Vụ kiện thế kỷ ở Mỹ

Mỹ hiện là quốc gia thải khí nhà kính nhiều thứ hai địa cầu, chỉ sau Trung Quốc, nhưng lại có lượng khí thải bình quân đầu người cao gấp đôi Bắc Kinh

Mới 29 tuổi đã làm CFO của tập đoàn thực phẩm lớn nhất nước Mỹ
Tại sao Apple “đá” Qualcomm thực sự là điều tốt?
Bill Gates mải mê phát minh lại bồn cầu còn người phụ nữ này thì biến mùi hôi trong nhà vệ sinh thành tài sản hàng chục triệu USD

Mỹ hiện là quốc gia thải khí nhà kính nhiều thứ hai địa cầu, chỉ sau Trung Quốc, nhưng lại có lượng khí thải bình quân đầu người cao gấp đôi Bắc Kinh

Vào ngày 29-10 tới, 1 thẩm phán ở bang Oregon – Mỹ chuẩn bị bắt đầu tham khảo vụ kiện chính phủ Mỹ có bên nguyên đại diện cho 21 công dân trẻ tuổi và được hỗ trợ bởi tổ chức phi lợi nhuận Our Children’s Trust. Đơn kiện cáo buộc chính phủ Mỹ tích cực góp phần gây ra cuộc khủng hoảng khí hậu, qua đây vi phạm một vài quyền hiến định của một vài nguyên đơn.

Trước đây, chính phủ Mỹ nhiều lần tìm một vàih ngăn chặn hoặc hoãn phiên tòa nhưng không thành. Về tiêu chuẩn, chính phủ – chứ không phải tòa án – mới là nơi chọn lọc một vài chính sách bán hàng nào là thích hợp nhất để giải quyết các vấn đề môi trường và xã hội. Vào năm 1992, nhiều quốc gia – trong đây có Mỹ, Trung Quốc, Ấn Độ và trọn vẹn quốc gia châu Âu – đã nhận trách nhiệm giải quyết vấn đề biến đổi khí hậu.

Tại “Thượng đỉnh trái đất” ở TP Rio de Janeiro – Brazil năm đây, một vài quốc gia này chấp nhận duy trì ổn định khí thải nhà kính “ở mức độ đủ thấp để ngăn chặn sự can thiệp nguy hiểm của con người vào hệ thống khí hậu”. Đến năm 2006, có tổng cộng 189 quốc gia nhận trách nhiệm xử lý vấn đề biến đổi khí hậu.

Mặc dù thỏa thuận trên không nêu cụ thể mức độ nào là “đủ thấp”, giới khoa học đã nhất trí rằng việc để nhiệt độ toàn cầu tăng trung bình hơn 2 độ C so có thời kỳ tiền công nghiệp có nguy cơ dẫn đến thảm họa. Khi Bắc Băng Dương ấm lên, băng phản chiếu ánh nắng sẽ giảm dần trong khi lượng nước hấp thụ nhiệt lại tăng lên. Tương tự, khi lớp băng ở Siberia tan chảy, nó sẽ thải ra khí metan – 1 loại khí nhà kính đẩy nhanh tốc độ ấm dần lên của toàn cầu.

Ngay cả có mức tăng 1,5 độ C của nhiệt độ toàn cầu cũng đủ gây nguy hiểm. Giới khoa học cảnh báo việc vượt cột mốc này đe dọa khiến một vài quốc đảo Thái Bình Dương nằm ở vùng thấp bị nước biển dâng nhấn chìm. Trong khi đây, nhiều nơi trên trái đất sẽ hứng chịu hiện trạng hạn hán, cháy rừng và lũ lụt nghiêm trọng chưa từng có. Để bảo đảm một vài điều kiện khí hậu an toàn, cần bảo đảm nhiệt độ toàn cầu tăng thêm không quá 1 độ C.

Vụ kiện thế kỷ ở Mỹ - Ảnh 1.

Kelsey Juliana, người đứng đầu nhóm kiện chính phủ Mỹ về biến đổi khí hậu, phát biểu ngoại khu tòa án ở TP Eugene, bang Oregon gần đây Ảnh: OUR CHILDREN’S TRUST

Tuy nhiên, đa số một vài chính phủ không hành động đủ để ngăn chặn biến đổi khí hậu. Không các thế, không ít quốc gia còn khiến tình hình xấu thêm khi tiếp tục ủng hộ nhiên liệu hóa thạch. Do đây, một vài nhà làm việc ở Bỉ, Colombia, Ireland, New Zealand, Na Uy, Pakistan, Thụy Sĩ và Hà Lan đang thông qua tòa án để nỗ lực đạt được điều mà họ chẳng thể đạt được bằng hành động chính trị.

Vụ kiện liên quan đến khí hậu Thứ nhất giành được kết quả tích cực là giữa tổ chức môi trường Urgenda Foundation nhằm vào chính phủ Hà Lan hồi năm 2015. Khi đây, 1 tòa án ở nước này đã đề nghị chính phủ phải bảo đảm cắt giảm 25% lượng khí thải của đất nước trong vòng 5 năm. Tuy có tăng cường một vài giải pháp cắt giảm khí thải, chính phủ Hà Lan vẫn kháng cáo. Tòa Phúc thẩm The Hague đầu tháng này chọn lọc duy trì phán quyết năm 2015 nói trên.

Vụ kiện chính phủ Mỹ nói trên được xem là có ý nghĩa và tầm quan trọng nhất cho đến giờ. Thậm chí, nó xứng đáng được gọi là “vụ kiện thế kỷ”. Kết quả của vụ kiện này có thể ảnh hưởng đến các người đang và sẽ sinh sống trên trái đất trong suốt quãng thời gian còn lại của thế kỷ XXI và thậm chí là trong nhiều thế kỷ sau đây.

Mỹ hiện là quốc gia thải khí nhà kính nhiều thứ nhì địa cầu, chỉ sau Trung Quốc. Tuy nhiên, lượng khí thải bình quân đầu người của Washington lại cao gấp đôi Bắc Kinh. Mỹ cũng thải ra nhiều khí nhà kính hơn Ấn Độ dù dân số của họ chỉ bằng 1/4 quốc gia châu Á này. Hơn nữa, khái niệm khí thải bình quân đầu người vốn “hào phóng” có các quốc gia công nghiệp hóa lâu đời vì nó không xét đến trách nhiệm lịch sử của họ – các hành động trong quá khứ dẫn đến hiện trạng biến đổi khí hậu mà địa cầu đang phải đối mặt.

Nếu không cắt giảm mạnh lượng khí thải nhà kính, có thể nói Mỹ đang đi ngược lại luật pháp quốc tế vì nước này đang vi phạm các quyền căn bản nhất của con người được quy định trong Tuyên ngôn Quốc tế về nhân quyền và một vài hiệp ước quốc tế khác.

Bên nguyên trong vụ kiện khẳng định việc chính phủ Mỹ góp phần làm biến đổi khí hậu đã vi phạm quyền được sống, tự do và thịnh vượng nêu trong Hiến pháp. Khi chính phủ Mỹ tìm một vàih chặn phiên tòa, 1 tòa án liên bang đã ra phán quyết lịch sử rằng “quyền có được 1 hệ thống khí hậu có khả năng duy trì cuộc sống con người là cơ sở của 1 xã hội tự do và trật tự”.

Các luật sư tham dự vụ kiện hiểu rằng để giành chiến thắng, họ phải thuyết phục Tòa án Tối cao Mỹ đang chịu sự thống trị của lập trường bảo thủ về việc chính phủ Mỹ đã vi phạm các trách nhiệm hiến định của mình khi không hành động đối phó biến đổi khí hậu.

Trong trường hợp vụ kiện bị đưa lên Tòa án Tối cao Mỹ – 1 kịch bản dường như khó tránh, tòa án này sẽ phải chọn lọc liệu họ có sẵn lòng chú tâm đến một vài bằng chứng khoa học cho thấy hành động của chính phủ Mỹ đang gây nguy hại cho sự tồn tại của con người trên hành tinh này hay không. Nếu họ sẵn lòng, ngay cả các thẩm phán bảo thủ nhất cũng phải phán quyết chính phủ Mỹ đang vi phạm Hiến pháp.

(lược dịch theo Japan Times)

Cố vấn tài chính người Mỹ: “Để tôi dạy khách mua một vàih làm giàu – hãy coi tiền bạc là công cụ, đừng tiết kiệm!”

Bạn đang xem chuyên mục Tai Chinh Quoc Te ở CTT.EDU.VN

COMMENTS

WORDPRESS: 0
DISQUS: