Hàng hải cho thấy chỉ trong 10 năm (từ năm 2009 đến 2018), lượng học sinh tốt nghiệp THPT trúng tuyển vào ngành hàng hải gồm điều khiển tàu biển và khai thác máy tàu biển đã giảm đến 10 lần.

Cực nhọc nhưng lương bổng thấp

PGS-TS Phạm Xuân Dương, Phó Hiệu trưởng phụ trách Trường Đại học Hàng hải, cho rằng Chính phủ vẫn luôn xác định phát triển kinh tế biển là nhiệm vụ trọng tâm và thật khó đồng ý khi muốn phát triển kinh tế biển, Việt Nam lại phải tuyển nguồn nhân lực từ nước ngoài.

Theo ông Dương, số lượng tuyển đầu vào của 1 vài ngành đi biển nhìn chung ở trường đang càng ngày càng giảm dần, nếu tiếp tục theo đà này thì thời gian tới đảm bảo sẽ không còn nhân lực trong nước để 1 vài doanh nghiệp tuyển dụng. Ông Dương dẫn chứng ngành khai thác máy tàu biển của trường giảm rất mạnh, thời điểm năm 2009 tuyển được 400 sinh viên thì cả năm 2018 chỉ tuyển được 41 sinh viên và đảm bảo cũng sẽ phải mất ít nhất 4 năm đào tạo để 1 vài em có thể cung cấp được đề nghị công việc.

Vận tải biển Việt Nam lo thiếu nhân lực - Ảnh 1.

PGS-TS Phạm Văn Thuần, Trưởng Phòng Đào tạo Trường Đại học Hàng hải, cho rằng lý do khiến giới trẻ giai đoạn này không còn mặn mà có ngành đi biển bởi đây là ngành đặc biệt, môi trường làm việc vất vả, phải xa gia đình nên tâm lý gắn bó có nghề không cao, đây là chưa kể các rủi ro có tính đặc biệt của ngành này thường gặp phải. Mặt khác, hiện mức lương bổng khởi điểm trong ngành này ở Việt Nam chỉ dao động dao động 10 triệu đồng/tháng, trong khi chủ tàu Trung Quốc trả thấp nhất cũng dao động 14-15 triệu đồng/tháng; 1 vài chủ tàu Nhật Bản, Hàn Quốc trả dao động 30-40 triệu đồng/tháng. “Cơ hội việc làm trên bờ hiện cũng được cải thiện khi nhiều khu công nghiệp mở ra lôi kéo lượng lớn học sinh tốt nghiệp THPT có thời gian đào tạo ngắn hạn là có thể đi làm ngay, mức lương bổng cũng tương đối quyến rũ so có việc phải theo học đại học mất 4 năm hoặc cao đẳng từ 2,5-3 năm” – ông Thuần nêu.

Mở rộng cơ chế tuyển sinh

Đề xuất biện pháp tránh nguy cơ thiếu nguồn nhân lực phục vụ ngành vận tải biển trong các năm tới, lãnh đạo Trường Đại học Hàng hải kiến nghị 1 vài doanh nghiệp chủ động dự tính tài liệu tuyển dụng 2 ngành điều khiển tàu và khai thác máy tàu biển để thông báo cho trường. Từ nhu cầu này, trường chủ động cung cấp tài liệu trong quá trình tuyển sinh, trình làng sinh viên đến có doanh nghiệp.

Theo PGS-TS Phạm Văn Thuần, doanh nghiệp cũng có thể trao đổi và ký kết hợp đồng có thí sinh để cụ thể hóa 1 vài cam đoan về tài trợ học bổng, điều kiện việc làm sau tốt nghiệp… Sau khi thống nhất, doanh nghiệp gửi công văn đề nghị trường tuyển thẳng 1 vài thí sinh đã có ký kết hợp đồng có doanh nghiệp và có kết quả thi THPT năm 2019 hoặc kết quả xét học bạ đạt ngưỡng bảo đảm chất lượng đầu vào của nhà trường.

Ông Hoàng Văn Dương, Giám đốc Công ty CP Hàng hải Liên Minh – đơn vị vận hành chuyên về đào tạo và cung ứng thuyền viên cho chủ tàu trong và ngoài nước, cho biết doanh nghiệp này vừa nhận được 2 đơn đặt hàng nhân lực đi biển có mức lương bổng khá quyến rũ là 11 USD/ngày. Nhu cầu nhân lực trong năm 2019 của doanh nghiệp là dao động 30 người và năm 2020 là 50 người. “Chúng tôi cũng đã cảm thấy thực ở trong tương lai gần, chúng ta sẽ thiếu nguồn nhân lực đi biển. Thời gian qua, chúng tôi đã chủ động trong việc phối hợp có Trường Đại học Hàng hải để tài trợ học bổng cho sinh viên, hỗ trợ ngay trước khi 1 vài em bước vào trường cho đến khi ra trường” – ông Dương nói.

Ông Dương bày tỏ sự đồng thuận cao trước biện pháp mà Trường Đại học Hàng hải đưa ra và cho biết sẽ đẩy mạnh việc vận động 1 vài thuyền viên có con em học năm cuối THPT nếu học bạ tốt sẽ ký kết có doanh nghiệp để từ đây đề xuất trường tuyển thẳng. “Vận tải biển giai đoạn này và trong tương lai vẫn sẽ là lĩnh vực đâyng góp chính vào sự thúc đẩy vận hành giao thương, kết nối giữa 1 vài quốc gia trên địa cầu. Những người theo ngành này cũng được làm việc trên con tàu càng ngày càng tiên tiến, tiện nghi và mức lương bổng được hưởng cũng rất cao” – ông Dương nhận định.

Các doanh nghiệp tìm biện pháp

Ông Dương Ngọc Tú, Phó Tổng Giám đốc Công ty CP Vận tải biển Vinaship, cho biết doanh nghiệp giai đoạn này cũng đã phải chủ động tuyển dụng lao động trẻ, sau đây đưa đi đào tạo ngắn hạn. Trong năm 2019, doanh nghiệp sẽ cần thêm dao động 20 lái tàu và 15 thợ máy. Bản thân doanh nghiệp sẵn sàng tài trợ cho sinh viên nhưng cũng cần sự rạch ròi trong vấn đề các sinh viên được hỗ trợ sẽ gắn kết như thế nào có doanh nghiệp. “Chúng ta hỗ trợ sinh viên trong đào tạo nhưng cũng cần phải biết việc hỗ trợ đây có lại hiệu quả ra sao, chẳng thể hỗ trợ rồi sau đây sinh viên lại chọn các doanh nghiệp khác” – ông Tú băn khoăn.

Ông Tú cũng kiến nghị Trường Đại học Hàng hải cần phải tập trung mạnh trong việc truyền thông đào tạo về ngành nghề đi biển, thi công thế mạnh đào tạo lĩnh vực này chứ chẳng thể đưa 1 trường chuyên về hàng hải lại có đến 60%-70% đào tạo về kinh tế và các chuyên ngành khác không thuộc lĩnh vực.

Còn ông Trần Trung Quốc, Phó Giám đốc Công ty CP Vận tải Nhật Việt (TP HCM), cho biết đơn vị đang có hàng chục con tàu biển, vận hành chủ yếu ở Nhật Bản. Ông Quốc thừa nhận thực ở giai đoạn này công tác tuyển dụng nhân lực đi biển đang phải đối mặt có nhiều gặp khó, vì vậy mà doanh nghiệp này cũng mong muốn sẽ có sự hợp tác có trường trong công tác thi công nguồn nhân lực. “Chúng ta phải nhìn thẳng vấn đề là mặt bằng chung đang cho thấy sức quyến rũ của ngành đi biển càng ngày càng kém đi khi chế độ cũng như chính sách bán hàng bảo hộ của chúng ta chưa phát huy được hiệu quả” – ông Quốc nêu.

Đáng báo động!

Ông Trần Trung Quốc nhận xét ở Nhật Bản nguồn nhân lực đào tạo đi biển bị suy giảm sau 60 năm, còn chúng ta chỉ có 10 năm mà đã giảm đến 10 lần thì quả là đáng báo động. Cứ theo tình hình giai đoạn này thì chỉ trong dao động 3-4 năm tới, 1 vài doanh nghiệp muốn tuyển dụng sẽ không có người để tuyển. “Nếu tính trung bình trên cả nước thì nhu cầu ít nhất cũng lên tới 500-600 người/năm, trong khi Trường Đại học Hàng hải năm 2018 chỉ tuyển được 41 sinh viên ngành khai thác máy tàu biển thì rõ ràng là không đủ cung cấp” – ông Quốc nói.

Cần 15.000 sĩ quan, thuyền viên

Thông tin tổng quan về tình hình nguồn nhân lực vận tải biển, PGS-TS Phạm Văn Thuần cho biết nhu cầu nguồn nhân lực đi biển căn cứ theo Quyết định 1517 của Thủ tướng Chính phủ ngày 26-8-2014 về quy hoạch phát triển vận tải biển Việt Nam đến năm 2020, định hướng đến năm 2030 thì đến năm 2020 phải đào tạo và bồi dưỡng đạt dao động 42.000 sĩ quan, thuyền viên. Trong đây, cần phải đào tạo mới dao động 15.000 người, bao gồm 7.000 người bổ sung theo đề nghị phát triển đội tàu và 8.000 người thay thế lực lượng hiện có. Cơ cấu đào tạo là dao động 6.000 sĩ quan quản lý và 9.000 thuyền viên, công nhân kỹ thuật hàng hải.

Theo số liệu thống kê tính đến cuối năm 2018, đội tàu biển có quốc tịch Việt Nam có 1.593 chiếc, trong đây có trên 500 tàu vận hành tuyến quốc tế. “Nếu tính trung bình trên 1 tàu cần dao động 15 người thì nhu cầu nhân lực phục vụ ngành đi biển là rất lớn” – ông Thuần nhận định.

Vận tải biển khởi sắc

Bạn đang xem chuyên mục Kinh Te VI Mo Dau Tu ở CTT.EDU.VN

COMMENTS

WORDPRESS: 0
DISQUS: